VI SA/Wa 2815/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-26
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jacek Fronczyk, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych o zawartości cukru wyższej niż zadeklarowana w wewnętrznej karcie produktu, ale mieszczącej się w zakresie wymaganym przez rozporządzenie, stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych, które nie spełniają deklaracji producenta zawartych w karcie produktu, stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej, nawet jeśli produkt spełnia ogólne wymogi rozporządzenia. Karta produktu, jako dobrowolna deklaracja jakościowa producenta, musi być przestrzegana, a jej niespełnienie skutkuje odpowiedzialnością za zafałszowanie produktu. Kara pieniężna nałożona w minimalnej wysokości jest uzasadniona.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu dwóch partii aromatyzowanego wina owocowego, które miały zawyżoną zawartość cukru w stosunku do deklaracji producenta zawartej w "Karcie produktu". Spółka kwestionowała prawidłowość pobrania próbek i zarzucała, że karta produktu jest dokumentem wewnętrznym, a produkt spełnia ogólne wymogi rozporządzenia dotyczące zawartości cukru w winach słodkich. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że niespełnienie deklaracji producenta stanowi naruszenie jakości handlowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: "GIJHARS"), po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o.(dalej jako: spółka lub skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: "Wojewódzki Inspektor") z dnia [...] marca 2014r. nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za wprowadzenie do obrotu niespełniających wymagań jakości handlowej zadeklarowanych przez producenta dwóch partii artykułów rolno-spożywczych o nazwach:
- "[...]", wielkość partii produkcyjnej: 465l. (93 szt.), wielkość partii magazynowej: 465l (93 szt.), oznaczonej numerem partii [...].10.2013, cena zbytu brutto: 45,20zł,
- "[...]", wielkość partii produkcyjnej: 360l. (72 szt.), wielkość partii magazynowej: 360l (72 szt.), oznaczonej numerem partii [...].10.2013, cena zbytu brutto: 45,20zł,
Jako podstawę prawną GIJHARS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 40a ust. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2014, poz. 669 - dalej jako: "ustawa o jakości"), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 z późn zm - dalej jako: "ustawa o bezpieczeństwie"), § 10 ust.1 lit. d) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013r. w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych i chemicznych, jakie powinny spełniać te napoje (Dz.U. poz. 633- dalej: "rozporządzenie w sprawie fermentowalnych napojów winiarskich"), § 2, § 4, § 9 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003r. w sprawie pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. Nr 59, poz. 526, z późn. zm – dalej: "rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r".).
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniach [...]-[...] października 2013 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Krakowie przeprowadzili w spółce kontrolę w zakresie jakości handlowej fermentowanych napojów winiarskich. W wyniku kontroli stwierdzono, że nie spełniają one wymagań producenta w odniesieniu do zawartości cukru, zadeklarowanej w "Karcie produktu [...]". (załącznik nr 2 do protokołu nr [...] z dnia [...] października 2013r.) zgodnie, z którą zawartość cukru winna wynosić 120-145 g/l.
Z przeprowadzonych badań wynika, że:
- "[...]", wielkość partii produkcyjnej: 465l. (93 szt.), wielkość partii magazynowej: 465l (93 szt.), oznaczonej numerem partii [...].10.2013, cena zbytu brutto: 45,20zł, zawartość cukru wyniosła 149,0 ±2,1 g/l zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w Kielcach z dnia [...] listopada 2013r.;
- "[...]", wielkość partii produkcyjnej: 360l. (72 szt.), wielkość partii magazynowej: 360l (72 szt.), oznaczonej numerem partii [...].10.2013, cena zbytu brutto: 45,20zł, zawartość cukru wyniosła 149,6 ±2,1 g/l zgodnie ze sprawozdaniem z badań nr [...] Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w Kielcach z dnia [...] listopada 2013r.
Organ stwierdził zatem, że kontrolowane partie win [...] nie spełnia deklaracji producenta z uwagi na zawyżoną zawartość cukru, odpowiednio o 4 g/l oraz 4,6 g/l.
Powyższa nieprawidłowość, spowodowała po uprzednim wszczęciu postępowania wydanie w dniu [...] marca 2014r. decyzji administracyjnej znak: [...], którą wymierzono P. sp. z o.o. z siedzibą w K., karę pieniężną w wys. 1000zł ze względu na wprowadzenie do obrotu handlowego artykułów rolno-spożywczych o niewłaściwej jakości handlowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zawyżona zawartość cukru o 4 i 4,6 g/l świadczy o niewłaściwej jakości handlowej w/w partii aromatyzowanego wina owocowego oraz narusza art. 4 ust.1 ustawy o jakości, gdyż zgodnie z tym przepisem wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej został określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta a w niniejszej sprawie takie dodatkowe wymagania, co do zawartości cukru we wskazanym artykule zostało zadeklarowane przez producenta.
Od w/w decyzji Wojewódzkiego Inspektora, Spółka wniosła odwołanie:
- kwestionując prawidłowość sporządzenia średnich próbek laboratoryjnych, przygotowanych przez inspektorów. Zdaniem skarżącej próbki zostały sporządzone niezgodnie z § 9 ust.2 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r., zgodnie z którym pobieranie artykułów rolno-spożywczych innych niż głęboko mrożone środki spożywcze odbywa się zgodnie z dokumentami normalizacyjnymi. Natomiast w wypadku braku w dokumentach normalizacyjnych wymagań określających sposób tworzenia średnich próbek laboratoryjnych, należało zastosować § 2 i 4 w/w rozporządzenia. W niniejszej sprawie organ powołał się natomiast na pkt 1.2 Polskiej Normy PN-72/A-75050, która w żadnym punkcie nie zawiera informacji na temat metody przygotowywania średnich próbek;
- wskazując, że partie aromatyzowanego wina owocowego [...] zostały oznaczone w sposób prawidłowy i że żaden z dokumentów technologicznych nie stoi w sprzeczności z tym oznakowaniem. Skarżący wyjaśnił również, że karta produktu jest domeną firmy oraz dokumentem wewnętrznym przedsiębiorstwa, a oznaczenie wyrobu gotowego przeprowadza się po wykonaniu badań laboratoryjnych. A nadto skarżący podniósł, że deklaracja dotycząca zawartości cukru, zawarta w karcie produktu potwierdza zasadność oznaczenia przedmiotowego produktu jako wina słodkiego, zgodnie z rozporządzenie w sprawie fermentowalnych napojów winiarskich.
- wskazując że ewentualne niespełnienie wymogów karty produktu nie pozbawia przedsiębiorcy prawa wprowadzania do obrotu wyrobu jako produktu pełnowartościowego, o charakterystyce oraz właściwościach wskazanych w innych materiałach towarzyszących, np. przywieszki, ulotki reklamowej itp.
Reasumując spółka wskazała, że w sytuacji różnicy pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych oraz założeń technologicznych, produkt byłby ciągle wartościowy oraz oznaczony stosownie do otrzymanych wyników badań, natomiast "Karta Produktu pozostałaby jedynie narzędziem dla działu kontroli w odniesieniu do działu produkcji wykorzystującym jej założenia w dalszym procesie produkcji".
Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora z dnia [...] marca 2014r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, w szczególności wskazał na brzmienie przepisu art. 4 ust.1 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z własną deklaracją.
Wskazał, że jak wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2013r. znak: [...] oraz poboru próbek z dnia [...] października 2013r. w tym również z załącznika nr 1 i 2 do tego protokołu, producent zadeklarował zgodność swego produktu z: 1/ rozporządzeniem w sprawie fermentowalnych napojów winiarskich – zgodnie, z którym zawartość cukru w winie słodkim mieści się w zakresie 60 do 150 g/l, oraz 2/ dokumentem o nazwie "Karta produktu [...]", stanowiącym załącznik nr 2 do protokołu – zgodnie, z którym zawartość cukru w wyrobie winiarskim "[...]" mieści się w przedziale: 120-145 g/l.
Tymczasem jak wynika z przeprowadzonych badań laboratoryjnych dwóch partii produktu "[...]" zawierało zawyżoną zawartość cukru w stosunku do deklaracji zawartej w "Karcie Produktu [...]" Tym samym nie spełniało deklaracji producenta w zakresie zawartości cukru, co zdaniem organu wskazuje, iż przedsiębiorca nie dołożył należytej staranności w zapewnieniu na wszystkich etapach produkcji wymaganej jakości handlowej, ponieważ zaistniały rozbieżności między rzeczywistą jakością produktu a tą deklarowaną przez producenta.
