II SA/Łd 25/15

Dnia 26 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję. LS Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania I. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 4 września 2014 r. I. K. wystąpiła o przyznanie zasiłków rodzinnych na okres zasiłkowy 2014/2015 na dzieci M. K., K. K. i J. K. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko J. K. na okres od 1 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2015 r. Decyzją z dnia [...], organ I instancji odmówił przyznania przedmiotowych świadczeń wobec ustalenia, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekracza granicę ustawowego kryterium, art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa). W odwołaniu od powyższej decyzji I. K. zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 7, art. 6 i art. 24 ustawy, gdyż organ I instancji wyliczając dochód rodziny pominął ojca dzieci, który przebywa w zakładzie karnym od dnia 7 stycznia 2014 r. a cały rok 2013 przebywał z rodziną i uczestniczył w jej utrzymaniu. Skoro organ ustala dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy to winien uwzględnić ojca dzieci jako członka rodziny. Tym bardziej, iż ustawa definiuje, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy a nie dochód z roku, w którym złożono podanie o świadczenie. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., podzieliło ustalenia organu I instancji i zajęte stanowisko. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z definicją ustawową, dochód członka rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy). Przez dochód członka rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem szczególnych okoliczności dotyczących utraty i uzyskania dochodu. Okresem zasiłkowym jest zaś okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczenia (art. 3 pkt 10 ustawy). Z kolei ilekroć jest mowa w ustawie o rodzinie oznacza to m.in. małżonków, rodziców dzieci. Jednakże w przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby przebywającej w tej instytucji, taką instytucją jest m.in. zakład karny (art. 3 pkt 7, art. 5 ust. 7 ustawy). Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy Kolegium podkreśliło, iż bezspornym jest, że mąż strony przebywa w zakładzie karnym, koniec kary przypada na 8 września 2016. I bez znaczenia jest, iż w zakładzie nie przebywał w roku poprzedzającym okres zasiłkowy tj. 2013, lecz od 7 stycznia 2014 r. Ponieważ dla ustalenia przeciętnego, miesięcznego dochodu rodziny należy uwzględnić aktualny stan rodziny, a więc stan z daty złożenia wniosku i wydania decyzji. Tym samym zasadnie wyliczył organ I instancji, iż dochód miesięczny rodziny strony wyniósł 2845,39 zł a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 711,35 zł i przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych – 574 zł o kwotę 137,35 zł a więc o kwotę wyższą od najniższego zasiłku rodzinnego – 77 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. K. zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1, ust. 7, art. 6 i art. 24 ustawy i wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła stanowisko sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Badając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], które podzieliwszy stanowisko organu I instancji utrzymało wydaną przez ten organ decyzję. Niemniej jednak lektura argumentów uzasadniających takie rozstrzygnięcie w kontekście przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wniosku, iż naruszono przepisy prawa materialnego, błędnie je wykładając. Istotą tej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy ustalając dochód rodziny skarżącej, organ winien był zaliczyć dochód małżonka i jego osobę - przeliczając dochód na członka rodziny, czy działanie takie byłoby niezasadne. W ocenie Sądu sformułowanie przepisów w oparciu o które rozstrzygał organ nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i czyni niezasadnym wywody organu odwoławczego. Niewątpliwie, dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku ustawodawca uznał za decydujący dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i od jego wysokości uzależnił prawo strony do wnioskowanego świadczenia. Stosownie do art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, a także osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 574 zł. Dochód rodziny oznacza zaś przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a ustawy). Zasadą jest zatem, że dla ustalenia uprawnienia do świadczeń z ustawy o świadczeniach rodzinnych bierze się pod uwagę dochód rodziny z roku, który poprzedza okres zasiłkowy. Żaden przepis ustawy nie ustala innej definicji dochodu rodziny. Z kolei przepis art. 5 ust. 7 ustawy stanowi, iż w przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby przebywającej w tej instytucji. Niemniej jednak w przepisie tym nadal jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę, zatem i tutaj wchodzi w grę ustalenie dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Skoro ustawodawca w art. 5 ust. 7 ustawy nie wskazał wyraźnie, w jakim czasie, w jakim okresie członek rodziny miałby przebywać w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie a jednocześnie formułując przepis art. 5 ust. 7 ustawy posługuje się sformułowaniem "dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę" to niewątpliwie należy posłużyć się definicjami ustawowymi a z nich wynika bezspornie, iż ustalając dochód należy rozważać dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy. Gdyby intencją ustawodawcy była inna to wówczas dałby swej woli wyraźne odzwierciedlenie w przepisie, a tak uczynił jedynie w art. 3 pkt 2a ustawy. W ocenie Sądu, skoro mąż skarżącej swój pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie rozpoczął z dniem 7 stycznia 2014 r., skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie świadczeń rodzinnych w dniu 4 września 2014 r. To oznacza, iż organ obowiązany był ustalić dochód rodziny z roku poprzedzającego okres zasiłkowy tj. z 2013 roku, nie było zatem warunków do uznania, że w sprawie ma zastosowanie art. 5 ust. 7 ustawy. Organ niezasadnie pominął osobę męża skarżącej, powinien był uwzględnić nie tylko jego dochód, ale jego osobę w obliczaniu dochodu w przeliczeniu na członka rodziny i podzielić miesięczny dochód rodziny skarżącej z 2013 roku na pięć osób, nie jak to uczynił na cztery osoby. Niewątpliwie, skoro przesłanki zawarte w art. 5 ust. 7 ustawy składają się na treść pojęcia dochodu rodziny, to jako element tego pojęcia muszą, zgodnie z zasadami logiki formalnej, odnosić się do tego samego roku do jakiego odnosi się samo pojęcie i jego główny składnik, tj. dochody poszczególnych członków rodziny (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 321/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mąż skarżącej przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie dopiero od stycznia 2014 roku, a dochód ustalany jest za 2013 zatem nie ma żadnych przeszkód w przepisach prawa aby uwzględnić męża i jego dochodu lub jego brak w ustaleniach faktycznych, stanowiących materiał dowody dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uwzględnienie męża i jego ewentualnego dochodu ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ulegnie zmianie dochód na osobę w rodzinie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ponownie dokonać obliczenia dochodu rodziny skarżącej z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające dla końcowego załatwienia sprawy. k.ż.