I OSK 1814/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 128/15 o odrzuceniu skargi Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w wersie dziewiątym od góry w miejsce słów "Agencji Nieruchomości Rolnych" wpisać "Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku". Postanowieniem z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 128/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku na opisaną w sentencji decyzję Wojewody Pomorskiego. Sąd ten wskazał, że skarga wniesiona została po upływie trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Zaskarżona decyzja została bowiem doręczona na adres strony w dniu 29 grudnia 2014 r. (potwierdzenie odbioru w aktach organu II instancji), natomiast skargę wniesiono w dniu 30 stycznia 2015 r. (koperta nadania skargi k-8 akt sądowych), a więc po upływie terminu do jej wniesienia, którego ostatni dzień przypadał na 28 stycznia 2015 r. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu I instancji w całości autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarga podlegała odrzuceniu z tego powodu, iż została wniesiona z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od dnia doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, podczas gdy skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia, przy czym stwierdzenie uchybienia miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, niemożliwe było wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji błędnie ustalił zarówno termin doręczenia skarżącej decyzji organu II instancji, jak i termin wniesienia przez skarżącą skargi na tę decyzję. Zgodnie bowiem z prowadzonym przez skarżącą rejestrem korespondencji przychodzącej i wychodzącej decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. została doręczona na adres skarżącej w dniu 30 grudnia 2014 r., co zostało potwierdzone zarówno w papierowym rejestrze prowadzonym przez kancelarię skarżącej, jak i na oryginale decyzji przez przybicie pieczęci z datownikiem i nadanie indywidualnego numeru korespondencji przychodzącej. Również data nadania skargi na adres organu odwoławczego jest inna niż wskazana w zaskarżonym postanowieniu, bowiem skarga została nadana w placówce pocztowej Gdańsk G102 w dniu 29 stycznia 2015 r., co zostało potwierdzone pieczęcią placówki pocztowej z datownikiem na druku pocztowym nr 24 "potwierdzenie odbioru". Zatem skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), a zatem w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi i zarzutami przedstawionymi na ich uzasadnienie, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Istota obecnego problemu sprowadza się do ustalenia, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie uznał, że skarga Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, została wniesiona z naruszeniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia (art. 53 § 1 P.p.s.a.) i w konsekwencji, czy na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podlegała ona odrzuceniu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Sąd I instancji odrzucając skargę uznał, że decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] grudnia 2014r. została doręczona Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku w dniu 29 grudnia 2014 r. a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 28 stycznia 2015 r., zaś skargę wniesiono w dniu 30 stycznia 2015 r. Podstawową zatem kwestią wymagającą wyjaśnienia było ustalenie daty odbioru przez skarżącą przesyłki zawierającej odpis decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz daty nadania skargi na tę decyzję. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii ustalenia daty doręczenia (odbioru) zaskarżonej decyzji wskazać należy, że doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wiążą określone skutki prawne. Na przykład od daty doręczenia rozpoczynają bieg niektóre terminy dokonania czynności proceduralnych, a ponadto doręczenie pisma może wywoływać także inne skutki prawne, w szczególności związanie organu decyzją administracyjną jest skuteczne od chwili jej doręczenia. Instytucja doręczeń urzeczywistnia zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem umożliwia stronie zapoznanie się z czynnościami organu i innych uczestników postępowania (np. decyzje, postanowienia) albo uczestniczenie w tych czynnościach (wezwania, zawiadomienia). Tak więc odwołanie się przez ustawodawcę do konieczności "doręczenia" ma gwarantować stronie możliwość czynnego udziału w czynnościach podejmowanych przez organ administracji, w tym również składania wniosków czy środków zaskarżenia w przewidzianych do tego terminach. W zakresie doręczeń należy odnieść się do regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (Dział I Rozdział VIII "Doręczenia"). W art. 39 K.p.a. mowa jest, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Doręczanie pism odbywa się za pokwitowaniem. Przez pokwitowanie należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia; wskazanie przez odbierającego daty doręczenia jest najlepszą rękojmią, że data ta jest zgodna z rzeczywistością (por. A. Matan (w:) G.Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Kraków 1998, s. 202). Podkreślić należy, że pisma doręczane za pokwitowaniem przez operatora pocztowego są przesyłkami rejestrowanymi, czyli przesyłkami pocztowymi przyjętymi za pokwitowaniem przyjęcia i doręczanymi za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, Dz. U. poz. 1529). Zgodnie z art. 17 ustawy Prawo pocztowe potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Dowodzi zatem okoliczności w nim stwierdzonych i korzysta z domniemania prawdziwości. Uznać więc należy, że potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej ma na celu potwierdzenie odbioru przesyłki przez adresata w określonej dacie. W rozpatrywanej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej odpis decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. w polu "data i podpis odbiorcy" widnieje podpis osoby odbierającej oraz wskazana jest data "29.12.2014". Z kolei w polu "datownik placówki oddawczej" widnieje stempel placówki pocztowej z datą 29.12.2014 r. W związku z powyższym niemożliwym było - tak jak wskazuje to pełnomocnik strony skarżącej - aby przesyłka ta została odebrana w terminie późniejszym niż dzień 29 grudnia 2014r. Nie ma tu znaczenia okoliczność, jaka data została umieszczona przez osobę odbierającą przesyłkę na pierwszej stronie decyzji, ani też z jaką datą odebrana przesyłka została wpisana w wewnętrzne rejestry korespondencji strony skarżącej, bowiem rejestry te nie mają mocy dokumentu urzędowego. Przechodząc z kolei do ustalenia daty, w której skarga została wniesiona, uznać należy, iż miało to miejsce w dniu 29 stycznia 2015 r., o czym świadczy stempel pocztowy znajdujący się na kopercie, w której wysłana była skarga oraz stempel pocztowy na datowniku placówki nadawczej zwrotnego potwierdzenia odbioru skargi. Sąd I instancji wadliwie zatem ustalił datę wniesienia skargi w niniejszej sprawie na dzień 30 stycznia 2015 r., jednakże błąd ten nie miał wpływu na zaskarżone rozstrzygniecie albowiem, jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, termin do złożenia skargi, liczony od dnia doręczenia skarżącej decyzji, tj. od dnia 29 grudnia 2014 r. upłynął w dniu 28 stycznia 2015 r. Słusznie zatem Sąd I instancji odrzucił skargę Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku jako wniesioną po terminie. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się więc chybione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że w wersie dziewiątym od góry w miejsce słów "Agencji Nieruchomości Rolnych" wpisać "Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddział Terenowy w Gdańsku", o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia.