I GZ 303/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "P. L." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2913/14 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "P. L." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2913/14, odrzucił wniosek "P. L." Sp. z o.o. w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 27 marca 2015 r. w ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Sad I instancji wskazał, że pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia pisemnego wyroku z dnia 27 marca 2015 r., twierdząc, iż nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy w tej sprawie, która odbyła się 27 marca 2015 r. Na znajdującej się w aktach sprawy kopercie zawierającej zawiadomienie o rozprawie, do której dołączone było zwrotne potwierdzenie odbioru, wpisano bowiem nieprawidłowy adres do korespondencji, przy czym w samej treści zawiadomienia widniej adres prawidłowy, tj. ul P. [...]. W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika, przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie pisemne wyroku ustała w dniu 19 stycznia 2016 r., kiedy to pełnomocnik, analizując akta sprawy, odkrył przyczynę braku doręczenia zawiadomienia, zaś termin złożenia przedmiotowego wniosku nie został zachowany bez jego winy. Odrzucając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności, Sąd I instancji stwierdził, iż nie został on złożony w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika bowiem, że pełnomocnik skarżącej w dniu 26 sierpnia 2015 r. o godz. 10:47 przeglądał w czytelni WSA w W. akta sądowe niniejszej spraw. Powtórnie akta te były przeglądane w dniu 19 stycznia 2016 r. o godz. 13:08. Wobec tego Sąd przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 marca 2015 r. ustała w dniu 26 sierpnia 2015 r. i od tej daty rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności, który upłynął w dniu 2 września 2015 r. W konsekwencji wniosek złożony w dniu 26 stycznia 2016 r. należało uznać za spóźniony i odrzucić na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę oraz przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie o doręczenie uzasadnienia wyroku w tej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzywrócenie terminu, mimo uprawdopodobnienia przez pełnomocnika okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz wskazania okoliczności, w jakich doszło do uzyskania wiedzy o przyczynie uchybienia; 2. art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej zastosowania w przedmiotowej sprawie, jak również ograniczenie uzasadnienia wyłącznie do wskazania zdarzenia, które decyduje o momencie obliczania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, bez jakiejkolwiek analizy i jakiegokolwiek wyjaśnienia stanowiska Sądu, dlaczego uznał dane zdarzenie za decydujące o rozpoczęciu biegu terminu do złożenia wniosku oraz przyczyn, dlaczego odrzucił wyjaśnienia pełnomocnika. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że to Sąd I instancji ponosi winę za nieprawidłowe doręczenie pełnomocnikowi zawiadomienia o terminie rozprawy. Sam fakt przeglądania przez pełnomocnika akt sprawy w dniu 26 sierpnia 2015 r. nie daje podstaw do przyjęcia, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Sąd nie wziął bowiem pod uwagę wyjaśnień o charakterze subiektywnym, które miały wpływ na ocenę powzięcia wiedzy na temat faktycznego adresu doręczenia, takie jak podobieństwo adresów (różnica tyko w podobieństwie adresów i kodzie) oraz prawidłowy adres na wszystkich pozostałych dokumentach. Pełnomocnik miał prawo nie zauważyć kluczowej przyczyny i w świetle całokształtu okoliczności po prostu przeoczyć błąd popełniony przez Sąd I instancji. Zdaniem wnoszącego zażalenie, w niniejszej sprawie nie ma możliwości obiektywnego ustalenia momentu uzyskania wiedzy o adresie, na który została wysłana korespondencja, zatem Sąd I instancji, który ponosi winę za całą sytuację, powinien w razie wątpliwości rozstrzygnąć je na korzyść skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd prawidłowo przyjął, że datą, od której należy liczyć bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności, jest 26 sierpnia 2015 r., czyli data przeglądania akt w czytelni WSA w W. przez pełnomocnika strony. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., następuje bowiem wówczas, gdy strona ma obiektywną możliwość dowiedzenia się o tej przyczynie. Nie mają przy tym znaczenia, jak to wskazano w zażaleniu, "subiektywne okoliczności" (takie jak przekonanie pełnomocnika, że wina w niedoręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy leży po stronie Poczty, a nie Sądu), gdyż ustalenie takiego momentu byłoby obiektywnie niemożliwe, a mogło opierać się jedynie na oświadczeniu strony. Pełnomocnik skarżącej sam przyznał, że przeglądając akta sprawy w dniu 26 sierpnia 2015 r., nie dostrzegł, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie została wysłana na niewłaściwy adres. Nie ulega jednak wątpliwości, że miał on wówczas obiektywną możliwość dowiedzieć się o przyczynie uchybienia terminu, zatem to od tej daty należało liczyć bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W tych okolicznościach należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 88 w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia przez WSA art. 86 § 1 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony, gdyż Sąd I instancji w istocie nie badał wniosku strony pod kątem winy w uchybieniu terminu, która jest kwestią wtórną w stosunku do jego formalnej oceny, tj. m.in. oceny zachowania terminu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Badanie okoliczności świadczących o winie bądź braku winy strony w uchybieniu terminu na tym etapie byłoby przedwczesne. W ocenie NSA nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera bowiem wszystkie elementy prawem wymagane, zaś wnoszący zażalenie nie tyle wskazuje braki w uzasadnieniu, co polemizuje z jego treścią. W takiej sytuacji jednak zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a nie może być skuteczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.