II OSK 2069/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-31
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący regionalną instalację przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) ma interes prawny do zaskarżenia uchwały sejmiku województwa, która nadaje status RIPOK innemu podmiotowi w tym samym regionie?Ratio decidendi
Podmiot prowadzący regionalną instalację przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały sejmiku województwa nadającej status RIPOK innemu podmiotowi w tym samym regionie, jeśli uchwała ta nie zmienia jego statusu ani zakresu obowiązków czy uprawnień. Wprowadzenie konkurencji rynkowej, choć istotne ekonomicznie, należy do sfery faktów, a nie prawa, i nie narusza interesu prawnego w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.Stan faktyczny
Spółka Z. sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Sejmiku Województwa nadającą status regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) innemu podmiotowi. Skarżąca twierdziła, że uchwała narusza jej interes prawny, ograniczając strumień odpadów komunalnych, do którego miała prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka wykazała jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 stycznia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 494/14 w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w M. na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wykonania "Planu gospodarki Odpadami Województwa[...]" oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 494/14 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami Województwa[...] ".
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po bezskutecznym wezwaniu Sejmiku Województwa [...] do usunięcia naruszenia prawa, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zaskarżyła § 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w sprawie zmiany uchwały z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami Województwa[...] ", na mocy którego zakładowi zlokalizowanemu w miejscowości[...] , prowadzonemu przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w[...] , przyznany został status regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu południowego Województwa[...] .
Skarżąca podniosła zarzuty naruszania:
- art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) poprzez przyjęcie go, jako podstawy prawnej do wydania zaskarżonej uchwały w sytuacji, gdy przepis ten mógł znaleźć zastosowanie tylko do 30 czerwca 2012 r.,
- art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) w zw. z postanowieniem pkt 7 załącznika do uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...] 2010 i uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2007 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. w sprawie "Programu Ochrony Środowiska Województwa [...] na lata 2005 - 2012" oraz uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...] 2010, oraz art. 143 i art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.) - poprzez przyjęcie, że zakład w [...] spełnia wymagania regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych w sytuacji, gdy: 1) moce przerobowe istniejącej części biologicznej zakładu są niewystarczające do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego, przez co najmniej 120 000 mieszkańców w części biologicznej zakładu, 2) istniejąca cześć biologiczna zakładu nie spełnia wymogu najlepszej dostępnej techniki lub technologii, 3) inwestor nie zakończył robót budowlanych niezbędnych do wykonania części biologicznej zakładu opisanej w posiadanej przez niego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organ bezpodstawnie nadał [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] prowadzącej zakład w [...] status regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) regionu małopolskiego Województwa[...] , co pozwoliło mu, mimo niespełniania wymagań stawianych regionalnej instalacji przetwarzania odpadów, na przejęcie znacznej części strumienia zmieszanych odpadów komunalnych wytwarzanych w gminach regionu południowego.
Skarżąca wskazując na naruszenie swojego interesu prawnego stwierdziła, że okoliczność nadania jej statusu RIPOK stosowną uchwałą Sejmiku Województwa[...] , stanowiła co do zasady realizację pierwotnych postanowień Planu Gospodarki Odpadami Województwa[...] , które zakładały konieczność wybudowania na terenie województwa 8 zakładów zagospodarowania odpadów. Wobec braku w regionie południowym innych instalacji regionalnych dedykowanych zagospodarowaniu zmieszanych odpadów komunalnych, zgodnie z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. Nr 396 - zwanej dalej: "u.c.p.g.") zakład należący do skarżącej miał zagwarantowany strumień odpadów komunalnych z gmin regionu niezbędny do zbilansowania kosztów funkcjonowania zakładu oraz osiągnięcia efektu ekologicznego. Dodatkowo przepisem art. 20 ust. 7 ustawy o odpadach z 2012 r. wprowadzono zakaz przetwarzania wskazanych odpadów poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, na którym zostały wytworzone. Spółka uzyskała dofinansowanie ze środków unijnych, jak również otrzymała na ten cel pożyczkę. W ocenie strony wskazany przepis prawa materialnego przyznawał skarżącej prawo do zagospodarowania zmieszanych odpadów w ilości wyznaczonej tzw. jej mocami przerobowymi. Zaskarżoną uchwałą zostało ono jednak ograniczone.
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa [...] wniósł o jej oddalenie.
