III SAB/Kr 105/14

WyrokWSA w Krakowie2015-04-09

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Krystyna Kutzner, Hanna Knysiak-Molczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, gdy uzyskanie niezbędnych dokumentów od zagranicznej instytucji jest utrudnione z przyczyn niezależnych od organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zasłaniać się brakiem możliwości uzyskania dokumentów od zagranicznej instytucji jako usprawiedliwieniem dla niezałatwienia sprawy lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Nawet w przypadku trudności w uzyskaniu dokumentów, organ powinien podjąć wszelkie dostępne środki, w tym alternatywne sposoby pozyskania informacji lub przesłuchanie strony, aby zakończyć postępowanie w rozsądnym terminie. Brak należytej staranności i wyobraźni w działaniu organu, prowadzący do dwuletniego przedłużania się sprawy, stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca A. D. wniosła skargę na bezczynność Marszałka Województwa w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych w związku z zatrudnieniem we Włoszech. Postępowanie, wszczęte w lutym 2013 r., trwało ponad dwa lata z powodu braku uzyskania przez Wojewódzki Urząd Pracy niezbędnego dokumentu U002 od włoskiej instytucji. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość i nierzetelność w prowadzeniu sprawy, wskazując na brak należytej staranności i wyobraźni pracowników organu. Organ bronił się, wskazując na trudności w uzyskaniu dokumentów od instytucji włoskiej jako przyczynę niezależną od niego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca i zasądził od Marszałka Województwa na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Marszałka Województwa I. stwierdza przewlekłość postępowania, II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca, IV. zasądza od Marszałka Województwa na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. D. pismem z dnia 29 września 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Marszałka Województwa w sprawie o ustalenie uprawnień do zasiłku w związku z zatrudnieniem w innym kraju UE prowadzoną pod sygnaturą akt [...]. Ustalono następujący stan faktyczny sprawy. A. D. w dniu 26 lutego 2013 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Ten organ 8 kwietnia 2013 r. przekazał wniosek A. D. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej WUP) w celu ustalenia uprawnień dla bezrobotnych w związku z jej zatrudnieniem na terenie Włoch. Wniosek ten wpłynął do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w dniu 11 kwietnia 2013 r. WPU trzykrotnie (26 kwietnia 2013 r., 31 lipca 2013 r., 30 października 2013 r.) zwracał się do włoskiej instytucji - INPS Direzione Generale [...] o wydanie dokumentu U002, potwierdzającego zatrudnienie i ubezpieczenie A. D. zgodnie z jej wnioskiem, dołączając dokumenty przedłożone przez wnioskodawczynię. Z uwagi na brak odpowiedzi ze strony włoskiej instytucji 30 stycznia 2014 r. WUP wystąpił do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Koordynacji Systemów Ubezpieczenia Społecznego, (dalej: MPiPS), jako instytucji łącznikowej, z prośbą o interwencję w sprawie wydania przez instytucję włoską dokumentu U002. A. D. 6 lutego 2014 r. zwróciła się do WUP o wyjaśnienie okoliczności związanych z korespondencją WUP z instytucją włoską. Wyjaśnienia zostały jej udzielone w piśmie z 4 marca 2014 r. WUP 26 marca 2014 r. otrzymał z MPiPS informację dotyczącą wystąpienia do włoskiej instytucji łącznikowej w sprawie dziewięciu osób bezrobotnych, dla których WUP prowadzi postępowanie administracyjne i nie otrzymał dokumentu U002. Wśród dziewięciu osób, które zostały wymienione znajdowała się A. D. Wobec nieotrzymania w dalszym ciągu dokumentu U002 dotyczącego wniosku A. D. w dniu 30 kwietnia 2014 WUP ponownie wystąpił do włoskiej instytucji łącznikowej o wydanie wyżej wymienionego dokumentu. W dniu 7 maja 2014 r. oraz 5 czerwca 2014 r. A. D. zwróciła się do WUP o wyjaśnienia związane z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. WUP udzielił wyjaśnień odpowiednio w dniu 27 maja oraz 24 czerwca 2014 r. Jednocześnie WUP poinformował wnioskodawczynię o możliwości złożenia wniosku do systemu SOLVIT, który pośredniczy w rozwiązywaniu problemów obywateli Unii Europejskiej z administracją publiczną innego państwa członkowskiego. Niezależnie od wyjaśnień pisemnych udzielonych A. D., na jej wniosek 12 maja w siedzibie WUP miało miejsce spotkanie, w którym uczestniczył Dyrektor WUP oraz Kierownik Zespołu Obsługi Instytucji Rynku. Na spotkaniu została omówiona procedura postępowania w sprawie ustalenia uprawnień do zasiłku oraz korespondencji z włoską instytucją. Zwrócono uwagę na fakt konieczności doliczenia włoskich okresów zatrudnienia jedynie na podstawie urzędowego dokumentu, jakim jest w tym przypadku dokument U1 lub U002. WUP 13 maja 2014 r. wystąpił do regionalnej instytucji właściwej we Włoszech - Direzione Provinciale [...] dołączając wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie. WUP 25 lipca 2014 r. przekazał akta sprawy do MPiPS w związku ze złożoną przez A. D. skargą na bezczynność organu administracyjnego. 31 lipca 2014 r. WUP ponownie wystąpił do włoskiej instytucji łącznikowej w celu wydania dokumentu U002. Minister Pracy i Polityki Społecznej 11 sierpnia 2014 r. wydał postanowienie o uznaniu zażalenia na niezałatwienie sprawy za nieuzasadnione. W dniu 31 października 2014 r. WUP po raz kolejny wystąpił do włoskiej instytucji łącznikowej o wydanie dokumentu U002. A. D. w skardze do sądu podniosła, że w sprawie organ działa opieszale i niezgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Skoro już w dniu 26 lutego 2013 r. złożyła wniosek o uznanie za osobę bezrobotną i tego samego dnia została wydana decyzja w tym przedmiocie to organ powinien niezwłocznie zwrócić się do placówki włoskiej o wydanie stosowanego dokumentu potwierdzającego fakt zatrudnienia na terytorium kraju UE. Tymczasem od dnia 26 lutego 2013 r. do chwili obecnej skarżąca jest pozbawiona środków do życia. Argumentowała, że organ nie jest w stanie wykazać, iż wystosował do placówki włoskiej jakiekolwiek pismo pomiędzy dniem 26 lutego 2013 r., a dniem 27 maja 2014 r. Jedyne pismo organu skierowane do placówki włoskiej wraz z potwierdzeniem nadania listu poleconego posiada datę 28 maja 2014 r. Zdaniem A. D. powyższe wskazuje, że sprawa nie jest prowadzona z zachowaniem reguł należytej staranności, co przyczynia się między innymi do przewlekłości postępowania trwającego już ponad rok. Dalej skarżąca podniosła, że przesądza o tym także fakt, iż na początku niniejszego postępowania powiadomiono ją, że według obowiązujących procedur Wojewódzki Urząd Pracy nie może wystąpić z prośbą o potwierdzenie zatrudnienia i ubezpieczenia do regionalnej instytucji włoskiej w L, lecz zobligowany jest wystąpić do jednostki centralnej w Rzymie, tymczasem jak wynika z treści pisma organu z 27 maja 2014 r. Wojewódzki Urząd Pracy wystąpił 13 maja 2014 r. do regionalnej instytucji włoskiej z prośbą o potwierdzenie zatrudnienia i ubezpieczenia jej osoby. Ten fakt – zdaniem skarżącej - również świadczy o nierzetelności prowadzonego postępowania skutkującego jego przewlekłością, albowiem z zapytaniem takim organ winien wystąpić na początku postępowania. Skarżąca wskazała, że wystąpiła ze skargą na bezczynność organu administracyjnego - Wojewódzkiego Urzędu Pracy do Marszałka Województwa, który przekazał sprawę do rozpoznania Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej. Po otrzymaniu postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 sierpnia 2014 r. o uznaniu zażalenia za nieuzasadnione, skarżąca wniosła o ponowne, rzetelne rozpoznanie przedmiotowej sprawy, tj. skargi na bezczynność organu administracyjnego - Wojewódzkiego Urzędu Pracy w sprawie do sygnatury akt [...]. Zdaniem A. D. treść otrzymanego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 sierpnia 2014 r. w żaden sposób nie uwzględnia i nie odnosi się do zarzutów podnoszonych przez nią w skardze na bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa wniósł o jej oddalenie w całości. Organ wskazał, że w myśl art. 35 K.p.a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów załatwienia spraw nie wlicza się, między innymi, okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu. Okresy opóźnień powstałe z przyczyn niezależnych od organów, których nie wlicza się do terminów załatwienia spraw to opóźnienia inne niż powstałe z winy strony, spowodowane działaniem czynników, na które organ nie miał wpływ. Mogą to być zarówno działania sił przyrody jak i działania lub zaniechania innych organów, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organ w rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w dniu wpływu do WUP wniosku skarżącej o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co miało miejsce w dniu 11 kwietnia 2013 r. Dopiero od tej chwili organ miał możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wobec czego bezpodstawny jest zarzut skarżącej, iż organ nie prowadził postępowania od dnia 26 lutego 2013 r., kiedy to A. D. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy. Organ każdorazowo, zgodnie z treścią art. 36 K.p.a., zawiadamiał skarżącą o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. oraz wskazywał nowy termin. W świetle przedstawionych wyżej faktów wszelkie zawiadomienia kierowane przez organ do skarżącej były uzasadnione. Dodatkowo, biorąc pod uwagę, że sprawa jest szczególnie skomplikowana i że do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi na skargę nie upłynął termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez treść art. 36 K.p.a., należy uznać, że Marszałek Województwa nie przekroczył ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Przepisy rozporządzenia 987/2009 nie określają terminów, w jakich instytucja właściwa powinna ponawiać swoje wnioski do zagranicznej instytucji właściwej w sprawie wydania odpowiedniego dokumentu urzędowego. Przedłużające się postępowanie administracyjne w sprawie skarżącej wynika z opóźnień ze strony włoskiej instytucji właściwej to jest z przyczyn niezależnych od organu. Oznacza to, iż nie zachodzi w postępowaniu, będącym przedmiotem skargi, przewlekłość w prowadzeniu postępowania. Zdaniem organu nieuzasadniony jest również zarzut skarżącej dotyczący bezczynności organu. Organ bowiem występował w trakcie prowadzenia postępowania do wszystkich instytucji, do których kierowanie wystąpień było uprawnione zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia 987/2009 przekazywanie danych pomiędzy instytucjami właściwymi odbywa się bezpośrednio lub za pośrednictwem instytucji łącznikowych. WUP ośmiokrotnie występował do włoskiej instytucji łącznikowej, a ponadto kontaktował się również z włoską instytucją właściwą wykonując obowiązki wynikające z art. 12 ust. 1 w związku z art.54 ust. 1 rozporządzenia 987/2009. Powyższe fakty wskazują, iż Marszałek Województwa nie pozostaje w bezczynności. Organ podejmował wszelkie działania określone zarówno w przepisach krajowych jak i unijnych mające na celu potwierdzenie przez instytucje zagraniczne okresów zatrudnienia, ubezpieczenia lub pracy na własny rachunek. Pismem z dnia 15 stycznia 2015 r. A. D. uzupełniła swoją skargę, wnosząc o zobowiązanie Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz Marszałka Województwa do przedłożenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie ewidencji korespondencji wychodzącej Wojewódzkiego Urzędu Pracy za okres od dnia 26 lutego 2013 r. do dnia 27 maja 2014 r. oraz od dnia 28 maja 2014 r. do chwili obecnej - w przedmiocie wykazania, jakie pisma, z jakimi numerami nadania oraz przez które placówki pocztowe zostały wystosowane w jej sprawie oraz o zobowiązanie Wojewódzkiego Urzędu Pracy oraz Marszałka Województwa do przedłożenia dowodów nadania pism wymienianych w odpowiedzi na skargę - wraz z pieczęcią placówki pocztowej wraz z numerem nadania pocztowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy (w terminie określonym w art. 35 K.p.a. tj. w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87). W świetle art. 149 § 1 P.p.s.a. - sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 52 P.p.s.a. wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, jak i przewlekłe prowadzenie sprawy, jest dopuszczalne po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia. Przepis art. 37 § 1 K.p.a. stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wyczerpanie trybu w art. 37 § 1 K.p.a. jest warunkiem wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego i przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżąca przed złożeniem skargi dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, wnosząc 7 lipca 2014 r. (data wpływu do organu 14 lipca 2014 r.) zażalenie na niezałatwienie sprawy do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Fakt ten upoważniał Sąd do uznania, skargi za dopuszczalną. Stosownie do treści art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego to jego zakończenie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają definicji "przewlekłego prowadzenia postępowania". Wyodrębnienie skargi na przewlekłość postępowania i skargi na bezczynność wskazuje, że dotyczą one odmiennych sytuacji. Na tle rozróżnienia tych instytucji w orzecznictwie i doktrynie ukształtowany został pogląd, że stan "bezczynności" organu ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Natomiast "przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ" zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów K.p.a., w tym w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., I OSK 1031/12, LEX nr 1228235; J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Pod redakcją R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 70 oraz Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP z 2011 r., z. 6, s. 33). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie wobec tego opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, kiedy postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W takiej sytuacji, pomimo niezałatwiania sprawy w terminie, organ formalnie nie pozostaje w bezczynności, jednak nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania. Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania Sąd bierze zatem pod uwagę czynności procesowe dokonane w toku postępowania, analizując fakty i okoliczności zależne od działania organu i jego pracowników oraz przerwy w postępowaniu wynikające z zaniechania organu lub innych uczestników postępowania, a weryfikacja działań organu przez Sąd dokonywana jest z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Z tych względów przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była w istocie prawidłowość realizacji przez organ administracji podstawowej zasady, określonej w art. 12 K.p.a., sprowadzającej się do obowiązku podjęcia działań zmierzających do rozpatrzenia wniosku A. D. w sprawie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Urząd Pracy od 26 kwietnia 2013 r. ośmiokrotnie, ale bezskutecznie zwracał się do zagranicznej instytucji właściwej do spraw bezrobocia o potwierdzenie okresu pracy A. D. za granicą. Należy przy tym przyznać, że organ skrupulatnie przestrzegał przepisy o przedłużeniu postępowania, o czym zawiadamiał stronę. Wskazać należy, że ogólna zasada postępowania w przedmiocie przyznawania zasiłku dla osób powracających z pracy za granicą, wyrażona została w art. 61 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Artykuł ten stanowi, iż bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w niezbędnym zakresie, okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek przebytych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, pozostałych państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii, pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium tego państwa, w którym ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych. Nie jest okolicznością wymagającą dowodu, że sprawy zasiłków dla bezrobotnych mają dla bezrobotnych podstawowe znaczenie odnośnie ich sytuacji bytowej i ochrony praw jednostki. Bezczynność lub opieszałość organów właściwych w tych sprawach może okazać się szczególnie niebezpieczna. Stąd też konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie zasady szybkości i prostoty postępowania. Organ powinien unikać nadmiernego formalizmu, a sprawy załatwiać bez zbędnej zwłoki. Jest on tu związany nie tylko terminami kodeksowymi, ale i charakterem sprawy. Należy zauważyć, że skarżąca przedstawiła organowi dokumenty o zatrudnieniu we Włoszech. Organ przyjął je, z tym że nawet ich nie przetłumaczył, co świadczy, że nie były one przedmiotem jego analizy. Okoliczność ta dla organu nie miała żadnego znaczenia. Organ natomiast konsekwentnie wysyłał pisma uważając, że w tym zakresie jest to wystarczające wypełnienie obowiązków w zakresie załatwienia sprawy, a sprawa do czasu rozprawy sądowej a więc przez okres dwóch lat nie została załatwiona. Stanowisko organu, że skoro strona włoska nie wykonuje obowiązków prawnych to również organ polski jest uprawniony do niezałatwiania sprawy polskiego obywatela jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia przede wszystkim zasady praworządności, oraz zasady zaufania obywatela do organu i zasady szybkości postępowania. Wskazać należy, że przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dopuszczają złożenie wymaganych dokumentów przez samego zainteresowanego bezrobotnego, co skarżąca jak oświadczyła na rozprawie i co wynika z dokumentów dołączonych do akt wykonała. Należy podnieść, że zgodnie z polskim porządkiem prawnym, prawo do zasiłku dla osoby powracającej po pracy za granicą przysługiwało będzie osobie bezrobotnej, która spełnia łącznie następujące warunki: 1/ zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy; 2/ nie ma dla niej propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz: 3/ w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni była zatrudniony za granicą (lub był pracownikiem przygranicznym) i przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant. Łączny okres 365 dni stanowi suma wszystkich dni, w których osoba ta była zatrudniona, bez konieczności wykazania ciągłości zatrudnienia. Prawo do zasiłku dla tych bezrobotnych, ustalane jest w oparciu o przepisy polskiego ustawodawstwa, z zaliczeniem okresów pracy za granicą oraz uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 11 rozporządzenia 987/2009, a pozwalających ustalić, czy osobę tę można uznać za powracającą do swojego "stałego miejsca zamieszkania". Z powyższego wynika, że organ prowadzący niniejsze postępowanie administracyjne dysponował środkami określonymi zarówno w polskim porządku prawnym, jak i europejskim porządku prawnym, które umożliwiały wydanie decyzji w sprawie A. D. Organ posiadał dokumenty, na podstawie których można było określić przebieg zatrudnienia skarżącej we Włoszech nadto przecież organ mógł przesłuchać skarżącą na okoliczność zatrudnienia za granicą i potraktować uzyskaną wiedzę jako dowód w sprawie. W ocenie sądu nie można usprawiedliwić działania organu, które powoduje, że sprawa trwa dwa lata. Nawet przyjęcie, że opisane postępowanie administracyjne posiada charakter "skomplikowany" z uwagi na konieczność występowania do organu innego państwa z wnioskiem o przekazanie dokumentów, nie uzasadnia faktu, że nie próbowano skontaktować się z włoską instytucją właściwą w inny sposób niż tylko poprzez przesyłanie dokumentu U001, mimo bezskuteczności tej drogi. Obywatel nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieudolności działania organu, a w niniejszej sprawie brak należytej staranności i wyobraźni pracowników organu w załatwieniu sprawy w przypadku niewykonywania prawa przez organ włoski spowodowało, że A. D. do tej pory ma nierozstrzygniętą sprawę o przyznanie nie zasiłku dla bezrobotnych. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania ma miejsce wówczas, gdy organowi można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Inaczej rzecz ujmując przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że organ reprezentuje Państwo z jego całym aparatem, zatem nie może organ zasłaniać się bezsilnością w załatwieniu sprawy z powodu braku możliwości uzyskania dokumentu, który można uzyskać, a przynajmniej próbować w inny sposób, czy też zastąpić go równoważnymi innymi dokumentami. W tych okolicznościach sprawy Sąd dopatrzył się w bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa. Sposób prowadzenia postępowania wskazuje na oczywiste naruszenie zasady szybkości postępowania, wynikającej z art. 12 K.p.a. i uzasadnia uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do wydania w terminie 1 miesięcy aktu w sprawie o ustalenie uprawnień do zasiłku w związku z zatrudnieniem w innym kraju UE. Stwierdzona przez Sąd przewlekłość postępowania rażąco narusza prawo, gdyż pomimo upływu ponad 2 lat sprawa nadal nie jest zakończona, a podejmowane przez organ czynności procesowe budzą zasadnicze wątpliwości, co do ich skuteczności. Podstawą prawną orzeczenia jest art. 149 § 1 P.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło