I OZ 1192/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt III SAB/Kr 107/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w przedmiocie zwrotu podania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt III SAB/Kr 107/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił Z. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Z. Ś. został wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1) udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy; 2) przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej; 3) przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny; 4) podanie czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Z. Ś. poinformował, że nie dysponuje wymaganymi dokumentami, gdyż znajdują się one w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Tarnowie oraz, że oboje z żoną nie podejmują pracy dorywczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmawiając przyznania prawa pomocy powołał się na art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i stwierdził, że Z. Ś. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający do oceny jego sytuacji majątkowej, by spełnił przesłankę, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu I instancji skarżący przedstawił pisemne wyjaśnienia, ale w całokształcie sprawy wskazują one na niemożliwy do przyjęcia obraz stanu rzeczy, iż pięcioosobowa rodzina skarżącego nie posiada żadnych dochodów. Ponadto zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie uzasadnia bierności skarżącego okoliczność, że dokumenty związane ze stanem majątkowym rodziny znajdują się w aktach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tarnowie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. Ś. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. W razie zaś, gdy oświadczenie to jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 189/12 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 987/11). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając wniosek Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy powziął wątpliwość, o której mowa w art. 255 P.p.s.a. i zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. wezwał skarżącego do: 1) udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny skarżącego przez nadesłanie kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy; 2) przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej; 3) przedłożenia kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny; 4) podania czy skarżący lub jego żona uzyskują dochód z prac dorywczych lub zleconych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący wyjaśnił jedynie, że nie dysponuje wymaganymi dokumentami. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona uniemożliwiła dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny rzeczywistej sytuacji finansowej. Niewykonanie wezwania Sądu skutkowało odmową przyznania prawa pomocy, wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.