W motywach wskazanego na wstępie wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wskazując na normatywny charakter uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, jako aktu prawa miejscowego, podniósł, że skarżąca nie wskazała naruszenia indywidualnego, skonkretyzowanego, realnego i osobistego interesu prawnego, o jakim mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r. Nr 596 - zwanej dalej: "u.s.w.") warunkującego przeprowadzenie merytorycznej kontroli przedmiotu zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, powoływanie się na niezgodność z prawem uchwał w przedmiocie nadania statusu prawnego RIPOK innym podmiotom, w nawiązaniu do brzmienia art. 90 u.s.w., nie stanowi samo w sobie wskazania naruszenia interesu prawnego, lecz może świadczyć jedynie o interesie faktycznym Spółki, który uległ przekształceniu. Aby Sąd zbadał obiektywny porządek prawny, strona skarżąca powinna wskazać normę prawną, z której wynika naruszony kwestionowanym aktem prawa miejscowego interes prawny skarżącego. W przedmiotowej sprawie Spółka nie wskazała wprost przepisu prawa, z którego wynika zakaz nadawania innym podmiotom, za wyjątkiem jej samej, statusu prawnego RIPOK w danym regionie, jak również normy, która by w inny sposób wprost stanowiła ochronę prawną skarżącej, jej bytu prawnego, jako jedynego podmiotu o statusie RIPOK w regionie, lub niezmieniania stanu prawnego i faktycznego polegającego na tym, że od momentu uzyskania przez stronę statusu RIPOK w regionie, inny podmiot tego statusu RIPOK w regionie nie otrzyma.
Odnosząc się do treści powoływanego przez stronę art. 9e ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wskazano, że przepis ten sam w sobie nie ogranicza w żaden sposób potencjalnej ilości RIPOK w regionie, ani nie determinuje strumienia odpadów kierowanych do poszczególnych RIPOK. Wymienione w nim trzy rodzaje odpadów mogą być przekazywane tylko do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK). Oczywistym zaś jest, że może nią być tylko instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych wskazana w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, jako instalacja główna lub zastępcza.
Sąd podkreślił nadto, że skarżąca powołuje się na postanowienia Planu Gospodarki Odpadami Województwa [...] 2010, który nie jest aktem prawa miejscowego, na co wyraźnie wskazuje treść art. 29 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 - zwanej dalej: "ustawa o odpadach"). Nie zawiera on bowiem norm powszechnie obowiązujących. Jest uchwałą nienormatywną podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "P.p.s.a."). Plan gospodarki odpadami jest uznawany za tzw. akt kierownictwa wewnętrznego, stanowiący ramowy program działania na danym obszarze w zakresie gospodarki odpadami i skierowany jest do organów administracji publicznej, nie zaś do podmiotów zewnętrznych wobec administracji. Analiza treści art. 14, 14a, 14b ustawy o odpadach, określających zakres regulacji i tryb podejmowania przedmiotowego aktu wskazuje, że zawiera on w zasadzie normy ogólne o charakterze informacyjnym (zawierające dane i prognozy). Jedynie postanowieniom przyjętym w ramach delegacji z art. 14 ust. 6 pkt 5 ustawy o odpadach można rzeczywiście przypisać znaczenie normatywne w kontekście rozmieszczenia obiektów przeznaczonych do gospodarowania odpadami oraz mocy przerobowych przyszłych instalacji do przetwarzania odpadów. Jednakże z powyższego nie można wywieść jakiegokolwiek uprawnienia dla strony skarżącej. Treść upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 14 ust. 6 i ust. 8 ustawy o odpadach wyklucza, aby plany gospodarki odpadami mogły bezpośrednio rozstrzygać o prawach lub obowiązkach podmiotów zewnętrznych. W szczególności z delegacji ustawowej nie wynika, aby uwzględnieniu w planie musiały podlegać wszystkie instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, a jedynie należy zawrzeć wykaz regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innej przyczyny (art. 14 ust. 8 pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zaskarżając go w całości. Skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 90 ust. 1 u.s.w. w zw. z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie w związku z wydaniem zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, jako podmiotu zarządzającego regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), a w konsekwencji skarżąca nie jest uprawniona do zaskarżenia sprzecznej z prawem uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, nadającej innemu podmiotowi status RIPOK niezgodnie z przepisami prawa, podczas gdy z brzmienia przepisów prawa materialnego wynika, iż w sytuacji podjęcia przez Sejmik niezgodnej z przepisami prawa uchwały zawierającej rozstrzygnięcia wiążące dla rynku gospodarki odpadami niewątpliwie dochodzi do naruszenia interesu prawnego innych podmiotów prowadzących RIPOK w danym regionie gospodarki odpadami;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom z art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na braku należytego rozważenia powołanej przez skarżącą argumentacji oraz podstawy prawnej uzasadniającej istnienie po stronie skarżącej legitymacji umożliwiającej złożenie w niniejszej sprawie skargi do sądu administracyjnego,
2) art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 1 u.s.w., art. 15 ust. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach oraz art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji niestwierdzeniu nieważności przepisu § 1 pkt 3 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami Województwa[...] " z powołaniem na brak naruszenia interesu prawnego skarżącej, pomimo iż fakt naruszenia tego interesu jest oczywisty w świetle brzmienia przywołanych wyżej przepisów prawa.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zaskarżona uchwała Sejmiku Województwa [...] nadała status RIPOK Zakładowi[...] , co pozwoliło mu, mimo braku spełnienia wymagań stawianych regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, na przejęcie znacznej części strumienia zmieszanych odpadów komunalnych wytwarzanych w gminach regionu południowego. Zaskarżony akt wpływa więc, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, na sytuację skarżącej ograniczając jej uprawnienie do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych pochodzących z tego regionu. Naruszony w ten sposób interes prawny skarżącej charakteryzuje się konkretnością, indywidualnością, aktualnością, obiektywizmem i należy go wiązać z treścią i wykładnią art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 15 ust. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Przepisy te, określając wymogi niezbędne do spełnienia w celu uzyskania statusu RIPOK, nie tylko stanowią dla zainteresowanego podmiotu podstawy uzyskania uprawnienia sprowadzającego się do zapewnienia pierwszeństwa w zakresie możliwości przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w danym regionie gospodarki odpadami, ale również wiążąc organy nadające status RIPOK są gwarancją, aby na rynku gospodarki odpadami w charakterze RIPOK występowały jedynie podmioty spełniające określone wymogi, a co za tym idzie, aby działalność RIPOK mogła być prowadzona z uwzględnieniem określonych przepisami prawa wysokich standardów związanych z wymogami ochrony środowiska oraz z poszanowaniem zasady równości wobec prawa i uczciwej konkurencji. W ocenie Spółki sprzeczne z prawem nadanie statusu RIPOK Zakładowi [...] w istocie stanowi naruszenie interesu prawnego skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.
Strona skarżąca formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 596 ze zm., dalej: "u.s.w.") w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r., Nr 185 poz. 1243), których wadliwa wykładnia doprowadziła do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej uchwały. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostaną kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. Sprowadza się on do tezy o bezpodstawnym nieuwzględnieniu skargi. Tak sformułowany zarzut sprowadzający się do wskazania przepisów regulujących samo rozstrzygnięcie sądu, nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu określonemu w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i nie jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania. Podstawą skargi kasacyjnej mogą być przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie samo rozstrzygnięcie. W konsekwencji zasadność zastosowania art. 147 § 1 P.p.s.a., przy tak sformułowanym zarzucie, zależy od skuteczności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Strona skarżaca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 90 ust. 1 u.s.w. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w związku z wydaniem zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, jako podmiotu zarządzającego regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), a w konsekwencji, że skarżąca nie jest uprawniona do zaskarżenia uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, nadającej innemu podmiotowi status RIPOK.
Przepis art. 90 ust. 1 u.s.w., określa zasady dotyczącej legitymacji skargowej podmiotów innych niż organy nadzoru do zaskarżania aktów prawa miejscowego, wydanych w sprawie z zakresu administracji publicznej. Stosownie do jego treści akt prawa miejscowego może zaskarżyć każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez przepis tego aktu. Dla wykazania naruszenia interesu prawnego koniecznym jest wykazanie naruszenia przez akt prawa miejscowego konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. Podstawą zaskarżenia w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w. jest zatem niezgodność z prawem aktu prawa miejscowego w sprawie z zakresu administracji publicznej, wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia lub naruszenie interesu prawnego). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się więc do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Skarżący musi wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną prawnie gwarantowaną sytuacją. Interes ten musi być osobisty, własny, konkretny i indywidualny, musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Interes prawny osoby wnoszącej skargę nie istnieje więc, jeżeli nie da się ustalić bezpośredniego wpływu uchwały na jej prawa i obowiązki oparte na konkretnej normie prawnej. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżących otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.
Wskazując na naruszenie swojego interesu prawnego skarżąca stwierdziła, że naruszenia upatruje w art. 9e ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. zm.), zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Zdaniem skarżącej, kwestionowana uchwała Sejmiku Województwa [...] bezpodstawnie nadała, w akcie prawa miejscowego, status regionalnej instalacji przetwarzania odpadów instalacji prowadzonej przez [...] Sp. z o.o.- co pozwoliło tej Spółce na przejęcie znacznej części strumienia zmieszanych odpadów komunalnych wytwarzanych w gminach regionu południowego. Zaskarżona uchwała wpływa zatem na sytuację prawną skarżącej, ograniczając jej uprawnienie do zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych pochodzących z regionu południowego. Nadto podnosi, że Zakład należący do skarżącej miał zagwarantowany strumień zmieszanych odpadów komunalnych z gmin z regionu niezbędny do zbilansowania kosztów funkcjonowania zakładu oraz osiągnięcia efektu ekologicznego, o jakim mowa w umowie zawartej z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w[...] .
Wbrew zarzutom skargi Sąd pierwszej instancji wyraził trafny pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, że skarżąca Spółka wykazała w rozpatrywanym zakresie tylko swój interes faktyczny, natomiast nie wskazała żadnej normy prawa materialnego, z której można byłoby wyprowadzić jej interes prawny, uprawniający do wniesienia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wykonania "Planu Gospodarki Odpadami Województwa[...]".
Zaznaczyć trzeba, że skarżąca domagała się zbadania przez Sąd prawidłowości/legalności uchwały w przedmiocie nadania statusu RIPOK w tym samym regionie potencjalnemu konkurentowi, czyli [...] w [...] ([...] Zakład Pracy Chronionej Sp. z o.o.). Jednak nie wskazała jakiejkolwiek normy, z której wynika, że ma interes prawny polegający na prawem wyrażonej możliwości ograniczania sejmiku województwa w nadawaniu statusu prawego RIPOK innym podmiotom. Uchwała z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] nie spowodowała zmiany ani statusu instalacji prowadzonej przez skarżącą Spółkę, ani zakresu jej obowiązków, jako prowadzącego instalację. Obowiązki te nie uległy rozszerzeniu, jak też nie zmniejszyły się uprawnienia, jakie przysługują skarżącej Spółce w celu ich wykonania. Z prawnego punktu widzenia nadal musi ona podejmować dokładnie takie same zadania, jakie ciążyły na niej przed wejściem w życie uchwały z dnia [...] października 2012 r. Wskazanie nowych instalacji regionalnych, czyli stworzenie konkurencji i alternatywy rynkowej w granicach regionu, nie oddziałuje na sytuację prawną skarżącej Spółki, wyznaczoną przez generalnie pojmowane jej prawa i obowiązki, lecz na uwarunkowania, w jakich te prawa i obowiązki są realizowane, gdyż może co najwyżej wpłynąć na wielkość strumienia odpadów komunalnych, który będzie kierowany do jej instalacji. Te uwarunkowania, choć niewątpliwie są dla skarżącej Spółki okolicznościami o istotnym znaczeniu ekonomicznym, należą jednak do sfery faktu, a nie prawa. Z tego ostatniego punktu widzenia uchwała z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] nie dotyczy interesu prawnego skarżącej Spółki, gdyż nadal pozostaje ona prowadzącą instalacje regionalną na podstawie postanowień uchwały Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i wykonuje obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzenie możliwości działania instalacji konkurencyjnych nie jest naruszeniem uprawnień i interesu prawnego skarżącej.
Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.) w przypadku zakończenia budowy instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, dla której przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, instalację tę uwzględnia się w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub dokonuje się zmiany w tej uchwale. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i ust. 2 sejmik województwa jest obowiązany uchwalić, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, zaktualizowany wojewódzki plan gospodarki odpadami. W uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami uwzględnia się funkcjonujące na terenie województwa instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniają wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Należy podkreślić, że ustawodawca nakazał sejmikowi województwa uwzględnienie w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami lub zmian takiej uchwały instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej RIPOK w przypadku zakończenia jej budowy, gdy dla tej instalacji przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy. Z kolei niewykonanie przez sejmik wynikającego ex lege obowiązku skutkowałoby tym, że to podmioty posiadające uprawnienie do uwzględnienia w uchwale ich instalacji miałyby legitymację do wystąpienia ze skargą o naruszenie interesu prawnego. Interesu tego nie mają natomiast inne podmioty, w tym przedsiębiorcy prowadzący tego typu instalacje w tym samym lub innym regionie gospodarki odpadami komunalnymi. Nie można zatem z samego faktu posiadania instalacji w obrębie regionu gospodarki odpadami wyprowadzić indywidualnego i realnego interesu prawnego do zaskarżenia aktu wprowadzającego na danym terenie inne instalacje spełniające kryteria jako instalacje regionalne. Natomiast w systemie prawa brak jest normy gwarantującej skarżącej określone status quo i zarazem uniemożliwiającej innym podmiotom w regionie nadanie statusu RIPOK.
Skoro skarżąca Spółka nie wskazała skutecznie naruszenia interesu prawnego, o jakim mowa w art. 90 ust. 1 u.s.w., to zasadnie Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
W związku z powyższym, jako pozbawiony doniosłości prawnej należy ocenić zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich określonych w nim elementów lub nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując rozstrzygnięcie, a wada ta uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi, o których mowa w powołanym przepisie. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zarzuty podniesione w skardze oraz wskazano i w dostateczny sposób wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia. To, że skarżąca Spółka nie zgadza się z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku nie stanowi o wadliwej konstrukcji uzasadnienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło