II GSK 1891/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-21
Skład orzekający: Cezary Pryca, Andrzej Kisielewicz, Irena Wiszniewska-Białecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób ważenia pojazdu nienormatywnego poprzez sumowanie wyników pomiarów nacisku na poszczególne osie, dokonanych za pomocą dwóch niezależnych wag, jest zgodny z prawem i instrukcją producenta, a tym samym czy prawidłowo ustalono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sposób ważenia pojazdu poprzez sumowanie wyników pomiarów nacisku na poszczególne osie, dokonanych za pomocą dwóch niezależnych wag, może budzić wątpliwości co do prawidłowości ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, zwłaszcza gdy organy i sąd pierwszej instancji nie powołały się na konkretne treści instrukcji producenta wag, a sama instrukcja nie była częścią akt sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. S. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, rzeczywistej masy całkowitej oraz długości zespołu pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. S., uznając prawidłowość ustaleń organów. Skarżący kasacyjnie P. S. zarzucił m.in. niewiarygodność pomiarów wagowych, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zezwoleń oraz nierozpoznanie istotnych okoliczności sprawy przez Sąd I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca sędziowie NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Irena Wiszniewska-Białecka Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1190/14 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz P. S. kwotę 2025 (dwa tysiące dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1190/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] marca 2014 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z dwuosiową przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zepołem pojazdów kierował K. L., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem kilku konstrukcji betonowych, stanowiących ładunek podzielny, w imieniu przedsiębiorcy P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenie kategorii VI na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 31 maja 2013 r. do 30 maja 2015 r.
Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 140aa ust. 1 – 3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.
z 2012 r., poz. 1137, powoływanej dalej jako "p.r.d."), nałożył na P. S. karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%. Organ podniósł, że naruszenie zostało stwierdzone w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu, dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów oraz przekroczenie długości zespołu pojazdów.
Po rozpoznaniu odwołania strony od powyższej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 22,55 t na podwójnej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 w górę) – przekroczenie o 3,55 t, (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,68%);
- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 53 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 13 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 32,5%);
- długość zespołu pojazdów 19,4 m (po odjęciu 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,75 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4%).
Organ podkreślił, że norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza takie przekroczenie.
Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię zezwolenia, którym powinna legitymować się strona, kieruje się rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu, a także rodzajem parametrów normatywnych oraz nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono, że występuje brak zezwolenia kategorii VII ze względu na parametry wagowe uzyskane podczas czynności kontrolnych.
Organ odmówił wiarygodności zarzutom strony, że to nie ona była podmiotem wykonującym przejazd. Zdaniem organu, fakt użyczenia pojazdu na podstawie dołączonej do akt umowy dzierżawy w żaden sposób, mając na względzie materiał dowodowy, nie świadczy, że to nie P. S. był podmiotem wykonującym przejazd.
Organ uznał, że procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru równości nawierzchni, kontrola została dokonana przez kompetentne organy i jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Ponadto, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, ponowne przesłuchanie kierowcy nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
P. S. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie skarżącego, zostało przez niego udowodnione, że nie dysponował kontrolowanym pojazdem w dniu kontroli, a przejazd nie był realizowany na jego rzecz. Ponadto skarżący zarzucił organowi m.in. całkowicie niewiarygodne wyznaczenie parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu wynikające z naruszenia postanowień homologacji wag SAW 10C oraz instrukcji producenta określającej warunki stosowania tych wag, a także nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania kierowcy mającego zasadnicze znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczący w kontroli nie zakwestionował sposobu przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń.
Za niezasadną Sąd I instancji uznał argumentację skarżącego, że wagi użyte podczas kontroli nie mogły być wykorzystywane do wyznaczenia masy całkowitej pojazdu. Do pomiarów nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów zastosowano bowiem przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych CH 953130 i CH 953344, które legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji. Natomiast zastosowany przez organy sposób ważenia (przy pomocy dwóch wag, gdzie wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu) jest zgodny z instrukcją producenta.
Sąd I instancji zgodził się z oceną organu, że ponowne przesłuchanie kierowcy pojazdu nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
P. S. złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1190/14 skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), przejawiające się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie stwierdzając, że wagi SAW 10C mogły być użyte do pomiarów masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są wątpliwe, podał regulacje prawne nieuprawniające do ustalenia za pomocą tych wag rzeczywistej masy całkowitej oraz wartości nacisku osi wielokrotnych pojazdu,
2) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie stwierdzając, że wagi SAW 10C mogą wyznaczać prawidłowo nacisk osi bez połączenia ich ze sobą. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są wątpliwe, ponieważ pomiaru dokonano niezgodnie z zaleceniami producenta wag, instrukcją użytkowania urządzeń pomiarowych, wagi te nie stanowiły "pomostu" wagowego,
3) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, że pomiary masy i nacisku osi wielokrotnych kontrolowanego pojazdu były prawidłowe. Skarżący wykazał w toku postępowania, że dokonane pomiary są niewiarygodne również ze względu na fakt że użyte do pomiarów wagi przeznaczone są zgodnie z instrukcją ich użytkowania do pomiarów nacisków kół oraz osi pojedynczych,
4) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych kwalifikując przewóz ładunku podzielnego w odniesieniu do przedstawionych dowodów przez skarżącą potwierdzających przewóz ładunku niepodzielnego i uznanie tego faktu jako spełnienie wymagań posiadania na czas przewozu ładunku zezwolenia kat. VII. Skarżący w toku postępowania wykazał, że niewłaściwie określono kategorie zezwolenia wobec bezspornego transportu ładunku niepodzielnego i posiadaniu na okoliczność transportu zezwolenia kategorii VI. Powyższe w ocenie skarżącego ma zasadnicze znaczenie dla sprawy. Sąd I instancji nie rozpoznał podnoszonego argumentu przez skarżącego,
5) przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, kwalifikując wyniki pomiaru jako spełnienie wymagań posiadania na czas przewozu ładunku zezwolenia kat. VII. Skarżący w toku postępowania wykazał, że dokonana klasyfikacja rzekomego naruszenia jest błędna, albowiem zezwolenie kategorii VII dotyczy tylko i wyłącznie wartości pojedynczej osi napędowej, w sytuacji kiedy kontrola drogowa wykazała rzekome przekroczenie podwójnej osi napędowej i przede wszystkim w tym zakresie określono należną karę,
6) przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 35a w zw. z art. 41 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r., poz. 951), polegającym na zastosowaniu w niniejszej sprawie. Skarżący w toku postępowania wykazał, że dla wyznaczenia wartości nacisków pojedynczej osi nienapędowej lub osi wielokrotnej (podwójnej napędowej) nie jest dozwolone sięganie do regulacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r.,
7) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą istotnych faktów, uchybień dokonanych przez organy w przedmiocie niepodania przyczyny odrzucenia wniosków strony skarżącej w przedmiocie przesłuchania kierowcy na okoliczność stwierdzonych naruszeń, w konsekwencji podniesionych w toku postępowania przez skarżącego nowych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla sprawy, wyjaśnienie tego faktu w sposób oczywisty potwierdziłoby brak jego wpływu na powstanie naruszenia, gdyż skarżący nie realizował przewozu w dniu kontroli drogowej,
8) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 2, art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą faktów i argumentów związanych z udowodnionym przez stronę użyczeniem pojazdu i związanym z tym faktem niewłaściwym określeniem strony postępowania,
9) przepisów postępowania – "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 p.p.s.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a." przejawiające się nierozpoznaniem przez Sąd I instancji podniesionego w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą udziału kierowcy podczas kontroli drogowej i podnoszonego przez organy dowodu w postaci podpisu kierowcy na dokumentach pokontrolnych. Strona skarżąca podnosiła w toku prowadzonego postępowania, że kierowca nie został zapoznany z dokumentacją pokontrolną i w żadnym stopniu nie reprezentował interesu strony podczas kontroli drogowej. Skarżąca wykazała błędne postrzeganie przez organy udziału kierowcy w kontroli drogowej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji stwierdził, że nie ma wątpliwości co do prawidłowości uznania za wiarygodne wykonane pomiary wagami typu SAW o numerach fabrycznych CH 953130 i CH 953344. Tymczasem, jak wynika z dokumentacji pokontrolnej, użyte wagi oznaczone były numerami 856712 oraz 856713, co czyni wydany wyrok wadliwym w stopniu uniemożliwiającym pozostanie wyroku w obrocie prawnym.
Zdaniem skarżącego, ustawodawca określił dla dróg publicznych dopuszczalny nacisk osi jedynie wobec pojedynczych osi napędowych. Niedopuszczalna jest natomiast interpretacja rozszerzająca, która prowadziłaby do przyjęcia, że wyznaczone wartości określają także granice nacisków dla pojedynczych osi nienapędowych oraz osi wielokrotnych.
Skarżący podniósł ponadto, że Sąd I instancji nie rozpoznał podnoszonego przez niego faktu bezpodstawnego zachowania kontrolujących w kwestii obniżenia odczytanych wartości pomiarowych, które zdaniem skarżącego były zastosowane w zbyt niskich wartościach względem warunków panujących podczas wykonywania pomiarów. Rozstrzygnięcie tej kwestii ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, ponieważ zwiększenie wartości pomniejszenia odczytanych pomiarów skutkuje nałożeniem kary znacznie niższej, powoduje zupełnie inną klasyfikację naruszenia, korzystniejszą dla strony skarżącej.
Zdaniem skarżącego, kontrolujący wbrew zaleceniom i wytycznym instrukcji producenta odstąpił od stworzenia pomostu wagowego, czyli od podłączenia dwóch niezależnych wag specjalistycznym okablowaniem i dokonał pomiaru osi za pośrednictwem dwóch niepołączonych wag do pomiaru nacisku poszczególnych kół pojazdów, co w sposób znaczący wpłynęło na wiarygodność wyników, a fakt ten nie został rozpoznany przez Sąd I instancji.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż niektóre tylko jej zarzuty są uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie dotyczącym ustalenia okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę uznania, że wnoszący skargę kasacyjną dopuścił się przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 13 ton. Ustalenia te poczyniono bowiem na podstawie zsumowania pomiarów nacisku na poszczególne osie pojazdu, dokonanych za pomocą dwóch wag służących do pomiarów statycznych, mimo że, zdaniem kasatora, te wagi nie są przeznaczone do ważenia całego pojazdu. Organ odwoławczy, wypowiadając się w tej kwestii, stwierdził, że z instrukcji wag SAW 10C/II wynika, iż waga może być wykorzystywana m.in. w celu pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych. Sąd I instancji podzielił to stanowisko, kwitując go stwierdzeniem, że przyjęty sposób ważenia całego pojazdu polegający na sumowaniu wyników pomiarów poszczególnych osi jest zgodny z instrukcją producenta. Zarówno organy, jak i Sąd I instancji nie powołały się na konkretne treści instrukcji, które dawałyby podstawę do takich stwierdzeń. Ponadto nie wiadomo, w jaki sposób Sąd I instancji kontrolował ową zgodność przyjętej metody ważenia z instrukcją, skoro tej instrukcji nie ma w aktach sprawy. Trzeba podkreślić, że nie stanowi ona prawa i przez to nie jest znana Sądowi z urzędu. Należałoby ponadto zwrócić uwagę na to, że przyjęta metoda ważenia całego pojazdu drogą sumowania pomiarów cząstkowych, dotyczących nacisku na poszczególne jego osie, może budzić wątpliwości w świetle ogólnie dostępnej wiedzy z zakresu fizyki, która podpowiada, że masa całkowita pewnego układu fizycznego stanowi sumę masy jego elementów (części) pod warunkiem, że te części nie oddziaływają na siebie wzajemnie (tzw. masa addytywna).
Tym samym należy również uznać za uzasadnione zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w zakresie, w jakim przyjęto, że wykonujący przewóz pojazdem nienormatywnym przekroczył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o 32,5%, co uzasadniało wymierzenie kary na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w wymiarze 15.000 zł.
Mając to na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tym zakresie Sąd I instancji nie wywiązał się z obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej. Na marginesie można dodać, że nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy błąd Sądu I instancji polegający na podaniu niewłaściwych numerów wag użytych do pomiarów nacisków na osie pojazdu.
NSA nie podziela natomiast pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W szczególności nie jest uzasadniony zarzut błędnego przyporządkowania stwierdzonych naruszeń wymaganiom związanym z zezwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII. Jednym z tych naruszeń było przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś podwójną pojazdu o 18,68%. Ze względu na to właśnie przekroczenie (parametr pojazdu), pojazd nie kwalifikuje się do zezwolenia kat. VI (wymagania dotyczące zezwolenia tej kategorii określa lp.6 załącznika nr 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Przepis art. 64d ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że zezwolenie kat. VII wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Przepis art. 64d ust. 2 pkt 1 nie dopuszcza, co prawda wydawania zezwoleń kat. VII na przejazd pojazdu nienormatywnego, przewożącego ładunek podzielny. Ale art. 140aa ust. 1 ustawy przewiduje nałożenie kary zarówno za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez wymaganego zezwolenia, jak za przejazd takich pojazdów niezgodnie z warunkami określonymi dla odpowiedniego zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie organy błędnie więc określiły delikt jako brak zezwolenia kategorii VII, ponieważ, tak jak powiedziano, w przypadku przejazdu pojazdem nienormatywnym, kwalifikującym się do zezwolenia kat. VII przewożącym ładunek podzielny zezwolenia kat. VII nie wydaje się. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, jako że, co oczywiste, przejazd takim pojazdem nienormatywnym podlega również karze, na takich zasadach, jak przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kat. VII.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu niewłaściwego wskazania przez organy podmiotu (osoby) wykonującej skontrolowany przewóz drogowy. Okoliczności sprawy nie potwierdzają, że wnoszący skargę kasacyjną nie był podmiotem wykonującym przewóz drogowy. Co prawda przedstawił on umowę dzierżawy pojazdu datowaną na [...] marca 2014 r., obejmującą okres od [...] do [...] marca 2014 r. Dołączył ten dokument z dużym opóźnieniem w stosunku do daty wykonywania przewozu i składania pierwszych wyjaśnień, wcześniej nie ujawniając kontrahenta tej umowy, podając jedynie, że samochód z przyczepą w dniu kontroli był sprzedany, użyczony. Przedstawiona umowa jest dokumentem prywatnym, a więc stanowi jedynie dowód na to, że osoby, które ją podpisały, złożyły oświadczenie w niej zawarte. Prawdziwość jej treści budzi jednak istotne wątpliwości w świetle wyżej przedstawionych okoliczności sprawy - również ze względu na fakt, że kierowca pojazdu wskazał podczas kontroli wnoszącego skargę kasacyjną jako przedsiębiorcę wykonującego przewóz i okazał kontrolującym wystawione na tego przedsiębiorcę zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VI.
Nie został też w ogóle udowodniony zarzut, że pomiaru nacisku na osie pojazdu dokonano dwoma niepołączonymi ze sobą wagami. Spełnienie tego wymagania jest warunkiem prawidłowego pomiaru, niemniej jednak kierowca pouczony o zasadach dokonywania pomiarów i obecny przy tych pomiarach nie zgłaszał w tym zakresie żadnych uwag i zastrzeżeń, a wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił żadnych dowodów, które by podważały prawidłowość zastosowania dwóch wag do pomiaru nacisku na poszczególne osie pojazdu.
Z tym zarzutem łączy się kolejny zarzut dotyczący niezbadania przez Sąd I instancji udziału kierowcy w czynnościach kontrolnych. Ten udział dokumentuje protokół kontroli, z którego wynika, że kierowca był obecny podczas kontroli, został pouczony o zasadach przeprowadzenia kontroli, został zapoznany z treścią protokołu i wynikami kontroli i zaakceptował ustalenia zawarte w protokole składając pod nimi własnoręczny podpis. Z tych względów kwestia, czy kierowca reprezentował interes strony podczas kontroli jest wyłącznie kwestią do wyjaśnienia pomiędzy przedsiębiorcą a kierowcą i ewentualnych roszczeń przedsiębiorcy wobec zatrudnionego przez niego kierowcy.
Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło