II OZ 446/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.G. i M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 30 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 29/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w sprawie ze skargi D.G. i M.G. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 30 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił D.G. oraz M.G. (dalej jako "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] listopada 2015 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotem postępowania jest zobowiązanie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Po wniesieniu skargi na powyższą decyzję skarżący wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazali, że decyzja została wydana bez wskazania podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali także na możliwość wyrządzenia stronie skarżącej szkody w postaci konieczności poniesienia wydatków "na zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poprzez obowiązek sporządzenia projektu, czy też nałożenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy do chwili wydania wyroku w niniejszej sprawie nie można wykluczyć, że przedmiotowa decyzja zostanie uchylona, a zobowiązania poczynione przez organ nadzoru budowlanego staną się bezprzedmiotowe". Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W ocenie Sądu I instancji, nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej bądź uchylającej decyzję organu I instancji, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. W treści zażalenia wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści uzasadnienia skarżący podnieśli argumenty tożsame z argumentami wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, a zatem nie może podlegać wstrzymaniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Żaden z przepisów ustawy p.p.s.a. ani też żaden przepis szczególny nie wyłącza stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec aktów, które nie podlegają wykonaniu, a w szczególności nie podlegają wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zakreśla katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Do przesłanek tych należy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie ustawodawca wyłączył stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie oraz aktów, które nie podlegają wstrzymaniu na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że każdy (ze wskazanymi wyżej wyjątkami) akt zaskarżony do wojewódzkiego sądu administracyjnego może podlegać wstrzymaniu, o ile wnioskodawca uprawdopodobni zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma więc okoliczność, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Brak precyzyjnego wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tylko prawidłowo uzasadniony wniosek może zostać rozpoznany zgodnie z intencją strony, bowiem brak uzasadnienia czy też uzasadnienie niepełne, lakoniczne nie pozwala na ocenę, czy opisane powyżej przesłanki w danej sprawie zachodzą. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego formułowania argumentów uzasadniających wniosek o wstrzymanie, a obowiązek w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W treści skargi skarżący wskazali na wady zaskarżonej decyzji, które nie mogą zostać uwzględnione na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ocena tego rodzaju może być przedmiotem rozważań Sądu I instancji dopiero przy rozpoznaniu skargi. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie jest bowiem uprawniony do merytorycznej oceny zasadności skargi. Nie można również uwzględnić argumentów dotyczących konieczności poniesienia przez skarżących kosztów wynikających z rozstrzygnięcia organu odwoławczego, ponieważ zaskarżona decyzja uchyla zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący nie uprawdopodobnili, że na skutek wydania w sprawie decyzji kasacyjnej są zobowiązani ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, a szczególnie w wysokości, którą należałoby oceniać w kategoriach trudnych do odwrócenia skutków bądź znacznej szkody. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.