Odnosząc się do zarzutów i zastrzeżeń zawartych w odwołaniu organ wskazał, że:
- organy Inspekcji nie kwestionują, iż przedmiotowy produkt jest winem słodkim. Przedmiotem decyzji jest bowiem niespełnienie deklaracji producenta zawartej w "Karcie Produktu [...]". w zakresie zawartości cukru. Organ przy tym wyjaśnił, że przedmiotowy produkt spełnia stawiany przez rozporządzenie w sprawie rodzajów fermentowalnych napojów winiarskich, wymóg dot. zawartości cukru dla wina słodkiego, które winno kształtować się od 60 do 150 g/l. Jednak skoro producent w "Karcie produktu [...]" zadeklarował zawartość cukru w innym przedziale, ale mieszczących się w w/w wartościach zawartych w rozporządzeniu, to jest zobowiązany spełniać deklarowaną przez siebie jakość. Wskazana karta jest bowiem, deklaracją jakościową producenta, która została przyjęta przez producenta dobrowolnie.
- próbki zostały pobrane zgodnie z rozporządzeniem z dnia 7 marca 2003r. oraz Polską Normą PN-72/A-75050, co wynika z pkt 19 protokołu z dnia [...] października 2013r. Organ wskazał również w tym zakresie, że zgodnie z § 9 ust.1 pkt 3 w/w rozporządzenia "Szczegółowe warunki pobierania próbek wyrobów winiarskich określa załącznik nr 3 do rozporządzenia". Wyjaśnił, że zgodnie z w/w załącznikiem do rozporządzenia w wypadku pobierania próbek z opakowań o pojemności powyżej 2 l., w zależności od ilości opakowań w partii, ilość opakowań z których pobiera się próbki pierwotne wynosi: 2 w przypadku badań kontrolnych i 4 w przypadku badań porównawczych- dla partii zawierającej od 64 do 160 opakowań. Organ wyjaśnił również, iż taki sposób pobierania próbek jest zgodny również z Polską Normą PN-72/A-75050, gdzie w pkt 2.8.2 określono, że liczba próbek pobieranych z opakowania o zawartości powyżej 1,5 kg, zgodnie z Tabelą nr 5, w przypadku partii o liczbie opakowań od 64 do 160, należy pobierać odpowiednio 2 i 4 opakowania produktu.
Powyższe zdaniem organu oznacza, iż prawidłowo do badania pobrano 2 opakowania wina owocowego do badań kontrolnych oraz 4 opakowania do badań porównawczych.
Organ wyjaśnił również, że w ocenie zarówno organu I jak i II instancji przedsiębiorca nie zapewnił wystarczającego nadzoru w procesie produkcji. Organ II instancji podniósł, że w jego ocenie przedsiębiorca nie popełnił umyślnie przedmiotowego czynu, jednak jako podmiot gospodarczy zobowiązany jest do wprowadzania i stosowania takich procedur kontrolnych, które pozwolą na zapewnienie wysokiej jakości handlowej zgodnie z własną deklaracją. Organ odwoławczy ocenił zatem stopień zawinienia jako nieznaczny uznając również za nieznaczny stopień szkodliwości czynu przy uwzględnieniu wagi i rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości, oraz faktu, że kontrolowana partia wina słodkiego nie spełniała deklaracji wewnętrznej producenta, spełniając jednocześnie wymagania rozporządzenia w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich. Oceniając zakres naruszenia organ II instancji uznał go za średni przy uwzględnieniu rodzaju stwierdzonej nieprawidłowości, wielkości partii zakwestionowanych produktów, ich wartości, jak również naruszenia przepisów) w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
Powołując się na przepis art. 40 ust.1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej organ II instancji wskazał, że organ I instancji w sposób błędny określił korzyść majątkową przedsiębiorcy ustalając ją na kwotę 6.915,60zł, gdyż winna ona wynosić 7.458,00zł Wskazał równocześnie, iż wysokość korzyści majątkowej ma wpływ na wymiar kary, jednak ze względu na to, iż organ II instancji nie może rozstrzygać na niekorzyść strony odwołującej się poprzez zwiększenie nałożonej kary, to był zobligowany do utrzymania skarżonej decyzji w mocy. Utrzymana w mocy wysokość kary stanowi 2,7% kary maksymalnej, która w niniejszej sprawie mogła być ustalona w wys. 37.290zł (pięciokrotność wartości korzyści majątkowej rozumianej jako wartość partii wprowadzonych do obrotu).
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem datowanym na dzień [...] sierpnia 2014r., spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o: stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji GIJHARS z dnia [...] lipca 2014r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2014r. alternatywnie o uchylenie skarżonej decyzji GIJHARS z dnia [...] lipca 2014r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2014r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
Skarżąca w skardze zarzuciła:
1. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. w oparciu o nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji § 9 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. oraz jego załącznika nr 3, które to zostały uchylone w całości na podstawie § 1 pkt 1 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno-spożywczych z dnia 28 kwietnia 2008r. (Dz.U. Nr 82, poz. 499) i nie mogły stanowić podstawy wydania zaskarżonej decyzji, ani posłużyć do poczynienia ustaleń faktycznych w toku postępowania dowodowego,
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 45 ust.2 ustawy o bezpieczeństwie w zw. z art. 40a ust.1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, poprzez ich nieprawidłową wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż dokument "Karta produktu [...]" określający wartość cukru w produkcie "[...]" jako przedział 120-145 g/l jest elementem oznakowania tego środka spożywczego jako "dokument odnoszący się do niego" w sytuacji, gdy jest to dokument wewnętrzny producenta zawierający wytyczne produkcyjne, nie jest on udostępniany kontrahentom ani konsumentom i nie stanowi deklaracji jakości skierowanej do potencjalnego nabywcy,
3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 4 ust.1 i art. 40a ust.1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej w zw. z § 10 pkt 1 lit. d) rozporządzenia w sprawie rodzajów fermentowalnych napojów winiarskich poprzez ich nieprawidłową wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż produkt [...]. zawierające w badanych partiach odpowiednio 149 g/l oraz 149,6 g/l cukru, jest produktem rolno-spożywczym niespełniającym wymagań jakości handlowej zadeklarowanych przez producenta, w sytuacji gdy produkt ten jest wprowadzany do obrotu z oznaczeniem "aromatyzowane wino owocowe słodkie" i zawiera ilość cukru w ilości przewidzianej rozporządzeniem dla słodkiego napoju winiarskiego,
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz § 9 ust.2 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. poprzez nieprawidłowe pobranie próbek wyrobu winiarskiego "[...]", powodujące w konsekwencji, że zalegające w aktach wyniki badań produktu rolno-spożywczego nie są przydatne do ustalenia prawdy obiektywnej i jako takie nie mogą być przedmiotem analizy i swobodnej oceny poprzedzającej wydanie decyzji przez organ.
W uzasadnieniu skarżący szczegółowo uzasadnił podnoszone zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Organ mając na względzie wniosek skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt.Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja GIJHARS z dnia [...] lipca 2014 r. nie narusza prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa, które miałyby wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Najdalej idącym zarzutem strony skarżącej był zarzut dotyczący nieważności postępowania ze względu na występującą zdaniem skarżącej przesłankę rażącego naruszenia prawa zawartą w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie zostało podjęte w oparciu o nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji § 9 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. oraz jego załącznik nr 3.
W ocenie Sądu choć faktycznie wskazany przez spółkę przepis rozporządzenia został uchylony przed dniem wydania zarówno skarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji, to wskazać wypada, iż zdaniem Sądu nie stanowił on podstawy prowadzenia postępowania przez organ I instancji, jak również orzekania przez ten organ, tym samym nie można uznać, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazuje również, że mimo, iż racje ma skarżący podnosząc, iż organ II instancji nieprawidłowo zarówno w podstawie prawnej skarżonej decyzji jak również w jej uzasadnieniu (str. 6-7) przywołał wskazany wyżej § 9 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r., bowiem przepis ten w dacie orzekania przez organ już dawno nie obowiązywał, to jednak powyższe nie miało wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż jak wynika z akt sprawy podstawą do pobrania próbek była polska norma a nie nieobowiązujący załącznik nr 3 do w/w rozporządzenia, przy czym wypada w tym miejscu wskazać, iż sposób poboru w/w próbek zarówno w nieobowiązującym załączniku nr 3 jak i w polskiej normie był uregulowany w sposób identyczny tj. 2 opakowania w przypadku badań kontrolnych i 4 w przypadku badań porównawczych - dla partii zawierającej od 64 do 160 opakowań (jedna partia wynosiła 93 szt., a druga 72 szt.). Powyższe zdaniem sądu przesądza, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.
Przechodząc do rozpoznania pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd nie podziela zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia przez organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przepisów postępowania, poprzez nieprawidłowe pobranie próbek wyrobu winiarskiego "[...]" Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego w aktach sprawy w tym w szczególności z protokołu pobrania próbek z dnia [...] października 2013r. (k. 174) próbki zostały pobrane przez osoby umocowane do przeprowadzenia kontroli (upoważnienie – k.180) oraz w sposób prawidłowy zgodny z zapisem § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2003r., który określa że pobieranie próbek artykułu rolno-spożywczego innego niż głęboko mrożony odbywa się zgodnie z dokumentami normalizacyjnymi. W niniejszej sprawie próbki jak wynika z w/w protokołu zostały pobrane zgodnie z Polską Normą PN-72/A-75050 Przetwory owocowe, warzywne, wina i miody pitne. Jak zasadnie wskazał organ II instancji w skarżonej decyzji, zgodnie z Polską Normą PN-72/A-75050 liczba próbek pobieranych z opakowań o zawartości powyżej 1,5kg w przypadku partii o liczbie opakowań od 64 do 160, należy pobrać odpowiednio 2 i 4 opakowania produktu, co oznacza, że organ był zobligowany do pobrania próbek w przypadku dwóch partii "[...]" (wielkość partii 93 szt. i 72 szt.) dwa razy po 2 opakowania (2 butelki a’5l.) wina owocowego do badań kontrolnych oraz dwa razy po 4 opakowania (4 butelki a’5l) do badań porównawczych. W takiej też ilości jak wynika z protokołu pobrania próbek z dnia 15 października 2013r., zostały one pobrane, co oznacza, iż zostały one pobrane w prawidłowej ilości. Nadto Sąd zauważa, iż zarówno w dniu poboru próbek skarżąca nie wnosiła uwag do protokołu z poboru próbek. Uwagi nie były również wniesione w dniu następnym tj. [...] października 2013r. do protokołu z kontroli. Pierwsze uwagi w tym zakresie pojawiły się dopiero w piśmie z dnia [...] listopada 2013r. a zatem po powzięciu informacji przez skarżącą, iż badania wykazały, że zawartość cukru próbek pobranych z obydwu partii "[...]" jest wyższa niż deklarowana w "Karcie Produktu". Nadto skarżąca na żadnym etapie postepowania nie zażądała powtórzenia badań mimo, iż o takim prawie była kilkakrotnie informowana.
Sąd wskazuje również, że zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. próbki pobiera się w sposób: 1) zapewniający uzyskanie próbek charakteryzujących właściwości organoleptyczne, fizykochemiczne i mikrobiologiczne danej partii produkcyjnej; 2) uniemożliwiający zanieczyszczenie partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane; 3)dostosowany do postaci i rodzaju artykułu rolno-spożywczego oraz wielkości partii produkcyjnej, z której próbki są pobierane. Nadto w myśl § 4. pobraną próbkę dzieli się na co najmniej dwie części o porównywalnej masie, tworząc średnie próbki laboratoryjne, które są niezwłocznie pakowane i zabezpieczane (ust.1) przy czym jedną średnią próbkę laboratoryjną przeznacza się do badań laboratoryjnych, a pozostałe przechowuje się do badań porównawczych (ust.2). Z powyższych zapisów jednoznacznie wynika, że pobraną próbkę dzieli się na co najmniej dwie części o porównywalnej masie, co miało miejsce w niniejszej sprawie w każdej partii pobrano bowiem próbkę składającą się z 6 butelek przy czym jak wynika z zapisów Polskiej Normy 2 butelki są pobierane do badań kontrolnych a 4 butelki -jako próbki arbitrażowe (wtórniki, porównawcze), co wskazuje, że pozostałe cztery są w istocie dwoma próbkami arbitrażowymi. Sad w tym miejscu podkreśla, że ze wskazanego par. 4 ust. 1 w/w rozporządzenia wynika, że próbkę dzieli się co najmniej na dwie części a zatem mogą być one dzielone również i na 3 lub 4 części przy czym tylko jedną z tych części zabiera się do badania a pozostałe stanowią materiał arbitrażowy(wtórnik). Powyższe oznacza, iż wywody skarżącej odnośnie nieprawidłowego podziału próbki są niezasadne nic nie stoi bowiem na przeszkodzie aby we wtórniku pozostały 2 części próbki.
Skoro zatem w sposób prawidłowy organ dokonał poboru próbek a nadto brak jest podstaw by uznać, iż wyniki uzyskane po przeprowadzeniu ich badania były nierzetelne lub nieprawidłowe, to zasadnie zostały one włączone do materiału dowodowego sprawy. Sąd wskazuje również, że jak wynika z akt sprawy, organy Inspekcji podjęły wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego, informowały stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na przebieg postępowania i prawa strony. Strona na każdym jego etapie miała zapewniony czynny udział w toczonym się postępowaniu, organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy. Poczynione przez organy Inspekcji ustalenia oraz ich ocena znajduje swoje szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji. Powyższe wskazuje zatem, iż niezasadny jest zarzut skarżącej odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. Przy czym Sąd czyni w tym miejscu jedno zastrzeżenie, iż organ II instancji w wydanym rozstrzygnięciu błędnie odwołał się do przepisu § 9 ust.3 rozporządzenia z dnia 7 marca 2003r. oraz załącznika 3 tego rozporządzenia, bowiem w dacie orzekania przez ten organ przepis ten już nie obowiązywał, co jednak zdaniem sądu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy bowiem w tym samym orzeczeniu organ prawidłowo odwołał się również do Polskiej Normy PN-72/A/-75050, która stanowiła podstawę poboru próbek przez organy kontrolne, jak również wydania decyzji przez organ I instancji.
Sąd zgadza się również z organem, że skontrolowane partie produktu o nazwie: "[...]" nie spełniają deklaracji producenta z uwagi na zawyżoną zawartość cukru, odpowiednio o 4 g/l oraz 4,6 g/l, co świadczy o niewłaściwej jakości handlowej w/w partii aromatyzowanego wina owocowego a tym samym narusza, jak słusznie wskazał organ art. 4 ust.1 ustawy o jakości, zgodnie z którym wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z niespełnieniem wymagań zadeklarowanych przez producenta.
A zatem podnieść wypada, że z produktem zafałszowanym mamy do czynienia w każdym przypadku, kiedy skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w tym z deklaracją jakościową producenta. Oznacza to, że produkt, którego skład jest niezgodny z deklaracją jakościową producenta - w niniejszej sprawie w postaci "Karty Produktu" - jest artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym, o którym mowa w art. 3 pkt 10 ww. ustawy o jakości, nawet jeśli działanie producenta w tym zakresie było niezamierzone. Może to być bowiem zafałszowanie świadome bądź nie, ale sam fakt zafałszowania, zdaniem Sądu jest bezsporny w świetle wyżej wskazanego przepisu art. 4 ust.1 ustawy o jakości oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (protokół z kontroli, protokół z pobrania próbek, Sprawozdania z badań: nr [...], nr [...] oraz Karta Produktu).
Sąd wskazuje w tym miejscu, że stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy, do znakowania artykułów rolno spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaku towarowego, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Powyższe oznacza, że przepisy w zakresie oznakowania dotyczą wszelkich dokumentów towarzyszących lub odnoszących się do środka spożywczego (m. in. specyfikacje, normy zakładowe, karty produktu, deklaracje producenta), które zawierają informacje na temat danego środka spożywczego w niniejszej sprawie aromatycznego wina owocowego. Tym samym słusznie organ uznał, że "Karta Produktu [...]", dotycząca zakwestionowanych partii wina winna być również elementem branym pod uwagę podczas oceny jego jakości handlowej, co oznacza, iż prawidłowo organ uznał, że produkt nie spełnia deklaracji producenta zawartej w "Karcie Produktu [...]" w zakresie zawartości cukru w produkcie.
Nie ulega żadnej wątpliwości i nie jest to również negowane przez organ, że wskazany wyżej produkt spełnia wymogi odnośnie zawartości cukru dla napojów winiarskich słodkich zawarte w rozporządzeniu w sprawie rodzajów fermentowalnych napojów winiarskich. Ilość cukru w badanych próbkach mieści się bowiem w przedziale 60 do 150g/l. Nie mniej jednak, organ prawidłowo przyjął, że skoro producent w "Karcie Produktu", zadeklarował zawartość cukru w innym przedziale a mianowicie 120-145g/l, mieszczącym się jednak w wartościach wskazanych w/w rozporządzeniu, to jest on zobowiązany do spełnienia deklarowanej przez siebie jakości.
Sąd podziela bowiem pogląd organu, że "Karta Produktu" jest dodatkową deklaracją jakościową producenta, którą przyjął on dobrowolnie, co oznacza, że powinien mieć świadomość, że jej niespełnienie stanowi naruszenie art. 4 ust.1 ustawy o jakości. Karta producenta jest dodatkową deklaracją bowiem jak wynika z protokołu z pobrania próbek nr [...] (zał. Nr 1 do protokołu z kontroli – k. 174) podpisanego przez dyrektora ds. produkcji Pana R.M. umocowanego do działania w imieniu spółki, podmiot kontrolowany wprost zadeklarował w pkt 15, że deklaruje jakość produktu zgodnie z załączonymi do protokołu "Kartami Produktu". Podpisując protokół z pobrania próbek, przeznaczonych do badań laboratoryjnych, Pan R.M. wyraził zgodę na przeprowadzenie badań i odniesienie wyników analiz do załączonych "Kart Produktu". Nadto w protokole z kontroli nr [...] z dnia [...] października 2013r. również podpisanym przez osobę upoważnioną do działania w imieniu skarżącej, w pkt 1.2 (k. 169 akt) wskazano: "Powyższe 3 partie fermentowanych napojów winiarskich powinny spełniać wymagania zawarte w Kartach Produktów dla [...] (...) oraz zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013r. w sprawie rodzajów fermentowanych napojów winiarskich oraz szczegółowych wymagań organoleptycznych, fizycznych chemicznych, jakie powinny spełniać te napoje (Dz.U. z 2013r. poz. 624)".
Tym samym skoro, załączona dobrowolnie przez producenta do protokołu kontroli "Karta Produktu" (załącznik nr 2) określała, że produkt ten ma zawartość cukru w wyrobie winiarskim "[...]", w przedziale : 120-145 g/l, to mając na względzie, iż z przeprowadzonych badań wynika, że zawartość cukru zarówno w jednej jak i w drugiej partii jest większa niż określona w deklaracji producenta ("Karcie Produktu"), bowiem wynosiła ona: 149,0 ± 2,1 g/1 oraz 149,6 ± 2,1 g/l., to niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ art. 4 ust. 1 ustawy o jakości oraz art. 45 ust.2 ustawy o bezpieczeństwie w zw. z art. 40a ust.1 pkt 3 ustawy o jakości.
Sąd zwraca przy tym uwagę, że żaden przepis nie reguluje nazwy, ani też formy jaką winien mieć dokument stanowiący deklarację jakościową produktu. To producent decyduje jaką nazwą oraz, w jakiej formie określi parametry jakościowe. Jest to jego dobrowolna deklaracja i ustawodawca nie może narzucić producentowi ani formy ani leż treści. Przepisy prawa wymagają, aby dodatkowe wymagania wskazane przez producenta zostały przez niego spełnione. Niewątpliwie ww. dokument odnosi się do artykułu rolno-spożywczego o nazwie "[...] – aromatyzowane wino owocowe, czerwone, słodkie" i zawiera informację o faktycznej, szczegółowej wielkości parametrów fizycznych i chemicznych, charakteryzujących wprowadzane do obrotu partie towarów. Bezsprzeczne jest, iż badania przeprowadzone w Laboratorium Specjalistycznym Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (sprawozdanie z badań nr [...] i nr [...]), wykazały zawyżoną zawartość cukru. Stwierdzona zawartość cukru wynosiła 149,0 g/l ± 2,1 i 149,6 ± 2,1 g/l przy deklarowanej przez producenta w "Karcie Produktu" w przedziale 120-145g/l.
Na zakończenie Sąd zauważa odnośnie wysokości wymierzonej kary, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy o jakości. Zgodnie z powołanym przepisem kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 500 złotych. Skoro zatem artykuły wprowadzone przez skarżącą do obrotu nie odpowiadały jakości handlowej określonej w powołanej ustawie, to tym samym spełnione zostały przesłanki określone w powołanym przepisie do nałożenia kary pieniężnej, o której w tym przepisie mowa, a kara została nałożona przez organ w najniższej wskazanej w przepisie wysokości.
Zdaniem Sądu wymierzona skarżącej kara pieniężna nie jest wygórowana a nadto organ uzasadnił szczegółowo podstawy przyjęcie wskazanej wysokości.
W ocenie Sądu, zastosowana przez organy I i II instancji interpretacja przepisów prawa żywnościowego nie jest wadliwa. Nadto, oparto się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, przy czym stanowisko zarówno organu I jak i II instancji zostało uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że i zaskarżona decyzja prawa nie narusza w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło