IV SA/Wa 2621/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-09

Skład orzekający: Anna Szymańska, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, odmawiając uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może narzucać konkretne przeznaczenie terenu, czy jedynie wskazywać na niezgodność proponowanych rozwiązań z prawem ochrony przyrody?
Ratio decidendi
Organ uzgadniający projekt planu miejscowego, odmawiając uzgodnienia z uwagi na negatywny wpływ na ochronę przyrody, nie może narzucać radzie gminy konkretnego przeznaczenia terenu. Może jedynie wskazać na niezgodność proponowanych rozwiązań z prawem i celami ochrony parku krajobrazowego, a ostateczne ustalenia należą do kompetencji rady gminy.
Stan faktyczny
Gmina W. zaskarżyła postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które uchyliło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) i jednocześnie odmówiło uzgodnienia, wskazując jednocześnie konkretne zmiany, które gmina powinna wprowadzić. Gmina zarzuciła naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz uchwały sejmiku województwa dotyczącej parku krajobrazowego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie GDOŚ oraz poprzedzające je postanowienie RDOŚ.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej Gminy W. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w G. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej Gminy W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Gminę W. postanowieniem z dnia [...] października 2014r. (nr [...]) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił w pkt I. postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2013r.. (znak: [...]) o odmowie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniego fragmentu miejscowości Z., gmina W. (dalej mpzp) oraz odmówił uzgodnienia tegoż projektu, a następnie w pkt II wydanego postanowienia wskazał, że uzgodnienie projektu mpzp możliwe będzie po wprowadzeniu do uchwały wskazanych enumeratywnie zmian. Wśród tych zmian wymieniono m. in. : - w pkt 1. w ustaleniach dla wydzielenia [...] uwzględnić zakaz realizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, - w pkt 5. pozostawić grunty leśne przeznaczone w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, rekreacyjną, usługową i tereny usług turystyki (w wydzieleniach [...]) w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić ich przeznaczenie jako [...], - w pkt 6. pozostawić teren przeznaczony w m.p.z.p. pod urządzenia i obiekty sportowe związane z wypoczynkiem i turystyką wodną (teren sportu i rekreacji – [...]) w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić jego przeznaczenie jako: w części [...], w części –[...] oraz w części – [...], - w pkt 11. pozostawić grunty rolne przeznaczone w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, rekreacyjną, usługową i tereny usług turystyki (wydzielenie [...]) w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić ich przeznaczenie jako [...], - w pkt 12. pozostawić grunty rolne przeznaczone w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, rekreacyjną, usługową i tereny usług turystyki (wydzielenie [...]) w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić ich przeznaczenie jako [...], - w pkt 13. pozostawić grunty rolne stanowiące północną część wydzielenia [...] (działki o nr ewidencyjnych [...]), przeznaczone w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i rekreacyjną w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić ich przeznaczenie jako [...], - w pkt 14. pozostawić grunty rolne przeznaczone w m.p.z.p. pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (wydzielenia: [...]) w dotychczasowym użytkowaniu tj. ustalić ich przeznaczenie jako [...]. Postanowienie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia [...] listopada 2013r. Wójt Gminy W. zwrócił się do RDOŚ w [...] o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniego fragmentu miejscowości Z., gmina W., dołączając prognozę oddziaływania na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. RDOŚ w [...] odmówił uzgodnienia projektu planu miejscowego. W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył te zapisy projektu planu, które pozostają w sprzeczności z zakazami, o których mowa w § 3 pkt 3 i 7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. w sprawie [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Na postanowienie powyższe zażalenie złożył Wójt Gminy W. Rozpoznając to zażalenie GDOŚ wydał zaskarżone obecnie do WSA w Warszawie postanowienie. W obszernym uzasadnieniu wskazał po pierwsze, że stosownie do art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r, poz. 627 ze zm.) projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Organ wskazał dalej, że z tego tytułu posiada kompetencje do wypowiadania się w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa materialnego tj. w zakresie ustaleń mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody. Przy czym analizy zapisów planu należy dokonać w kontekście nie tylko zakazów wymienionych w uchwale w sprawie [...], jak uczynił to organ I instancji, lecz także ocenić ich zgodność z przepisem prawa materialnego tj. art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody tj. ze względu na ochronę czynną ekosystemów oraz na cele utworzenia danej formy ochrony przyrody. Z tego względu konieczne było uchylenie postanowienia podjętego przez RDOŚ w [...] i orzeczenie merytorycznie na nowo. Dokonując oceny poszczególnych zapisów planu oraz jego załącznika graficznego organ uzgadniający doszedł do wniosku, że część z ustaleń planu pozostaje w sprzeczności zarówno z zakazami ustalonymi w uchwale sejmiku w sprawie [...], jak również celami utworzenia tej formy ochrony przyrody. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na wydzielenie [...], gdzie uznał za konieczne przyjęcie zakazu realizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem inwestycji celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zakaz ten jest podyktowany tym, że sporny teren zlokalizowany jest w odległości mniejszej niż 100m od linii brzegowej stawu ([...]), a okoliczność ta nie została uwzględniona w ustaleniach planu. Zatem wśród ustaleń dla tej jednostki winien znaleźć się zapis uwzględniający zakaz realizacji obiektów budowlanych za wyjątkiem inwestycji celu publicznego (art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r. poz. 518 ze zm.)). Jednocześnie organ wypowiedział stanowisko, że altana czy plac zabaw dla dzieci są obiektami budowlanymi, które nie stanowią inwestycji celu publicznego. W kwestii wydzieleń oznaczonych w projekcie planu symbolami [...] - GDOŚ nie podzielił stanowiska organu I instancji, że przeznaczenie tych obszarów pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną rekreacyjną, usługową i tereny usług turystyki będzie wiązać się z naruszeniem zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 3 pkt 3 uchwały w sprawie [...]). Uznał natomiast, że takie przeznaczenie pozostaje w sprzeczności z ochroną czynną ekosystemów oraz z celem utworzenia tego parku (art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody). Mianowice w ocenie organu wyłączenie części gruntów leśnych położonych w obszarze [...] z produkcji leśnej i przeznaczenie ich pod zabudowę spowoduje negatywny wpływ na przyrodę parku. Grunty te przeznaczone do wylesienia na obszarze wymienionych wydzieleń zajmują powierzchnię 1,7 ha i stanowią siedliska boru mieszanego świeżego o przewadze sosny z domieszką buku. W tej chwili grunty przeznaczone do wyłączenia z produkcji na powierzchni ok. 0,8 ha porośnięte są zwartym drzewostanem, natomiast pozostała, większa część stanowi haliznę z wchodzącym naturalnym odnowieniem. Organ w tej sytuacji wskazuje, że zgodnie z uchwałą w sprawie [...] szczególnymi celami ochrony parku są m.in. utrzymanie pozytywnego wpływu parku na warunki klimatyczne aglomeracji [...], zachowanie bogactwa szaty roślinnej z jej różnorodnością botaniczną i regionalną specyfiką ekosystemów leśnych i nieleśnych, dążenie do renaturalizacji zbiorowisk leśnych pod względem składu gatunkowego oraz struktury wiekowej i przestrzennej drzewostanów, utrzymanie różnorodności siedlisk i mikrosiedlisk warunkujących bogactwo mykoflory i fauny oraz przeciwdziałanie fragmentacji kompleksów leśnych. Działania te winny polegać na utrzymaniu spójności przestrzennej i trwałości lasów poprzez ograniczenia fragmentacji i zwiększanie istniejącego stopnia pokrycia terenów drzewostanami. Wobec tego – zdaniem GDOŚ – przeznaczenie gruntów leśnych na omawianych wydzieleniach pod zabudowę sprzeczne jest z celami utworzenia tego parku krajobrazowego, a zatem wpłynie negatywnie na przyrodę parku. Wylesienie wskazanej powierzchni doprowadzi do zmniejszenia istniejącego ekosystemu leśnego. Wpłynie negatywnie na spójność lasu, ale również na zdolność magazynowania wód gruntowych na tym obszarze. Tym samym planowane wylesienie będzie także niezgodne z § 3 pkt 6 uchwały, zgodnie z którym na terenie [...] zabrania się dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej. Rozważając uzgodnienie projektu planu z zakresie obszaru [...] (tereny sportu i rekreacji oraz realizacja w tym celu urządzeń i obiektów sportowych związanych z wypoczynkiem i turystyka wodną) GDOŚ stwierdził, że teren na którym planuje się takie przeznaczenie jest obecnie obszarem prawie zupełnie wolnym od zabudowy. Wschodni fragment wydzielenia stanowi bór mieszany świeży będący częścią większego kompleksu leśnego otaczającego jezioro [...]. Pozostałą część stanowią łąki oraz znajdujące się w jego północnej części zadrzewienia i inna roślinność nadwodna. W kwestii wyłączenia z gruntu leśnego stanowiącego bór mieszany to skutek wystąpi taki sam jak w przypadku wydzieleń [...] tj. sprzeczność z art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody oraz z § 3 pkt 6 uchwały. Ponadto realizacja wydzielenia [...] może się wiązać z koniecznością usunięcia części zadrzewień nadwodnych, co pozostaje w sprzeczności z § 3 pkt 3 uchwały. W kwestii obszaru [...] wskazano, że istnieją podobne uwarunkowania jak dla opisanych wyżej trzech kwartałów. Realizacja ustaleń planu dla tego wydzielenia spowodowałaby przekształcenie kolejnego, częściowo zadrzewionego (działka o numerze ewidencyjnym [...]) obszaru rolniczego oraz niekorzystne zmiany w krajobrazie poprzez przesunięcie w kierunku południowo-wschodnim linii zabudowy i ingerencję zabudowy w zwarty kompleks użytków rolnych (stanowiący wydzielenie [...]). Odnosząc się do ustaleń przewidzianych w planie dla wydzielenia [...], organ odwoławczy wskazał, iż obecnie jego północną część, tj. działki o numerach ewidencyjnych: [...] stanowią użytki rolne, z wchodzącymi od strony wschodniej drzewami i krzewami w fazie nalotu. Przedmiotowe użytki rolne otoczone są z czterech stron kompleksami leśnym. Wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i rekreacyjnej całkowicie przekształci omawiany teren, tym samym doprowadzi do zniszczenia stabilnego ekosystemu polno-leśnego stanowiącego strefę ekotonową oraz przyczyni się do trwałego rozdzielenia (fragmentacji) kompleksów leśnych, powodując przy tym utratę funkcjonalności oraz stabilności ekosystemu kompleksu leśnego oznaczonego symbolem [...]. W kwestii ustaleń dla wydzieleń [...] to zdaniem organu wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej spowoduje całkowite przekształcenie omawianego terenu, a w konsekwencji zniszczenie kolejnego fragmentu ekosystemu polnego, a biorąc pod uwagę jego położenie przy granicy lasu - również zniszczenie kolejnej strefy ekotonowej. Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina W., wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie postanowienia organu I i II instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. Skarga wnosi także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wydanemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa poprzez jego błędną wykładnię, które ma wpływ na wynik postępowania przez przyjęcie, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniego fragmentu miejscowości Z. narusza art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody tj. negatywnie wpływa na przyrodę parku krajobrazowego, a także naruszenie prawa poprzez jego błędną wykładnię, które ma wpływ na wynik postępowania tj. uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. w sprawie [...] poprzez przyjęcie, że projekt planu pozostaje, we fragmentach wskazanych w postanowieniu, w sprzeczności z tym aktem prawa miejscowego. W uzasadnieniu skargi strona odnosząc się do pkt II pkt 1 podkreśliła, że teren oznaczony na rysunku planu symbolem [...] obejmuje istniejący teren rekreacyjno - sportowy (plac zabaw, obiekty małej architektury, chodników, zieleni urządzonej), zrealizowany na podstawie decyzji z dnia [...].03.2012 r. wydanej dla Gminy W. dla inwestycji polegającej na rekreacyjno - sportowym zagospodarowaniu terenu. Następnie Starostwo Powiatowe w W. wydało zaświadczenie z dnia [...].03.2014 r. o zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych i nie wniesieniu sprzeciwu. Zgłoszenie robót budowlanych obejmowało realizację następujących obiektów: plac zabaw, chodnik, elementy małej architektury. Skarżący twierdzi, że zrealizowana inwestycja była przez Gminę taktowana jako inwestycja celu publicznego, mająca służyć mieszkańcom, którą kwalifikuje się jako publiczny obiekt sportowy w myśl art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co do warunku określonego w pkt II pkt 5 skarżący wywodzi, że na rysunku planu obszary oznaczone symbolami [...] i [...] obejmują działki o numerach ewidencyjnych: [...] (część), dla których, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( art. 7 ust. 2 pkt 5) uzyskano zgodę Marszałka Województwa [...] na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne - decyzja z dnia [...] marca 2014 r. Tym samym dopełnione zostały wymogi formalne do ustalenia w projekcie planu miejscowego dla tych terenów przeznaczenia na cele: zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, teren zabudowy rekreacyjnej, usług turystyki. Natomiast argumentacja przyjęta w uzasadnieniu do warunku 5, iż przeznaczenie terenów o symbolach [...] oraz [...] spowoduje zmianę stosunków wodnych, czego zakazuje § 3 ust. 6 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie [...], stanowi w zasadzie daleko idące przypuszczenia. W kwestii warunku z pkt II pkt 6 skarżący podkreślił, że dla tych gruntów uzyskano zgodę Ministra Środowiska decyzją z dnia [...] września 2014 r. na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych o powierzchni [...] ha na cele nieleśne. Tym samym dopełnione zostały wymogi formalne do ustalenia dla ww. terenów przeznaczenia na cele: sportu i rekreacji. Przyjęte ustalenie funkcji "terenów sportu i rekreacji" dla terenu o symbolu [...] ma na celu umożliwienie Gminie realizację zorganizowanego kąpieliska z plażą i obiektami pomocniczymi oraz ochroną osób wypoczywających. Miejsce to od lat jest wykorzystane przez mieszkańców i turystów jako miejsce kąpieli, plażowania, ale wypoczynek odbywa się w sposób niekontrolowany i żywiołowy, często bez poszanowania zasobów przyrody. Organizacja kąpieliska skanalizuje ruch osób wypoczywających, a tym samym ograniczy dewastację (nadmierną penetrację, zaśmiecanie i zanieczyszczanie terenów) innych terenów, w tym leśnych. Odnośnie warunku podanego w pkt II pkt 11 to działka nr [...] położona jest w sąsiedztwie działek, dla których wydana została zgoda Marszałka Województwa [...] na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne ([...]), które graniczą z nią na północnym zachodzie. Odnośnie warunku podanego w pkt II pkt 12 skarga podnosi, że działki nr [...], [...] położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działek zabudowanych zabudową produkcyjno-usługową, mieszkaniową i letniskową. Działka nr [...] jest zabudowana budynkami: mieszkalnym i gospodarczymi. Co do warunku oznaczonego w pkt II pkt 13 to działki nr [...] położone są kompleksie działek wydzielonych wzdłuż drogi - działki nr [...]. Działki położone w sąsiedztwie są zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi i rekreacyjnymi. Odnośnie warunku podanego w pkt II pkt 14 Gmina wskazuje, że dla tego terenu została wydana decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] listopada 2009r. z przeznaczeniem na zabudowę zagrodową. Tak więc zmiana przeznaczenia terenu z upraw rolnych na możliwość zabudowy została prawomocnie ustalona i zaakceptowana przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Zmiana ustalonej funkcji zabudowy zagrodowej na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną stanowi zmianę w niewielkim stopniu wpływającą na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest uprawniony do badania jego legalności w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie może się ostać w obrocie prawnym jako odmawiające uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniego fragmentu miejscowości Z., gmina W., choć nie podzielono wszystkich argumentów i zarzutów wniesionej skargi. Stosownie do art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Teren objęty projektem planu w całości znajduje się na obszarze [...], którego zasady funkcjonowania oraz cele jego utworzenia określa uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. w sprawie [...]. W § 2 określono szczególne cele tego parku, które zasadnie w ocenie Sądu stanowią jedno z kryteriów, którymi kieruje się organ uzgadniający projekt planu miejscowego. Cele te bowiem w przypadku każdego z tworzonych parków krajobrazowych są nieco inne, w zależności od uwarunkowań przyrodniczych, a uwarunkowania te zdecydowały o konieczności objęcia ochroną prawną danego terenu. Ponieważ realizacja tych celów ma w założeniu zapewnić skutek w postaci ochrony przyjętej formy ochrony, sprzeczność danej inwestycji z którymś z wyznaczonych celów może zostać zakwalifikowana jako mogąca mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego, co jest podstawowym kryterium przy uzgadnianiu projektu planu przez organ ochrony środowiska. Z tego względu stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że organ uzgadniający projekt planu oceniając jego ustalenia jako mogące mieć wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego kieruje się nie tylko zakazami wprowadzonymi na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy, lecz także celami ochrony parku wynikającymi z uchwały w sprawie parku krajobrazowego – jest uzasadnione. Przepis prawa materialnego ustanawiający obowiązek uzgodnienia projektu planu posługuje się klauzulą "mogących mieć wpływ na ochronę przyrody". Tym samym doprecyzowanie kryteriów uzgodnienia pozostawiono organom oraz sądom administracyjnym, a zaproponowana przez organ wykładnia powyższego pojęcia ustawowego jest w pełni uzasadniona. Może wystąpić bowiem sytuacja, że planowane przeznaczenie terenu nie naruszy żadnego z zakazów wprowadzonych w uchwale, ale w sposób oczywisty pozostanie w sprzeczności z celem utworzenia tej formy ochrony przyrody. Dalej Sąd stwierdza, że na uzgodnienie dokonywane przez organ ochrony przyrody nie ma wpływu rozstrzygnięcie właściwego organu zezwalające na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze lub nieleśne. Zgoda taka jest wymagana w trakcie procedury planistycznej dla gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III oraz wszystkich gruntów leśnych. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013r, poz. 1205) przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednakże organ orzekający w przedmiocie ochrony gruntów rolnych i leśnych kieruje się innymi przesłankami, określonymi w art. 3 tego aktu. Kryteria te zaś odnoszą się do zachowania tych gruntów na cele produkcji rolnej i leśnej, nie zaś ze względu na aspekty przyrodnicze i krajobrazowe. Tym samym wyrażenie zgody przez właściwy rzeczowo organ na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych i rolnych na cele nieleśne i nierolnicze nie oznacza, że organ ochrony przyrody jest związany taką decyzją wydaną na podstawie art. 7 ustawy i kierując się najlepszą wiedzą merytoryczną oraz przepisami prawa nie jest władny dokonać własnych ustaleń i w oparciu o nie odmówić uzgodnienia projektu planu. Procedując bowiem w przedmiocie uzgodnienia projektu planu na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody RDOŚ kieruje się odmiennymi kryteriami, mianowicie bierze pod uwagę wpływ planowanych zmian w zagospodarowaniu terenu na ochronę przyrody. Ochrona przyrody polega natomiast na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody: dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów, roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową, zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia, siedlisk przyrodniczych, siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, tworów przyrody żywej i nieożywionej oraz kopalnych szczątków roślin i zwierząt, krajobraz, zieleni w miastach i wsiach, zadrzewień (art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Z tych względów zarzuty skargi w tym zakresie są nieusprawiedliwione. Sąd także nie podziela stanowiska skarżącego, że organ ochrony przyrody nie może odwoływać się do ustaleń zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko, wręcz przeciwnie – Sąd stoi na stanowisku, że prognoza stanowi podstawowy dowód przy dokonywaniu oceny wpływu ustalonego w projekcie przeznaczenia terenu na elementy przyrody. Otóż zgodnie z art. 17 pkt 4) ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647 ze zm.), także jako u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego oraz dokonaniu uprzednich czynności wymienionych w pkt 1-3) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Z kolei kwestię strategicznej oceny oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013r, poz. 1235 ze zm.). Przepis art. 46 ustawy o udostępnianiu informacji stanowi, że przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają m.in. projekty planów zagospodarowania przestrzennego. Podstawowym dokumentem w tej ocenie jest prognoza oddziaływania na środowisko, którą sporządza wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Prognoza taka w szczególności określa, analizuje i ocenia: a) istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu, b) stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem, c) istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, d) cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich te cele i inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowywania dokumentu. Prognoza zatem dostarcza podstawowych informacji niezbędnych dla oceny zmian w środowisku będących skutkiem wprowadzenia nowego przeznaczenia terenów w planie zagospodarowania i jako taka zasadnie była przedmiotem analizy oraz ustaleń w zaskarżonym postanowieniu. Sąd jednakże uznał, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadami, które powodują, że w tym kształcie nie może pozostać w obrocie prawnym. Po pierwsze Sąd uznał, że słusznie w pkt I. odmówiono uzgodnienia projektu planu, uprzednio uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji. Trafnie organ przyjął bowiem, że kryterium uzgodnienia należy poszukiwać nie tylko w zakazach ustanowionych w omawianym parku krajobrazowym, lecz także ze względu na wyznaczone cele do ustanowienia tej formy ochrony przyrody. Dalej w taki sposób skonstruowano rozstrzygnięcie, że wskazano te zapisy planu, które powodują, że projekt nie uzyskał akceptacji organu uzgodnieniowego. Co do zasady taki zabieg jest dopuszczalny, niemniej jednak organ uzgodnieniowy odmawiając wyznaczonego w planie przeznaczenia z podanych przez siebie powodów, nie ma kompetencji do tego, aby wskazać dokładne przeznaczenie, które gmina powinna wyznaczyć dla danej jednostki planistycznej. Innymi słowy, w ocenie Sądu organ uzgodnieniowy wyjaśnia z jakich powodów uznaje proponowane przeznaczenie za sprzeczne z celami utworzenia parku lub zakazami w nim obowiązującymi, ale jednocześnie nie narzuca innego przeznaczenia. Może zaproponować ewentualnie inne przeznaczenie, które może spełniać kryteria środowiskowe, jednak nie jest uprawniony do przesądzenia przeznaczenia. W ten sposób bowiem wchodzi w kompetencje rady gminy jako organu uchwałodawczego w gminie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Konkretyzacja tej ogólnej normy następuje w art. 4 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z kolei art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przekazuje kompetencję do uchwalenia planu miejscowego radzie gminy. Tym samym ostatecznie to rada gminy decyduje o konkretnych ustaleniach planu, nie zaś organ uzgadniający. Oznacza to w konsekwencji, że GDOŚ nie może dokonywać ustalenia przeznaczenia terenu, jak uczyniono to w pkt II. pkt 5, 6, 8, 11-14 zaskarżonego postanowienia. Odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu dla obszaru [...]. Otóż przy dokonywaniu ustaleń planistycznych organ nie może abstrahować od istniejącego stanu zagospodarowania. Jak wywodzi pełnomocnik Gminy W., w tym obszarze został zbudowany w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy oraz zgłoszenie obiekt o charakterze użyteczności publicznej tj. plac zabaw o charakterze rekreacyjno- sportowym. Tymczasem organ uzgadniający twierdzi, że ze względu na zakaz zabudowy w odległości mniejszej niż 100m od zbiornika wodnego (staw) zostanie naruszony zakaz wynikający z uchwały Sejmiku Województwa [...] w sprawie [...]. Istota sporu sprowadza się do tego, czy w tej sytuacji organ przygotowujący projekt planu władny był pominąć istniejący stan zagospodarowania. W ocenie Sądu zapisy projektu planu dla omawianego obszaru co do zasady pozostają w zgodzie z § 3 pkt 7) uchwały w sprawie [...]. Mianowicie dotyczy to tych istniejących obiektów, które należy zakwalifikować jako inwestycję celu publicznego. Taki zaś cel realizują, stosownie do art. 6 pkt 6 u.g.n., obiekty sportowe. W tej sytuacji nie ma przeszkód, aby zrealizowany plac zabaw zakwalifikować jako inwestycję celu publicznego. Jak z kolei wynika z art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody zakazy, które można ustanowić w parku krajobrazowym nie dotyczą m.in. realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W kwestii dalszej tj. pkt 5 wykazanego w pkt II zaskarżonego postanowienia to Sąd stwierdza, że stanowisko Gminy jest błędne. W tym zakresie organ przekonywująco wykazał, że przeznaczenie tych obszarów ([...], [...] i [...]) pod zabudowę mieszkaniową, rekreacyjną, usługową i tereny usług turystyki będzie naruszało zarówno cele utworzenia parku, jak i zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych w sytuacji bezpośredniego sąsiedztwa z obszarem [...] stanowiącym las, chroniony uchwałą. Z prognozy oddziaływania na środowisko wynika, że obszary te zostały zakwalifikowane jako negatywnie oddziaływujące na tereny o wysokich walorach przyrodniczych. Odnośnie pkt II pkt 6 (wydzielenie [...]) postanowienia to w ocenie Sądu argumentacja Gminy odnośnie przeznaczenia tego obszaru pod tereny urządzeń i obiektów sportowych związanych z wypoczynkiem i turystyką wodną jest uzasadniona. Co prawda wokół jeziora [...] dominują tereny leśne, jednak zaproponowany obszar pozostaje w spójności z niezakwestionowanymi obszarami przeznaczonymi pod zabudowę rekreacyjną, położonymi przy tej jednostce planistycznej. Zabudowa ta będzie generowała zainteresowanie korzystaniem z jeziora, co będzie mogło stanowić zagrożenie dla przyrody poprzez niekontrolowane użytkowanie terenów położonych przy jeziorze. Skutek takiego niekontrolowanego korzystania może być o wiele bardziej niekorzystny dla walorów parku krajobrazowego niż uporządkowany kwartał urządzeń i obiektów sportowo-rekreacyjnych. Zgodnie z prognozą oddziaływania obszar ten został zakwalifikowany do strefy pozostającej w odległości 100m od zbiornika wodnego. Zgodnie z § 3 pkt 7) uchwały w sprawie [...] obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. W ocenie Sądu jako usprawiedliwione w tej sytuacji należy uznać stanowisko Gminy zmierzające do zastosowania wyjątku od zasady lokalizowania nowych obiektów w podanej odległości 100m od Jeziora [...]. Przeznaczenie w planie tego obszaru pod urządzenia i obiekty sportowe związane z wypoczynkiem i turystyką wodną spełnia kryterium wyjątku wskazanego w § 3 pkt 7) uchwały in fine. Tym samym proponowane przez Gminę przeznaczenie terenu nie narusza zakazów ustanowionych w [...] Parku Krajobrazowym. W kwestii pkt II pkt 11 postanowienia - obszar [...] graniczy z obszarem stanowiącym las oraz dużym kompleksem rolnym. Został niejako "wciśnięty" w te dwa obszary i w ocenie Sądu planowane przeznaczenie pod zabudowę naruszy – jak wskazał organ – cele ustanowienia parku. Stąd w tym zakresie skarga jest niezasadna. Prognoza kwalifikuje ten obszar jako neutralny, jednak z punktu widzenia położenia tego obszaru stwierdzenia organu należy uznać za zasadne. Również Sąd nie podziela stanowiska skarżącego co do obszaru [...] (pkt II pkt 12). W tym zakresie analogicznie jak w przypadku obszaru [...] pozostaje on w łączności ze zwartym kompleksem użytków rolnych (wydzielenie [...]) i realizuje cele utworzenia tego parku krajobrazowego polegające na zapewnieniu warunków dla migracji fauny w obrębie parku oraz między parkiem a jego regionalnym otoczeniem. Prognoza oddziaływania na środowisko kompleks użytków rolnych (wydzielenie [...]) nakazuje zachować, odnośnie natomiast omawianego obszaru kwalifikuje go jako neutralny. Niemniej jednak z punktu widzenia ochrony parku proponowana zabudowa spowoduje ingerencję w zwarty obszar użytków rolnych i niekorzystne zmiany w krajobrazie. Jako natomiast trafny Sąd uznaje zarzut skarżącego odnoszący się do kwartału [...] (pkt II pkt 13). Nie znajduje uzasadnienia argumentacja organu o tym, że północna część tego terenu otoczona jest z czterech stron kompleksami leśnymi. Jak wynika z projektu planu, a przede wszystkim z załącznika graficznego do prognozy oddziaływania na środowisko obszar ten od północy i w części od wschodu graniczy z terenem leśnym oznaczonym symbolem [...]. Jednocześnie jednak obszar ten prognoza kwalifikuje jak "N" tj. ustalenie neutralne, którego realizacja i funkcjonowanie jest związane z typowym oddziaływaniem na środowisko. Pozostaje on w spójnej łączności z sąsiadującymi terenami, które plan przeznacza pod zabudowę mieszkaniową i rekreacyjną. Wszystkie te tereny, łącznie z [...], stanowią jeden jednolity pod względem zagospodarowania obszar i wyłączanie tego kwartału z dotychczasowego wykorzystania nie pogorszy funkcjonowania parku krajobrazowego. Nie wykazano w tym wypadku także ewentualnej sprzeczności zaproponowanego przeznaczenia z zakazami obowiązującymi w parku. W kwestii przeznaczenia obszaru [...] (pkt II pkt 14) to stanowisko skarżącego nie jest zasadne. Otóż te dwa obszary sąsiadują z terenami [...] oraz [...] oraz [...]. Tereny leśne oznaczone w prognozie jako K1 (dotyczące zachowania terenów leśnych) stanowią duży wyodrębniony obszar stanowiący część zadrzewienia parku krajobrazowego. Z kolei pozostałe symbole - opisujące tereny zieleni naturalnej – uzupełniają w sąsiedztwie teren leśny. Proponowane do zabudowy dwa obszary znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie, zarówno terenów zieleni, jak i samego lasu i niejako wkraczają w ten jednolity teren stanu przyrody chronionego parku krajobrazowego. Położenie omawianych terenów uzasadniało poczynienie przez organ uzgadniający ustalenia, że proponowane przeznaczenie naruszy cele ochrony przyrody, o których mowa w § 2 pkt 4, 6 i 7 uchwały w sprawie [...]. Ponadto w wypadku terenu [...] sama prognoza oddziaływania kwalifikuje ten obszar jako D1, czyli dyskusyjny dla stanu środowiska. Mając powyższe na uwadze, ponieważ część zarzutów okazała się zasadna, Sąd na podsatwie art. 145 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a. i 135 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie organu pierwszej instancji. O wstrzymaniu wykonania orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a., natomiast rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło