II OSK 110/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-06
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Wawrzyniak, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, wybudowanego niezgodnie z przepisami, może zostać udzielone, jeśli obiekt ten nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a wykonano nakazane roboty budowlane?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo udzieliły pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Sąd stwierdził, że skoro obiekt (przybudówka gospodarcza) nie zagraża otoczeniu, nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wykonano nakazane roboty budowlane, to nie było podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. (nakaz rozbiórki lub przejęcia na własność Państwa). Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. i P. Z. domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przybudówki gospodarczej, wybudowanej samowolnie. Organy nadzoru budowlanego udzieliły pozwolenia na użytkowanie po wykonaniu nakazanych robót budowlanych, uznając, że przybudówka nie zagraża otoczeniu i jest zgodna z planem zagospodarowania. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną skarżących, którzy zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. Z. i P. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 230/15 w sprawie ze skargi J. Z. i P. Z. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. oddalił skargę J. Z. i P. Z. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej ZWINB) z dnia [...] grudnia 2014 r., w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] października 2014 r. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 39, poz. 229 ze zm.; dalej "prawo budowlane z 1974 r.") w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej "prawo budowlane"), po wykonaniu przez zobowiązanych S. L. i R. L. obowiązków nałożonych decyzją organu z dnia [...] lutego 2014 r., udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu dobudówki do budynku mieszkalnego, wybudowanej samowolnie na terenie działki nr ew. [...], przy ul. J. w P.
ZWINB decyzją z [...] grudnia 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania współwłaścicieli działki nr [...] J. Z. i P. Z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze złożonej do WSA w Szczecinie J. Z. i P. Z. decyzji tej zarzucili naruszenie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 78 k.p.a., art. 50 i 51 prawa budowlanego, a także art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. Wnieśli o uchylenie decyzji obu organów.
W odpowiedzi na skargę ZWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. W opinii Sądu, rozpatrując sprawę legalizacji samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu przybudówki organy winny były skupić się na spełnieniu przesłanek z art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. Sąd stwierdził, że miasto P. posiada miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (wraz ze zmianami z 1996 r. i 1998 r.), który tereny zabudowy wielorodzinnej w mieście określa jako "teren istniejącej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z zabudową gospodarczą towarzyszącą". Przybudówka służy do przechowywania opału, a więc stanowi pomieszczenie gospodarcze, parterowe, o niewielkich rozmiarach. Nie ma na niej komina, którego funkcjonowanie, zdaniem skarżących, utrudnia im korzystanie z nieruchomości i powoduje zagrożenie ich zdrowia, a nawet życia (przedostawanie się dymu). Po jej dachu nie przebiega też "kabel wysokiego napięcia", jak określają skarżący, bowiem dach tej przybudówki stanowi równocześnie taras przynależący do mieszkania nr 3 w budynku przy ul. J. w P. Zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty nie dotyczą przedmiotowej przybudówki, która nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie położonego wzdłuż ulicy budynku mieszkalnego i która w żaden sposób nie oddziałuje na tę część nieruchomości, którą zajmują skarżący. Dokonana ocena techniczna wskazała na konieczność wykonania robót budowlanych, koniecznych by doprowadzić przybudówkę do stanu zgodnego z prawem (wykonać szersze drzwi wewnętrzne, nową posadzkę tarasu i zamontować na nim barierki, zabezpieczyć przeciwpożarowo). Decyzja w tym zakresie została wydana przez PINB na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. Prace te zostały wykonane "zgodnie ze sztuką budowlaną", co potwierdziła osoba posiadająca stosowne uprawnienia, a nadto Komenda Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej stwierdziła w opinii, że przybudówka "spełnia wymagania z zakresu przepisów przeciwpożarowych w stosunku do obiektów istniejących". Ponownie rozpatrując sprawę PINB wykazał, że przybudówka nie zagraża otoczeniu, w tym skarżącym. Skoro wszystkie nakazane prace zostały wykonane, a przybudówka nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, to w ocenie Sądu, PINB prawidłowo udzielił pozwolenia na jej użytkowanie, a ZWINB prawidłowo utrzymał w mocy tę decyzję.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyli J. Z. i P. Z., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnieśli o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesowych. Wyrokowi temu zarzucili naruszenie:
- art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 1 prawa budowlanego przez brak zastosowania tego przepisu;
- art. 75 § 1 i art. 77 ust. 1 k.p.a. przez oddalenie skargi mimo braku pełnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ prowadzący postępowanie administracyjne co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji w sposób wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały i należycie rozpatrzyły materiał dowodowy, nie naruszając art. 75 § 1 i art. 77 ust. 1 k.p.a. Sąd I instancji słusznie w tej sytuacji nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracyjne tych przepisów postępowania administracyjnego. Zarzut ich naruszenia nie ma więc usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 1 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W rozpatrywanej sprawie obiektem będącym jej przedmiotem jest "dobudówka" ("przybudówka") do budynku mieszkalnego o wymiarach 1,75 x 5 m, służąca do przechowywania opału, nie posiadająca komina, a jej dach stanowi równocześnie taras przynależący do mieszkania nr 3 w budynku przy ul. J. w P. Nie jest to więc obiekt mogący szkodliwie oddziaływać na nieruchomość skarżących kasacyjnie, powodujący przedostawanie się do ich mieszkania dymu z komina, ponieważ komina w ogóle nie posiada.
Podniesione w skardze kasacyjnej argumenty nie dotyczą zatem obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy, który – jak już wyżej wskazano – stanowi pomieszczenie gospodarcze, parterowe o niewielkich rozmiarach, nie mające komina, posiadające dach będący jednocześnie tarasem. Zauważyć wypada, że nie był to jedyny obiekt znajdujący się na terenie przedmiotowej działki będący przedmiotem postępowań toczących się przed organami nadzoru budowlanego. Drugi z tych obiektów, w którym znajduje się lokal mieszkalny, był jednak przedmiotem odrębnej sprawy, zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2016 r., II SA/Sz 229/15.
W rozpatrywanej sprawie organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy obiekt – "przybudówka" ("dobudówka") stanowiąca pomieszczenie gospodarcze służące do przechowywania opału, nie posiadająca komina, w żaden sposób – w tym w szczególności negatywny, opisywany w skardze kasacyjnej – nie oddziałuje na nieruchomość skarżących kasacyjnie. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do zastosowania w odniesieniu do tego obiektu unormowania zawartego w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r.
W tym stanie rzeczy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie miały usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło