II FSK 1987/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-09

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Sławomir Presnarowicz, Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, będące w zarządzie Nadleśnictwa, na których posadowione są linie energetyczne, a które są faktycznie władane przez przedsiębiorcę energetycznego, mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że grunty leśne, na których posadowione są linie energetyczne i które są faktycznie władane przez przedsiębiorcę energetycznego, nawet jeśli są w zarządzie Nadleśnictwa, należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek. Obowiązek podatkowy w takiej sytuacji obciąża jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych faktycznie władającą nieruchomością, czyli Nadleśnictwo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2014 r. dla gruntów Nadleśnictwa D., na których posadowione są linie energetyczne należące do E. sp. z o.o. Organy podatkowe uznały te grunty za związane z działalnością gospodarczą i opodatkowały je według najwyższych stawek, obciążając Nadleśnictwo jako zarządcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Nadleśnictwa. Skarga kasacyjna Nadleśnictwa zarzucała m.in. błędną wykładnię pojęcia posiadania i zajęcia gruntu na działalność gospodarczą oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1423/14 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1423/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") oddalił skargę S. [...] (dalej: "Nadleśnictwo") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: "SKO") z dnia 29 września 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że decyzją z dnia 6 maja 2014 r. wydaną przez Wójta Gminy B. (dalej: "organ I instancji") określono Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 79.122,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 29 września 2014 r., SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję Nadleśnictwo wskazało na naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przez przyjęcie, że grunty na których posadowione są linie energetyczne znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i z tego powodu powinny być opodatkowane według stawki określonej w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.; - art. 352 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie; - sprzeczność istotnych ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez przyjęcie, że "zakłady energetyczne" są posiadaczami nieruchomości, na których posadowione są linie energetyczne; - art. 120, 121 § 1, 122, 187, 191, 210 § 1 pkt 6 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), przez brak dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w postaci oględzin na terenie wszystkich gruntów, co do których organ wydał zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że zarządcą działek o numerach ewidencyjnych [...] jest Nadleśnictwo, jako jednostka Lasów Państwowych, a działki te oznaczone są symbolem "Tr" - tereny różne. Nadleśnictwo nie jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz, ale jako zarządca nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. Z pisma wyjaśniającego złożonego dnia 15 kwietnia 2014 r. wynika, że Nadleśnictwo nie posiada zawartej umowy dzierżawy z E. sp. z o.o. (dalej również "zakład energetyczny") na grunty pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Posiada jedynie ramową umowę o współpracy regulującą zasady i warunki współdziałania w zakresie prowadzenia eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji a ponadto umowę wykonawczą, która uszczegóławia powyższe, przy czym Nadleśnictwo załączyło do pisma procesowego jedną stronę umowy wykonawczej, uniemożliwiając tym samym jej ocenę przez WSA. Korzystanie z gruntów odbywało się zatem bezumownie na dzień wydania zaskarżonej decyzji, zaś oceny tego faktu nie zmienia okoliczność, że już po wydaniu decyzji Nadleśnictwo zawarło z E. sp. z o.o. umowę o ustanowieniu służebności przesyłu, przy czym nie załączono do akt sprawy przedmiotowej umowy w całości uniemożliwiając tym samym dokonania jej oceny. Z załączonego przez Nadleśnictwo zestawienia wynika natomiast, że grunty pod liniami energetycznymi zajmowały 10,1317 ha w miesiącach styczeń – marzec 2014 r. oraz 10,0600 ha w miesiącach kwiecień – grudzień 2014 r. Nie przedłożono natomiast żadnego dokumentu, który by świadczył, że powyższe grunty nie mogą być wykorzystywane do działalności gospodarczej ze względów technicznych lub są związane z budynkami mieszkalnymi, czy znajdują się pod jeziorami. Takie też powierzchnie (w metrach kwadratowych) uwzględnił w decyzji organ I instancji. Znajdują one też potwierdzenie w danych przesłanych przez Nadleśnictwo organowi a także w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dołączonych do akt sprawy oraz zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego o aktualizacji użytków działek [...], zatem niezasadne są zarzuty, że nie wiadomo na jakiej podstawie ustalono powierzchnie spornych działek. Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest to, czy wszystkie działki znajdują się w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, co uzasadniałoby zastosowanie wobec nich stawki podatku, jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z pisma z dnia 15 kwietnia 2014 r. wynika, że E. Sp. z o.o. jest korzystającym z przedmiotowych gruntów. WSA zgodził się ze stanowiskiem Nadleśnictwa, że zakres w jakim E. Sp. z o.o. włada tymi gruntami odzwierciedla cechy służebności, określone w art. 352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121; dalej "Kodeks cywilny"), jednak z istotnym zastrzeżeniem – jedynie w sytuacji spełnienia wymogu formalnego a mianowicie oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego o ustanowieniu służebności. Zdaniem WSA podmiot, który zajął grunty Skarbu Państwa, znajdujące się w zarządzie Nadleśnictwa pod budowę na nich słupów przesyłowych i rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych oraz w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej i który nadal w sposób nieprzerwany korzysta z tych gruntów, winien być uznany za ich posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. W sytuacji braku zawarcia przez zakład energetyczny z Nadleśnictwem umów przenoszących posiadanie nieruchomości okoliczność, że w ramach korzystania z tej nieruchomości można wyróżnić elementy posiadania służebności, nie wyklucza faktycznego władania zakładu gruntami, na których posadowiono słupy elektroenergetyczne wraz z liniami tego rodzaju. Podsumowując, WSA nie podzielił stanowiska Nadleśnictwa, że sporne grunty nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż nie tylko doszło do wydania przedmiotowych gruntów zakładowi energetycznemu, co spełnia warunek przeniesienia posiadania, określony w art. 348 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego lecz także i to, że grunty znajdują się w posiadaniu zakładu energetycznego i służą mu do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej. To właśnie zakłady energetyczne są podmiotami, które na podstawie decyzji administracyjnych wnoszą wszelkie opłaty i odszkodowania związane z uzyskaniem zgody na budowę linii elektrycznych, a następnie są odpowiedzialnymi za utrzymywanie właściwego stanu technicznego linii, wycinkę (przycinkę) drzew i krzewów w celu uniknięcia kolizji z liniami energetycznymi - co wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. nr 89, poz. 625, ze zm.). Odnosząc się do argumentu, że Nadleśnictwo wykorzystuje przedmiotowe działki na cele związane z prowadzeniem gospodarki leśnej (np. plantacje, drogi, siedliska przyrodnicze), WSA stwierdził, że nawet w sytuacji oznaczenia powierzchni jako "lasy", gdy są to tereny zajęte na linie energetyczne a zatem z mocy ustawy objęte zostają opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, należy uznać, że są związane z inną niż leśna - działalnością gospodarczą. Uwzględniając bowiem art. 2 ust. 2 u.p.o.l WSA stwierdził, iż zasadą jest obowiązek płacenia podatku od nieruchomości przez Nadleśnictwo jako zarządcę nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, jeżeli nie została przekazana we władanie innemu podmiotowi. W sprawie bezspornym jest, że E. sp. z o.o. korzysta na terenie Nadleśnictwa z gruntów pod liniami energetycznymi bezumownie – podmioty zawarły jedynie ramową umowę o współpracy, zaś przedłożone części umowy wykonawczej i ustanowienia służebności przesyłu nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na okoliczność, że umowa ta zawarta została po wydaniu zaskarżonej decyzji a ponadto dokumenty zostały przedłożone WSA w formie niekompletnej (bez podpisu stron). Skoro podmiot prowadzący działalność gospodarczą korzysta z gruntu bez tytułu prawnego, to zgodnie z art. ust. 2 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości gruntowych pozostających w zarządzie Nadleśnictwa, oznaczonych w ewidencji gruntów symbolami tak Tr, jak i Ls, obciąża Nadleśnictwo. E. sp. z o.o. będący podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, faktycznie jest posiadaczem spornych gruntów, co determinuje opodatkowanie tych gruntów wyższą stawką podatku, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Ponadto, z uwagi na załączenie przez Nadleśnictwo umowy o ustanowieniu służebności przesyłu zawartej pomiędzy Nadleśnictwem a E. Sp. z o.o. w formie aktu notarialnego rep. [...], która została zawarta już po wydaniu zaskarżonej decyzji, WSA wskazuje, że organy podatkowe są uprawnione, stosownie do art. 6 ust. 8 u.p.o.l., do zmiany decyzji, którą ustalono podatek od nieruchomości, jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w tym podatku lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.p.o.l. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Nadleśnictwo wniosło o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego poprzez: - błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w zakresie znaczeniowym pojęcia "posiadanie nieruchomości", o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. i w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego, objęte jest także posiadanie służebności; prawidłowa wykładnia przepisów u.p.o.l. powinna prowadzić do wniosku, że użyte w ich treści pojęcie posiadania odnosi się wprost do nazwanego w Kodeksie cywilnym prawa posiadania i nie obejmuje uprawnień do korzystania z nieruchomości wynikających z ograniczonych praw rzeczowych, np. służebności; - niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego ustalenia przez WSA okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz błędnej wykładni, polegającej na uznaniu przedsiębiorstwa energetycznego za posiadacza spornych gruntów, wskutek czego grunty te uznane zostały za grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych; prawidłowe zastosowanie przepisów do właściwie ustalonych okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy powinno prowadzić do wniosku, że sporne nieruchomości podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki określonej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.p.o.l.; b) art. 352 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że do posiadania służebności konieczne jest jej ustanowienie w postaci oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego; II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 o.p., poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli działalności organów podatkowych, a w konsekwencji przyjęcie, że organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w sprawie i nie naruszył przepisów prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia: a) art. 121 § 1 o.p., poprzez działanie sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; b) art. 122 o.p., poprzez rażące naruszenie zasad związania organu obowiązującymi przepisami prawa, zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; c) art. 180 i art. 181 o.p. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności dowodu z oględzin gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania; d) art. 187 o.p., poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez: - zaniechanie ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania oraz powierzchni, z której korzysta E. sp. z o.o. dla prowadzenia swojej działalności gospodarczej; - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z ramowej umowy o współpracy, umowy wykonawczej oraz dowodu z oględzin gruntów stanowiących przedmiot opodatkowania; e) art. 191 o.p., poprzez błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, co miało bezpośredni wpływ na wydanie orzeczenia, a w szczególności poprzez przyjęcie, że powierzchnia wykorzystywana przez E. sp. z o.o. jest bezsporna z uwagi na fakt, iż została wskazana przez Nadleśnictwo. W przypadku nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i uznanie, że wbrew stanowisku Nadleśnictwa, zakład energetyczny jest posiadaczem rzeczy, a nie posiadaczem prawa, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) oraz ust. 2 u.p.o.l. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest Nadleśnictwo jako faktycznie władające gruntem znajdującym się w bezumownym posiadaniu zakładu energetycznego, podczas gdy przepisem na podstawie którego powinno dojść do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku był art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. przenoszący obowiązek podatkowy na posiadacza gruntów (E. sp. z o.o.) na podstawie zawartej umowy o współpracy i umowy wykonawczej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, natomiast spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy grunty będące w zarządzie Nadleśnictwa, klasyfikowane jako "Tr", znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi, będącymi w posiadaniu zakładu energetycznego - są czy też nie są "związane z działalnością gospodarczą" i kto w takiej sytuacji jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 191 o.p., poprzez niedokonanie prawidłowej kontroli działalności organów podatkowych. WSA właściwie ocenił, że organ podatkowe dokładnie wyjaśniły stan faktyczny w sprawie i nie naruszyły przepisów prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 1a pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z uwzględnieniem wskazanych dalej w tym przepisie wyjątków, które w sprawie niniejszej nie mają zastosowania. Z przepisu tego wynika, że warunkiem uznania danego gruntu, budynku czy budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jest - co do zasady - posiadanie przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Należy jednak pamiętać o regulacji art. 2 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione, zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Rozstrzygając problem "posiadania spornych gruntów" – na co szczególną uwagę zwracała Skarżąca - WSA, na podstawie analizy czynności i uprawnień wykonywanych przez firmę "E." na tych gruntach, tj. na których posadowione są napowietrzne linie energetyczne – zasadnie stwierdził, że "...zakres, w jakim zakład energetyczny (E. Sp. z o.o.) włada tymi gruntami odzwierciedla cechy służebności, określone w art. 352 K.c., (służebność przesyłu), jednak z istotnym zastrzeżeniem – jedynie w sytuacji spełnienia wymogu formalnego, a mianowicie oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego o ustanowieniu służebności". WSA słusznie przyjął, że "podmiot który zajął grunty Skarbu Państwa, znajdujące się w zarządzie Nadleśnictwa, pod budowę na nich słupów przesyłowych i rozciągnięcie pomiędzy nimi sieci energetycznych oraz w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej, i który nadal w sposób nieprzerwany korzysta z tych gruntów, winien być uznany za ich posiadacza w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego". W związku z tymi wywodami należy rozważyć, czy sporne grunty można uznać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2017 r., o sygn. akt II FSK 3714/14 (opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, iż przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie). Natomiast - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie można zgodzić się z twierdzeniami, że nieodzowną cechą owego zajęcia, warunkującą uznanie jego zaistnienia, jest również stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (tu - leśnej). W cytowanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, iż spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami energetycznymi, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez las liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, a nadto spółki te jako operatorzy są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania i posadowienia linii energetycznych. W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14 (opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania linii energetycznych wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych. W świetle powyższego należy dojść do wniosku, że w niniejszej sprawie grunty pod liniami napowietrznymi zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej i konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej. W cytowanym wyroku skład orzekający podkreślił, iż tożsamy problem prawny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14 oraz z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14 wydanych w sprawie gruntów innych nadleśnictw (opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko przedstawione w tych orzeczeniach i skoro w orzecznictwie nie ma rozbieżności, co do opodatkowania najwyższymi stawkami gruntów należących do Lasów Państwowych, nad którymi przebiegają linie energetyczne, to niezasadnym okazał się wniosek zawarty w skardze kasacyjnej o podjęcie uchwały w tym zakresie. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie podmiotowe, podstawą do uznania Nadleśnictwa za podatnika podatku od nieruchomości stanowiło uregulowanie art. 3 ust. 2 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi. WSA trafnie wywodził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że okoliczność przedłożenia przez Nadleśnictwo na etapie postępowania sądowego umowy o ustanowieniu służebności przesyłu zawartej w dniu 17 listopada 2014 r. pomiędzy Nadleśnictwem a E. Sp. z o.o. w formie aktu notarialnego rep. [...] nie zmienia okoliczności, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji (29 września 2014 r.) Nadleśnictwo umowy takiej nie posiadało, zatem organy zasadnie przyjęły w dacie wydania decyzji, że nie została ustanowiona służebność gruntowa na rzecz zakładów energetycznych. Ponadto załączono do akt sprawy jedynie część przedmiotowej umowy (bez strony zawierającej podpisy stron). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło