II OZ 735/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 763/14 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję mieszkalną postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku tego Sądu z dnia 9 kwietnia 2015 r. I SA/Wr 763/14. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał dwa wyroki w połączonych do wspólnego rozpoznania sprawach skarżącej o sygn. akt II SA/Wr 763/14 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu pełniącego funkcję mieszkalną oraz o sygn. akt II SA/Wr 785/14 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowo-gospodarczego. Po doręczeniu w dniu 21 maja 2015 r. pełnomocnikowi skarżącej, radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu, wyroku z uzasadnieniem w sprawie o sygn. II SA/Wr 785/14, pełnomocnik podjął czynności mające na celu wyjaśnienie braku doręczenia wyroku z uzasadnieniem w sprawie o sygn. II SA/Wr 763/14. Po uzyskaniu informacji telefonicznej w sekretariacie sądu o niezarejestrowaniu w aktach sprawy o sygn. II SA/Wr 763/14 wniosku o uzasadnienie wyroku, pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w tejże sprawie. Podstawę wniosku o przywrócenie terminu stanowiło twierdzenie, że adresowana do sądu i nadana w dniu 16 kwietnia 2015 r. przesyłka polecona o nr [...] zawierała dwa odrębne wnioski o uzasadnienie i doręczenie wyroków w sprawach: II SA/Wr 785/14 i II SA/Wr 763/14. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji, po zapoznaniu się z aktami sądowymi sprawy o sygn. II SA/Wr 785/14 ustalił, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęła przesyłka polecona o nr [...] zawierająca jedynie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. II SA/Wr 785/14. Sąd stwierdził, że z prezentaty umieszczonej na tym wniosku przez pracownika biura podawczego sądu wynika, że poza wnioskiem w sprawie II SA/Wr 785/14 w kopercie nie znajdowały się inne pisma. Zapisy w Dzienniku Korespondencji Wydziału II również wskazują, że przesyłka o podanym wyżej numerze zawierała wyłącznie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Wr 785/14. Sąd zauważył ponadto, że z załączonej przez pełnomocnika kserokopii potwierdzenia nadania przesyłki poleconej wynika jedynie, że przesyłka ta została nadana w dniu 16 kwietnia 2015 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. Nr 270, dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu przedstawienie kserokopii wniosku z datą 16 kwietnia 2015 r., poświadczone za zgodność z oryginałem w dniu 21 maja 2015 r., w sytuacji braku dowodów na istnienie takiego pisma, czyni wątpliwym jego istnienie i nie daje podstaw do twierdzenia, że zostało ono wysłane do sądu wraz z innym pismem w tej samej kopercie. W nawiązaniu do stanowiska przyjętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 1372/14, Sąd I instancji stwierdził, że w interesie profesjonalnego pełnomocnika leży sprawdzenie zawartości adresowanej do Sądu przesyłki, szczególnie jeśli ma się w niej znajdować więcej niż jedno pismo. Na podmiocie zajmującym się w sposób profesjonalny świadczeniem usług prawniczych ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby weryfikacja zawartości przesyłki była dokonywana. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego zmianę, ewentualnie uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem strony, uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji przyjął nieprawidłowy stan faktyczny, co doprowadziło do błędnego uznania, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd a priori przyjął, że w przesyłce pocztowej oznaczonej numerem [...] znajdował się tylko jeden wniosek o uzasadnienie wyroku, dotyczący sprawy II SA/Wr 785/14. Ustalenie takie przyjęto w oparciu o prezentatę biura podawczego sądu z której wynika, że poza wniosek dotyczącym sprawy II SA/Wr 785/14 w kopercie nie znajdowały się inne pisma. Skarżąca podniosła także, że spełnienia przyjętego w art. 87 § 2 p.p.s.a wymogu "uprawdopodobnienia" okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu nie należy utożsamiać z udowodnieniem tych okoliczności (postanowienia NSA: z 8 sierpnia 2014 r., II OZ 755/14; z 27 marca 2013 r. II FZ 80/13). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd przywróci termin do dokonania czynności procesowej, jeśli strona uprawdopodobni, że uchybiła terminowi bez swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Uwzględniając obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego należało stwierdzić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Wr 763/14 i tym samym nie spełnił przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. Zapewnienie pełnomocnika, że nadana w dniu 16 kwietnia 2015 r. przesyłka zawierała wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Wr 763/14, nie stanowi przesłanki przywrócenia tego terminu. Nadanie tego wniosku nie wynika z akt sprawy, jak również przesłanej przez pełnomocnika kopii nadania przesyłki o nr [...]. Akta sprawy wskazują, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. pełnomocnik nadał przesyłkę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na której nie wskazano żadnej sygnatury akt sądowych. Błąd tego rodzaju należy uznać za brak należytej staranności w działaniu osoby zajmującej się zawodowo obsługą prawną. Nie wykluczając bowiem możliwości przekazania w jednej przesyłce pocztowej dwóch odrębnych pism procesowych, także dotyczących różnych spraw sądowych, należało przyjąć, że warunkiem uznania, że pełnomocnik dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej polegającej na wniesieniu tych pism jest to, by okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism dotyczących różnych spraw wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia nadania. Działanie pełnomocnika skarżącej w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem dotyczącym innej sprawy można byłoby usprawiedliwić, gdyby pełnomocnik zachował szczególną staranność co do formy adresowanej do Sądu przesyłki poprzez zaznaczenie na niej jak również na dowodzie jej nadania, że zawiera ona pisma procesowe dotyczące różnych spraw sądowych, o wskazanych przed nadawcę sygnaturach. Akta sprawy wskazują jednak, że tego rodzaju ustaleń w sprawie nie można przyjąć, zatem założenie strony, że w jednej kopercie nastąpiło skuteczne przekazanie dwóch odrębnych pism procesowych, jest nieuzasadnione. Nie kwestionując wykazywanej przez pełnomocnika skarżącej dbałości o należyte wykonywanie zastępstwa procesowego w zakresie innych dokonywanych przez pełnomocnika czynności w toku postępowania (uczestnictwo na rozprawie, złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. II SA/Wr 785/14) należało stwierdzić, że warunkiem zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a. jest wykazanie dopełnienia przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, którą wykonano z uchybieniem terminu, nie zaś staranności przy wykonywaniu innych czynności procesowych. Kluczowe znaczenie dla możliwości przywrócenia terminu ma bowiem ocena, czy reguły starannego działania zostały przez pełnomocnika dochowane przy dokonywaniu określonej czynności procesowej, nie zaś okoliczności świadczące o rzetelnym i terminowym podejmowaniu przez pełnomocnika innych działań w sprawie, której dotyczy wniosek, bądź też sumiennym wywiązywaniu się przez pełnomocnika strony ze swoich obowiązków w innych sprawach W tym stanie rzeczy, uznając, że dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena odnosząca się do braku podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest trafna i nie narusza art. 86 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.