VII SA/Wa 2005/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-08
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Emilia Święcicka, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zmianie usytuowania budynku na działce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zmianie usytuowania budynku na działce, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował tryb postępowania oparty na art. 50-51 Prawa budowlanego i nałożył obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Istotne odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a jego brak uzasadnia nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
W sprawie skarżący E. K. i W. K. kwestionowali decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przedstawienie projektu budowlanego zamiennego. Powodem nałożenia obowiązku było istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegające na zmianie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce poprzez zbliżenie go do granicy z działką sąsiednią na odległość 3,05 m. Skarżący zarzucali, że zmiany były nieistotne i że postępowanie powinno być prowadzone w innym trybie, a akta sprawy były niekompletne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. K. i W. K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]lipca 2014 r. nr [...], znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.- ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]kwietnia 2014 r. nr [...], znak: [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 123 k.p.a. nakazano E. K. i W. K. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...], przy ul. [...] w C., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem prowadzonej budowy.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 28 stycznia 2013 r., za pośrednictwem Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...]wpłynęło pismo M. L. w sprawie nieprawidłowości dot. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...], położonych przy ul. [...] w C.. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił M. L. wszczęcia postępowania w tej sprawie, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...]lipca 2013 r. utrzymał je w mocy.
Następnie podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 6 sierpnia 2013 r. organ powiatowy ustalił, że inwestorzy ww. obiektu odstąpili w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę określonych w decyzji Wójta Gminy [...]nr [...]z dnia [...]grudnia 1999 r., przeniesionej na E. K. i W. K. decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Istotne odstępstwo polegało na zmianie usytuowania budynku na działce, poprzez jego zbliżenie (ścianą z oknami) do działki o nr ew. [...] na odległość ok. 3,05 m.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w w/w sprawie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji wstrzymał inwestorom roboty budowlane przy budowie w/w budynku oraz nałożył obowiązek zabezpieczenia dotychczas wykonanych robót budowlanych, dostarczenia szkicu geodezyjnego i opinii technicznej, w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania postanowienia. W dniu 9 października 2013 r. inwestorzy przedłożyli opinię techniczną wraz ze szkicem geodezyjnym. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości C. oraz zamurowanie dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w odległości ok. 30,05 m od granicy z działką sąsiednią.
Po rozpoznaniu odwołania E. K. i W. K. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...]marca 2014 r., znak: [...]uchylił w/w rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W tych okolicznościach, po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadła opisana wyżej decyzja organu pierwszej instancji nr [...]z dnia [...]kwietnia 2014 r., znak: [...]
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na ustalenie - działka nr ew. [...]położna w C. - własność F. J., zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...]z dnia [...]marca 2007 r. stanowi teren zieleni leśnej (oznaczony na rysunku planu symbolem: C24.ZL.). Stwierdził, że w świetle ww. ustaleń nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które dotyczą działek budowlanych - nie ma konieczności zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku, usytuowanej w odległości 3,05 m od granicy z działką sąsiednią nr ew. [...]stanowiącą teren zieleni leśnej. Podtrzymał, że budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została wykonana z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego w decyzji pozwolenia na budowę projektu - zmieniono usytuowanie obiektu na działce poprzez jego zbliżenie do działki nr ew. [...] w odległości 3,05m W celu oprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem wymagane jest sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego.
Po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji zapadła opisana na wstępie zaskarżona decyzja.
W jej uzasadnieniu organ drugiej instancji podzielił stanowisko organ pierwszej instancji, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w miejscowości C. została wykonana z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę. Zmieniono usytuowanie obiektu na działce poprzez jego zbliżenie ścianą z otworami do działki nr ew. [...] na odległość ok. 3,05 m. Okoliczność tę potwierdza protokół z przeprowadzonej kontroli z dnia 6 sierpnia 2013 r. oraz szkic sporządzony przez geodetę uprawnionego K. D.. Protokół został podpisany przez strony uczestniczące w oględzinach, które nie zgłosiły zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych.
Mając na uwadze ww. okoliczności, organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]prawidłowo wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane z udziałem stron, a do niniejszej sprawy nie ma zastosowania tryb zawarty w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy wskazał na treść art., 36 a ust 5 ustawy Prawo budowlane , zgodnie z którym odstępstwo w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu stanowi odstępstwo. I w myśl art. 36 a ust 1 ustawy Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie decyzji pozwolenia na budowę. Inwestor na wykonanie zmian nie uzyskał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, odstąpienia zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, a to uzasadnia wszczęcie procedury określonej w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane .
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji po stwierdzeniu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego w przedmiotowej sprawie, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, odpowiednio zastosował tryb art. 51 wyżej wymienionej ustawy poprzez nałożenie, określając termin wykonania, obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Po upływie wyznaczonego terminu organ I instancji sprawdzi wykonanie nałożonego obowiązku. Wówczas, zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane , wyda odpowiednią decyzję. Niewykonanie w terminie nałożonego obowiązku skutkować będzie wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Organ II instancji wskazał, że projekt zamienny winien być sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W razie konieczności powinien zawierać również wskazania jakie roboty należy wykonać celem doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Organ odwoławczy konkludując rozważania wskazał że zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego, w przypadku odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Do tego postępowania stosuje się przepisy dotyczące projektu budowlanego odpowiednio do zakresu tych zmian.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., wnieśli E. i W. K. dochodząc jej uchylenia oraz cyt. "przekazania sprawy do ponownego rozpoznania".
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego przez wydanie jej bez podstawy prawnej oraz naruszenie norm postępowania mające wpływ na ustalenia organu.
Zdaniem skarżących obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego nie było uzasadnione z uwagi na fakt, że cyt. "wprowadzone zmiany do projektu będącego przedmiotem pozwolenia na budowę były nieistotne". Ponadto, decyzje wydawane w trybie art. 36a ustawy Prawo budowlane dotyczą sytuacji gdy proces inwestycji budowlanej trwa a w przedmiotowy proces już się zakończył.
Skarżący wskazali również, że stanowisko organów nadzoru budowlanego nie było oparte na prawidłowej analizie akt sprawy gdyż akta dotyczące wydania pozwolenia na budowę nie zostały do dnia dzisiejszego odnalezione.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, w okolicznościach sprawy doszło do prawidłowych ustaleń faktycznych, które legły następnie u podstaw rozstrzygnięcia odpowiadającego przepisom prawa.
Postępowanie dowodowe w sprawie wykazało, że inwestor realizował przedmiotową inwestycję w warunkach pozwolenia na budowę, doszło jednak do odstępstw od zatwierdzonego projektu. W szczególności, doszło do istotnego odstępstwa - ulokowano budynek w odmienny sposób niż wynikało to z zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki objętej inwestycją.
Organy ustalenia w sprawie prowadziły m.in. na podstawie przedłożonych do akt kopi dokumentów. Nie ulega jednak wątpliwości, że kopie dokumentów, w tym projekt zagospodarowania działki, dotyczyły przedmiotowej dla sprawy decyzji pozwolenia na budowę, stanowiły jej załączniki. Wynika to z poczynionych o tej decyzji adnotacji Urzędu Gminy w [...]. Faktyczne, odmienne od projektowanego, usytuowanie budynku na działce potwierdziły nie kwestionowane przez skarżących ustalenia organu opisane w ww. protokole, oraz w szkicu geodezyjnym z dnia 25 września 2013r.. W sprawie nie przedłożono decyzji, którą inwestor uzyskałby pozwolenie na istotne w sprawie odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego - zmianę usytuowania budynku na działce, przez przybliżenie go do granicy z działką o nr ew. [...]na odległość 3, 05m (zamiast projektowanej odległości 4m).
W tych okolicznościach należy powtórzyć za prawidłowymi wskazaniami organu: doszło do samowolnego odstąpienia od pozwolenia na budowę, zatem właściwy był tryb postępowania oparty na przepisach art. 50 – 51 a nie 48 ustawy Prawo budowlane .W świetle art. 36 a ust 5 ustawy Prawo budowlane, odstępstwo w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu stanowi odstępstwo istotne. W myśl art. 36 a ust 1 ustawy Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło