I SAB/Wa 690/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. K., Z. K. i K. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. W. i T. ozn. hip. [...] dz. [...] [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2006 r. W. K. oraz Z. K. złożyli w Urzędzie Miasta [...] wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. i T., oznaczoną jako [...] dz. [...] [...] dz. [...], która została objęta działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). We wniosku zaznaczono, że nieruchomości te stanowiły w ½ części udziałów własność F. K., po której następcami prawnymi są wnioskodawcy. Pismem z dnia 19 lipca 2007 r. organ w trakcie postępowania zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami dla dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Pismami z 10 marca 2009 r. i 12 sierpnia 2011 r. W. K. zwrócił się do organu o udzielenie informacji o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W odpowiedzi na pismo z dnia 12 sierpnia 2011 r. organ poinformował wnioskodawcę, że w sprawie musi zostać sporządzony operat szacunkowy określający wartość nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że decyzja zostanie wydana do dnia 31 grudnia 2011 r. Następnie pismem z dnia 16 stycznia 2012 r. poinformowano wnioskodawcę, że ze względu na przedłużającą się procedurę sporządzenia operatu szacunkowego nie było możliwe dotrzymanie wcześniej wskazanego terminu i wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania do dnia 30 czerwca 2012 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. W. K. złożył skargę do Prezydenta [...] na opieszałe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego. W odpowiedzi organ I instancji poinformował wnioskującego, że sprawa z uwagi na skomplikowany charakter wymaga analizy dokumentacji w celu sprawdzenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wskazane w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a ponadto konieczne jest sporządzenie operatu szacunkowego, wobec czego skarga na opieszałość jest niezasadna. Jednocześnie poinformowano, że w sprawie decyzja zostanie wydana do dnia 31 stycznia 2013 r. Następnie pismem z dnia 26 lutego 2013 r. organ ponownie przesunął termin wydania w przedmiotowej sprawie decyzji do dnia 31 lipca 2013 r. Wobec braku decyzji W. K. w dniu 13 marca 2013 r. ponownie złożył skargę na opieszałość do Prezydenta [...], która spowodowała jedynie kolejne przesunięcie terminu zakończenia sprawy, tym razem do dnia 31 stycznia 2014 r. Pismem z dnia 19 marca 2014 r. W. K. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na przewlekłe postępowanie w przedmiocie orzeczenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało skargę zgodnie z właściwością Wojewodzie [...], który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] uznał zażalenie W. K. za nieuzasadnione, ponieważ skarżący został przez organ I instancji poinformowany o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji w sprawie a organ wyznaczył kolejny termin jej załatwienia, w związku z czym w ocenie Wojewody nie wystąpiło naruszenie art. 36 kpa. Pismami z dnia 9 września 2013 r., 20 lutego 2014 r. oraz 20 listopada 2014 r. organ I instancji jeszcze trzykrotnie przesuwał termin rozpatrzenia sprawy odpowiednio do dnia 31 stycznia 2014 r., następnie do dnia 31 sierpnia 2014 r. i do dnia 31 maja 2015 r. W dniu 29 września 2014 r. W. K. działając w imieniu swoim oraz pozostałych wnioskodawców wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że chociaż organ I instancji wyznaczał kilkukrotnie na przestrzeni 3 lat kolejne terminy zakończenia sprawy, to jednak żadnego z nich nie dotrzymał nadużywając przy tym uprawnienia wynikającego z art. 36 § 1 kpa. Jednocześnie skarżący wskazał, że zgodnie z informacjami przekazywanymi przez organ jedyną czynnością pozostałą do wykonania w przedmiotowej sprawie zostało sporządzenie operatu szacunkowego dotyczącego nieruchomości, jednak od 3 lat, tj. od momentu skompletowania przez organ niezbędnej dokumentacji, nie podjęto działań zmierzających do zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przedmiotowa nieruchomość składa się obecnie z różnych działek ewidencyjnych. W części została przejęta przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] a także Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, a pozostałe działki zostały zabudowane budynkami mieszkalnymi. Jednocześnie organ zaznaczył, że skarżący został poinformowany o konieczności sporządzenia operatu szacunkowego oraz o przewidywanym nowym terminie wydania decyzji, który organ określił na dzień 31 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o których mowa w art. 37 § 1 kpa. Skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...] złożył bowiem zażalenie do Wojewody [...]. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że niewątpliwie zaistniała w niej sytuacja bezczynności opisana powyżej. Skarżący dziewięć lat temu, czyli w dniu 21 czerwca 2006 r. złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. i T., oznaczoną jako [...] dz. [...] [...] dz. [...]. Od tego czasu Prezydent [...] do 2011 r. podejmował czynności zmierzające do zebrania materiału dowodowego w postaci dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Z analizy akt sprawy wynika, że w tym czasie organ wielokrotnie zwracał się do różnych organów w celu uzyskania potrzebnych mu dokumentów i istotnie napotykał trudności w ich zebraniu z powodu wypożyczenia przez dysponentów akt je zawierających. Jednocześnie zgodzić należy się z prezentowaną przez skarżącego opinia, że organ w żaden sposób nie próbował egzekwować od podmiotów, do których zwracał się o udzielenie informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania, faktycznego udzielenia przez nie tych informacji. Przykładami takich działań było trzykrotne zwracanie się przez organ w okresie od 18 lutego 2010 r. do 30 czerwca 2014 r. do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji o udostępnienie informacji dotyczących działki nr [...] z obrębu [...] lub do spółki M. sp. z o.o. o informacje dotyczące działek nr [...] oraz [...] z obrębu [...]. Informacje od tego ostatniego podmiotu udało się uzyskać dopiero dzięki interwencji skarżącego. Po zebraniu dokumentacji niezbędnej do ustalenia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości organ w piśmie z dnia 25 sierpnia 2011 r. poinformował skarżącego, po kolejnym skierowanym przez niego ponagleniu, że czynnością konieczną do zakończenia postępowania w sprawie jest sporządzenie operatu szacunkowego. Jednocześnie organ wyznaczył termin zakończenia postępowania do dnia 31 grudnia 2011 r. Od tamtej pory organ pozyskał jedynie informację z rejestru gruntów datowaną na dzień 6 marca 2013 r., a jego pozostała aktywność w sprawie ograniczała się do wyznaczania kolejnych terminów zakończenia sprawy w reakcji na kolejne ponaglenia kierowane przez skarżącego. W ten sposób zostało wyznaczonych kolejnych 6 terminów, które zresztą nie zostały przez organ I instancji dotrzymane, w efekcie czego decyzja w rozpatrywanej sprawie nie została wydana do dnia rozpatrzenia skargi. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżącego w zakreślonym w wyroku terminie. Analizując zebrany w materiał dowodowy Sąd stwierdził, że tempo prac organu w niniejszej sprawie, a także niedotrzymywanie przez organ samodzielnie wyznaczonych 6 dodatkowych terminów zakończenia sprawy, uzasadnia stwierdzenie bezczynności organu w stopniu rażącym. Dalece niewystarczające w tej sytuacji jest pismo organu z dnia 20 listopada 2014 r. informujące skarżącego o konieczności dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie i wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego gruntu oraz o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania. Jak wynika z analizy pism organu I instancji kierowanych do skarżącego, rzeczoznawca majątkowy miał być wyłoniony już w 2011 r., czyli 4 lata temu i do dnia dzisiejszego organ go nie powołał. W tej sytuacji Sąd uznał, że organ I instancji winien zdecydowanie zwiększyć tempo swoich działań, by prowadzone od 9 lat postępowanie administracyjne zakończyć jak najszybciej. Termin dwóch miesięcy jest w tej sytuacji zdaniem Sądu okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżących w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość warszawską. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.