II SA/Ke 160/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2015r. sprawy ze skargi Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2014r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. Decyzją z dnia 10 grudnia 2014 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy (WK OHP), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 21 października 2014 r. znak: [...] o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika A. M., zatrudnionej w celu przyuczenia do wykonywania pracy w zawodzie "krawiec" poniesionych w okresie od 14.02.2013r. do 30.06.2014r. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że WK OHP wystąpiła w dniu 11.08.2014r. z wnioskiem o dofinansowania ww. kosztów kształcenia na podstawie art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 października 2014 r. organ I instancji odmówił dofinansowania przedmiotowych kosztów, przywołując treść art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej i wskazując, że wnioskodawca, pomimo wezwania do uzupełnienie wniosku, nie przedstawił zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis otrzymanej w roku ubiegania się oraz w okresie dwóch lat poprzedzających, ani oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy w tym okresie lub o jej nieotrzymaniu. W odwołaniu WK OHP podniosła, że żądanie przez organ I instancji przedłożenia dokumentów dotyczących pobranej pomocy de minimis było bezpodstawne. Na poparcie tego twierdzenia przywołała notatkę urzędową z dnia 16.07.2014r. zawierającą stanowisko Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z którym refundacja i dofinansowanie kosztów kształcenia pracowników młodocianych zakresie działalności prowadzonej przez OHP nie stanowi pomocy publicznej ani pomocy de minimis. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty, stwierdził, że dofinansowanie kosztów kształcenia przysługujące pracodawcom z tytułu zawarcia z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi m.in. w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Przywołując pkt 4 preambuły ww. rozporządzenia wskazał, że dla celów konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określone są natomiast w Ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, w piśmie z dnia 30.09.2014r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie dofinansowania o niezbędne dokumenty w postaci formularza określonego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis. Wnioskodawcę pouczono, że niezłożenie ww. dokumentów spowoduje negatywne rozpatrzenie wniosku. Wnioskodawca w odpowiedzi powołał się na porozumienie zawarte w dniu 14.07.2014r. między Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów a Komendą Główną OHP, podnosząc, że OHP nie ma obowiązku przedstawiania zaświadczeń lub oświadczeń o otrzymanej pomocy de minimis. Do pisma dołączył opisaną wyżej notatkę służbową z dnia 16.07.2014r. Kolegium stwierdziło, że pomoc przyznawania w trybie art. 70b ustawy o systemie oświaty może być przyznana tylko jako pomoc de minimis. Interpretacje przepisów przedstawione przez wnioskodawcę nie stanowią zaś podstawy prawnej rozstrzygania i nie są dla organu wiążące. Prawidłowo zatem odmówiono wnioskodawcy dofinansowania stosownie do treści art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach WK OHP wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzutu naruszenia: – art. 70b ustawy o systemie oświaty poprzez przyjęcie, że pomoc na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych może być przyznawana tylko jako pomoc de minimis, w sytuacji gdy jest udzielana podmiotowi nie prowadzącemu działalności gospodarczej; – art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, w sytuacji gdy przepis ten nie znajduje zastosowania do podmiotu, który nie jest przedsiębiorcą; – art. 6, art. 8 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu WK OHP, powołując się na art. 11 ust. 1 i art. 12 Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazała, że OHP jako jednostki organizacyjne Skarbu Państwa są ustawowo zobowiązane do realizowania zadań związanych z kształceniem młodocianych, w tym również do zawierania z młodocianymi umów w celu przyuczenia do wykonywania pracy w zawodzie. Potwierdzeniem tego jest treść § 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, wykluczająca stosowanie § 3 ww. rozporządzenia, w przypadku gdy pracodawcą dla młodocianych zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego są OHP. Zdaniem skarżącej powyższe regulacje w sposób oczywisty wskazują, że zatrudnianie młodocianych w celu przyuczenia ich do wykonywania pracy w zawodzie stanowi realizację ustawowych zadań przez jednostki OHP, a więc w tym zakresie nie mogą one być uznane za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą. W skardze podniesiono, że w niniejszej sprawie skarżąca spełniła wszystkie wymogi określone w art. 70b ustawy o systemie oświaty i w konsekwencji przysługuje jej dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego. Okoliczność, że w art. 70 b ust. 11 ustawy o systemie oświaty zapisano, iż dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis, nie oznacza, że pomoc ta może być udzielona wyłącznie jako pomoc de minimis. Przywołując treść art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej skarżąca stwierdziła, że unormowanie to dotyczy wyłącznie pomocy udzielanej przez państwo przedsiębiorstwu. W konsekwencji brak możliwości uznawania za pomoc de minimis pomocy udzielanej jednostce Skarbu Państwa, która nie może być uznana za przedsiębiorcę czy przedsiębiorstwo. Dodatkowo z treści Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu unii europejskiej do pomocy de minimis z dnia 18 grudnia 2013 r. wynika, że zakresem pomocy de minimis nie można objąć przekazywania środków podmiotowi nie będącemu przedsiębiorstwem czy przedsiębiorcą. W konsekwencji również przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie mają zastosowania do podmiotów nie prowadzących działalności gospodarczej. Zdaniem autora skargi, prawidłowa wykładnia art. 70b ust. 11 ustawy o systemie oświaty sprowadza się do przyjęcia, że dofinansowanie, o którym mowa w art. 70b ust. 1, stanowi pomoc, co do której wyłącznie w zakresie dotyczącym przedsiębiorstw należy stosować wszelkie wymagania dotyczące pomocy de minimis - zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Natomiast w sytuacji, gdy pomoc ta jest kierowana do podmiotu, który przedsiębiorcą nie jest, brak jakichkolwiek podstaw do stosowania wymogów przewidzianych dla udzielania pomocy de minimis. Brak jednocześnie podstaw, aby art. 70 b ust. 11 ustawy o systemie oświaty interpretować w ten sposób, że pomoc ta może być udzielona wyłącznie jako pomoc de minimis - niezależnie do jakiego podmiotu jest kierowana. Skarżąca podniosła, że wiążącą wykładnią w tym zakresie było dla niej stanowisko zawarte w notatce urzędowej z dnia 16 lipca 2014 r., przedstawiającej stanowisko UOKiK, w myśl którego refundacja wynagrodzeń i dofinansowanie kosztów kształcenia pracowników młodocianych w zakresie działalności prowadzonej przez OHP nie stanowi pomocy publicznej, ani pomocy de minimis. Stanowisko to potwierdza także informacja zawarta na stronie internetowej tego Urzędu, z której wynika, iż OHP w zakresie działalności związanej z kształceniem pracowników młodocianych nie są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów unijnych i w konsekwencji do wsparcia udzielanego OHP w związku z ww. działalnością nie mają zastosowania przepisy o pomocy publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Mianowicie skarżąca Komenda OHP w okresie od 18 lutego 2013 r. do 30 czerwca 2014 r. zatrudniała młodocianego pracownika – A. M., którą w tym samym okresie przyuczała do zawodu "krawiec". We wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jako podstawę prawną ubiegania się o przyznanie tego dofinansowania wskazała art. 70b ust. 7 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej "uso". Spór w sprawie dotyczy tego, czy skarżąca jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie tego przepisu miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis, czy też z takiego obowiązku jest zwolniona. Na wstępnie wyjaśnić należy, że wskazany we wniosku o przyznanie dofinansowania art. 70b ust. 7 uso nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do przyznania takiego świadczenia, bowiem tego dofinansowania dotyczy cały art. 70b. Ustęp 7 wskazuje jedynie, że dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od zdania przez młodocianego pracownika egzaminu i że do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (tj. potwierdzających posiadanie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego), kopii umowy o pracę z młodocianym pracownikiem oraz kopii dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu. Te dokumenty zostały przez skarżącą złożone. Zgodnie z art. 70b ust. 8 uso dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. Poczynając od 1 września 2012 r. do art. 70b uso wprowadzono ustęp 11, w myśl którego dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Żaden z przepisów art. 70b nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, że jeśli chodzi o OHP, to mogą one domagać się przyznania dofinansowania na podstawie art. 70b uso, ale nie w ramach pomocy de minimis, innymi słowy, że art. 70b ust. 11 nie ma zastosowania do skarżącej niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze oddziaływania organów, które je ustanowiły akty prawa miejscowego. Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko powołuje się na notatkę urzędową z dnia 16 lipca 2014 r. oraz informację zawartą na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jednakże ani jedno ani drugie źródło informacji nie stanowi źródła prawa, w oparciu o które organy i sądy mogą rozstrzygać sprawy. Takim źródłem prawa ani też obowiązującej jego wykładni nie jest również złożone w toku postępowania przed sądem pismo Dyrektora Departamentu Monitorowania Pomocy Publicznej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 września 2014 r. skierowane do Dyrektora Wydziału Urzędu Miejskiego we W. W skardze powołano się dodatkowo na § 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz.U. poz. 865). Sąd zauważa jednak, że chociaż w § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wskazano, iż w przypadku gdy pracodawcą dla młodocianych pracowników zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego są OHP, nie stosuje się § 3, to w § 4 ust. 3, który niewątpliwie także dotyczy OHP, wprost wskazuje się, że do wniosku o przyznanie refundacji dołącza się dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 3 tego rozporządzenia, a więc zaświadczenie lub oświadczenie o pomocy de minimis, w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz informacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 2a tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Na podstawie delegacji zawartej w art. 37 ust. 2a ustawy z 30 kwietnia 2004 r., Rada Ministrów wydała w dniu 29 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc minimis (Dz.U. Nr 53, poz. 311 ze zmianami), zawierające wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku. W świetle powyższego, skoro zgodnie z art. 70b ust. 11 uso dofinansowanie kosztów kształceniu stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 uso, ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 29 marca 2010 r., to prawidłowo organ I instancji wezwał skarżącą do złożenia dokumentów w postaci formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. oraz zaświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Skoro zaś skarżącą żądanych dokumentów nie złożyła, zasadnie na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Nawiązując do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że bez znaczenia w niniejszym przypadku pozostaje okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Istotą sprawy jest bowiem prawidłowa ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosił skarżący może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a skoro tak, koniecznym jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.