II SA/Go 145/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-22

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków, mieli przymiot strony w tym postępowaniu, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, ponieważ projektowana inwestycja nie oddziaływała na ich nieruchomości. Obszar oddziaływania inwestycji został określony w decyzji środowiskowej i nie obejmował działek skarżących. W związku z brakiem legitymacji procesowej stron, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowieniowym.
Stan faktyczny
Skarżący E.O. i J.O. domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] października 2010 r. o pozwoleniu na budowę oczyszczalni ścieków, twierdząc, że bez swojej winy nie brali udziału w tym postępowaniu, a przysługiwał im przymiot strony. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi E.O. i J.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. UZASADNIENIE. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. T.O., E.O. i J.O. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] z dnia [...] pażdziernika 2010 r. znak [...] o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenia na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków. Jako podstawę prawną wniosku wskazano przepis art. 156 § 1pkt 2 k.p.a., gdyż jako strona postępowania nie byli informowani o toczących się procedurach. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011r. nr [...], wydanym na podstawie art.65 § 1 w zw. z art. 157 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało powyższy wniosek Wojewodzie, jako organowi właściwemu rzeczowo do jego załatwienia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. skierowanym do Wojewody E.O. wskazała, że na wypadek nie uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji składa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. Starosta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia wydanego Gminie na budowę mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do rowu melioracji podstawowej na działce nr [...], zakończonego decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 15 §1 pkt w związku z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., Starosta odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do rowu melioracji podstawowej na działce nr [...], zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r. nr [...]. Na skutek wniesionego przez E.O. odwołania sprawę rozpatrywał Wojewoda, który decyzją z dnia [...] pażdziernika 2011r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazał organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na konieczność ustalenia daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, tak aby możliwym było określenie czy podanie o wznowienie wpłynęłło w ustawowym, jednomiesięcznym terminie, przewidzianym do jego wniesienia. Dalej organ zwrócił uwagę na potrzebę rozważenia istnienia w sprawie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ wskazał nadto, że wobec podniesionej przez strony podstawy prawnej wznowienia, zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] pażdziernika 2010 r. Starosty o pozwoleniu na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z odprowadzeniem ścieków do rowu melioracji podstawowej na działce nr [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na treść art. 28 § ust.2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 28 k.p.a. Z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzonego dla projektowanej oczyszczalni wynika, że inwestycja ta nie wpłynie negatywnie na działki sąsiednie, ani na siedliska ptaków i zwierząt, gdyż przyjęte rozwiązania technologiczne zapewnią bezpieczeństwo przed ewentualnymi wyciekami substancji nieoczyszczonych poza instalację, co daje gwarancję zachowania środowiska gruntowo – wodnego na poziomie nie gorszym niż obecnie. Decyzja o pozwoleniu wodno – prawnym nakłada na inwestora obowiązek zachowania w kanale [...] ciągłości przepływu wody i utrzymanie w sprawności kanału na odcinku 1000 m. Ponadto decyzja ta określa ilość i stężenie zanieczyszczeń oczyszczonych ścieków odprowadzanych z oczyszczalni. Ustalono w niej także warunki odprowadzania oczyszczonych ścieków, w tym przeprowadzanie analiz odprowadzanych oczyszczonych ścieków z częstotliwością 12 próbek w trakcie pierwszego roku eksploatacji i po 4 próbki w następnych latach. W przypadku stwierdzenia, że jedna próbka z czterech nie spełni odpowiedniego warunku, w następnym roku pobierane będą ponownie 12 próbki .A zatem praca oczyszczalni ścieków łącznie z utrzymaniem w sprawności rowu do którego będą odprowadzane ścieki oczyszczone będzie cały czas monitorowana i kontrolowana, a w przypadku wystąpienia nieprawidłowości egzekwowane będą warunki zapisane w pozwoleniach wydanych inwestorowi, natomiast w przypadku spowodowania zagrożenia lub szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska będzie zobowiązany do jej naprawy. Projektowane przedsięwzięcie nie będzie znajdowało się na obszarach objętych ochroną przyrody na podstawie art.35a ustawy z dnia 16 kwietnia 2002 r. o ochronie przyrody, ani na obszarze Natura 2000. Nie zostały naruszone inne przepisy prawa, w tym przepisy techniczno – budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek oczyszczalni ścieków zaprojektowano w odległości 16 metrów od ganicy działki nr [...], 19 m od granicy działki nr [...] i 30 m od granicy działki nr [...], czyli wymagania dotyczące odległości, wynikające z § 12 rozporządzenia, zostały spełnione. Działki E.O. i J.O. znajdują się poza obszarem oddziaływania projektowanej oczyszczalni ścieków. W świetle art.5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane budowa oczyszczalni ścieków odpowiada warunkom techniczno –budowlanym i nie wywiera negatywnego wpływu na sąsiednie nieruchomości, nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Dalej organ wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o środowiskowych uwarunkowaniach i o pozwoleniu wodno – prawnym są ostateczne, a projekt budowlany zgodny z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego i o środowiskowych uwarunkowaniach, jest kompletny, zgodny z warunkami technicznymi. Inwestor posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Od powyższej decyzji E.O. i J.O. wnieśli odwołania. E.O. zarzuciła, że postępowanie wznowieniowe przeprowadzone zostało nierzetelnie. Strona podniosła, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia nie są poparte faktami. I tak, organ nie wskazał w oparciu o jakie okoliczności przyjął, że następuje degradacja środowiska na działkach przyległych do Kanału [...], a inwestycja ma powstrzymać tenże proces. Dalej strona zarzuciła niespójność ustaleń organu z warunkami odprowadzenia ścieków oczyszczonych z projektowanej oczyszczalni, wydanymi przez Zarząd Melioracji Wodnych i Urządzeń Wodnych z dnia [...] listopada 2007 r. Zdaniem strony oczyszczalnia została zaprojektowana bez zachowania odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, dlatego rażąco naruszono art. 5 ust. 1 pkt1c oraz d ustawy Prawo budowlane. W ocenie strony odprowadzenie ścieków do Kanału [...] spowoduje zalanie wielu łąk i użytków zielonych położonych w sąsiedztwie rowu melioracyjnego. J.O. zarzucił, że uzasadnienie skarżonej decyzji jest nieprzejrzyste i niespójne z raportem oddziaływania na środowisko, dokumentacją techniczną, wydanymi warunkami technicznymi oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i pozwoleniem wodnoprawnym. Strona zarzuciła, że w postępowaniu nie wyjaśniono wielu zasadniczych dla sprawy kwestii, nadto nie przeprowadzono wizji lokalnej z jej udziałem oraz nie przeprowadzono konsultacji społecznej. Odwołujący się zwrócił uwagę, że Wójt Gminy odmówił mu wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybno-rekreacyjnego na działce nr [...]. Uniemożliwienie stronie budowy stawu rybnego pozbawiło ją możliwości nawadniania nieruchomości rolnych i prowadzenia działalności agroturystycznej oraz uprawy roślin metodami ekologicznymi. Odwołujący się wskazał, że na działce nr [...] posiada udokumentowane złoża piasku, a zatem zapis zawarty w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, zgodnie z którym w rejonie projektowanej inwestycji nie występują złoża kopalin, nie jest prawdziwy. Dalej odwołujący się stwierdził, że budowa oczyszczalni ścieków uniemożliwi mu wydobycie kopalin oraz wybudowanie w miejscu – po wydobyciu kopalin stawu rybno – rekreacyjnego oraz prowadzenie działalności agroturystycznej. Zdaniem strony dokumentacja projektowa oraz decyzje administracyjne dotyczące budowy oczyszczalni nie precyzują w jaki sposób inwestor zapewni ciągłość przepływu w Kanale [...]. Z dokumentacji nie wynika, czy Kanał jest ciekiem czy urządzeniem wodnym. W pozostałym zakresie odwołanie wniesione przez J.O. powielało zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu E.O.. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznał, że E.O. i J.O. nie posiadali legitymacji strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] października 2010 r. i tym samym nie mogli skutecznie żądać uchylenia tej decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania. Podkreślając szczególny charakter postępowania wznowieniowego organ wskazał, że granice wznowionego postępowania wyznaczane są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w jego toku przez wydanie decyzji ostatecznej podlegającej weryfikacji. W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe zostało podjęte na wniosek J.O. i E.O., którzy wskazali, że jako strony bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków. Tym samym dla oceny, czy wnioskodawcy są stronami postępowania, stosownie do treści art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, istotne jest czy należąca do nich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a także czy realizowane przedsięwzięcie wiązać się będzie z ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu wynikającymi z przepisów odrębnych. Organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż działka nr ewid. [...], na której zaprojektowano przedmiotową oczyszczalnię ścieków graniczy bezpośrednio z nieruchomościami gruntowymi oznaczonymi nr ewid. [...] J.O. posiada tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...] (niezabudowana działka rolna), która graniczy z działką nr [...], zaś E.O. posiada tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], które nie graniczą z działką nr [...]. Przepisy techniczno - budowlane określające warunki techniczne usytuowania obiektów budowlanych na działce i ich odległości względem granic i innych obiektów budowlanych dotyczą odległości od granicy z działkami budowlanymi, a także będących w trakcie realizacji lub istniejących obiektów budowlanych. W konsekwencji obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji określony na podstawie przepisów techniczno – budowlanych nie obejmuje działki J.O., zamykając się w obrębie działek objętych inwestycją. Wojewoda zwrócił także uwagę, że w zakresie przepisów szczególnych nie stwierdzono podstaw do przyznania wnioskodawcom przymiotu strony postępowania. Załączone do wniosku o pozwolenie na budowę decyzje potwierdzają, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na otoczenie. Zgodnie bowiem z decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla danej inwestycji obszar oddziaływania przedsięwzięcia obejmuje jedynie działki objęte inwestycją, tj. działki nr ewid. [...] (należąca do inwestora) i [...] ( należąca do Województwa). Decyzja ta jest decyzją ostateczną i pozostaje w obrocie prawnym. Także decyzja z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] zezwalająca Gminie na korzystanie z wód oraz decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] nie zawierają w tym zakresie odmiennych regulacji. Wojewoda wskazał ponadto, że z projektu wynika, iż planowana inwestycja nie ograniczy osobom trzecim dostępu do wody, kanalizacji, energii elektrycznej, cieplnej i środków łączności oraz drogi publicznej jak również dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Nie wprowadzi ona również uciążliwości spowodowanych zanieczyszczeniem środowiska, a przy prawidłowej eksploatacji nie wydziela odorów, dlatego nie wymaga wydzielenia strefy ochronnej i nasadzeń zielenią. Powyższe oznacza, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie oddziałuje na działkę nr [...], stanowiącą grunty rolne, przez co nie ogranicza sposobu jej użytkowania zgodnie z jej przeznaczeniem. Z kolei grunty należące do E.O. nie sąsiadują z planową inwestycją, tym samym nie wprowadza ona żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania tych gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, iż E.O. i J.O. nie posiadają legitymacji strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Wprawdzie J.O. wskazywał, iż w związku z budową oczyszczalni Wójt Gminy odmówił wydania mu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybno - rekreacyjnego na działce nr [...], co uniemożliwia mu prowadzenie działalności agroturystycznej i nawadniana upraw, jednakże organ odwoławczy wyjaśnił, że z jego ustaleń wynika, iż J.O. nie uzyskał rzeczonej decyzji, z uwagi na niespełnienie przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zaś budowa oczyszczalni nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia organu w tym zakresie. Za nie uzasadnione na gruncie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda uznał zarzuty stron dotyczące złóż kopalin, o których informacja została zawarta w raporcie oddziaływania na środowisko, wskazując że dane tego typu podlegają ocenie przez właściwy, wykwalifikowany w tym zakresie organ. Ponadto Starosta wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, nie rozstrzygał o możliwości wydobywania kopalin na sąsiednich działkach. W tym zakresie właściwe są organy wskazane w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze ( Dz. U. z 2011 r. nr 163 poz. 981). Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że w konsekwencji uznania, iż wnioskodawcy nie byli stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, organ I instancji zobowiązany był na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na stwierdzenie braku przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. E.O. oraz J.O. na powyższą decyzję Wojewody wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz wnieśli o jej uchylenie w całości; nadto o utrzymanie w mocy legitymacji stron postępowania oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według obowiązujących norm. J.O. uzupełnił skargę kolejnymi pismami procesowymi : z dnia [...] maja 2012 r., oraz z dnia [...] czerwca 2012 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymując swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane powyższą skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Go 413/12 zawiesił na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), do czasu prawomocnego rozpatrzenia sprawy ze skargi J.O. i E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ( sprawa prowadzona pod sygnaturą II SA/Go 628/12). Zaskarżoną w tym postępowaniu decyzją Kolegium uchyliło swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2012 r. w całości a także decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r. nr. [...] wydaną w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków o Qdśr=250Vd o RM 3108 na działce ewid. [...] i z odprowadzeniem do rowu melioracji podstawowej ( działka nr [...] ) w obrębie miejscowości [...]. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Go 628/12 wydanym w powyższej sprawie uchylona została zaskarżona decyzja oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 10 stycznia 2013 r. W konsekwencji postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 413/12, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. WSA w Gorzowie Wlkp. podjął zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi E.O. i J.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] (sprawę zarejestrowano zgodnie z procedurą pod nową sygnaturą II SA/Go 145/13). Sąd ustalił również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zobligowane w w/w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. do ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków o Qdśr=250Vd o RM 3108 na działce ewid. [...] i z odprowadzeniem do rowu melioracji podstawowej (działka nr [...]) w obrębie miejscowości [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie, była decyzja administracyjna odmawiająca wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r. nr [...]. o pozwoleniu na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do rowu melioracji podstawowej na działce nr [...]. Skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego wyżej wskazaną decyzją ostateczną, albowiem w ich ocenie przysługiwał im przymiot stron w tamtym postępowaniu administracyjnym, jednak bez swojej winy nie brali oni udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zatem skarżący wskazali przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że słusznie organ zakwalifikował wniosek skarżących z dnia [...] marca 2011 r., w którym domagali się oni stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r., powołując się przy tym przepis art. 156 § 1pkt 2 k.p.a., jako wniosek o wznowienie. Z treści uzasadnienia podania wynika bowiem wyrażnie, że przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej ma być przepis art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., a zatem w istocie wniosek ten dotyczył wznowiena postępowania, chociaż skarżący sformułowali go jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Przyjęte przez organ stanowisko znalazło potwierdzenie w piśmie skarżącej z dnia [...] czerwca 2011 r. skierowanym do Wojewody, w którym E.O. wskazała, że na wypadek nie uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji składa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest jedną z instytucji procesowych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych, które mimo że są dotknięte wadami kwalifikowanymi, funkcjonują w obrocie prawnym. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że zgłoszenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przytoczoną powyżej przesłankę skutkuje tym, że organ po pozytywnych ustaleniach co do terminu zgłoszenia wniosku (art. 148 k.p.a.) oraz co do przedmiotu wznowienia (istnienie danej decyzji ostatecznej) ma obowiązek wszcząć postępowanie wznowieniowe. Na tym etapie postępowania organ bowiem nie bada czy wniosek złożony został przez podmiot legitymowany. Dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, które następuje w formie postanowienia (art. 149 §1 k.p.a.), organ podejmie czynności wyjaśniające w kierunku ustalenia czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną, a tym samym czy decyzja wydana została z uchybieniem, o którym mowa w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W wyniku przeprowadzonych czynności procesowych organ wydaje jedną z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 k.p.a. A zatem: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1 lub art.145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W postępowaniu wznowieniowym może zatem dojść do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy (w przeciwieństwie do postępowania nieważnościowego), ale ma to miejsce jedynie w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające doprowadzi do potwierdzających wniosków, że dana decyzja ostateczna dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, wskazaną w podaniu o wznowienie postępowania. W ocenie skarżących w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r. nr [...]. o pozwoleniu na budowę, przysługiwał im przymiot stron, a ponieważ nie zapewniono im prawa czynnego udziału w tamtym postępowaniu, dlatego decyzja kończąca postępowanie dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa właśnie w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. O tym, kto jest stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W myśl tego przepisu stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. A zatem istota problemu w badanej sprawie administracyjnej sprowadzała się do ustalenia, czy projektowana inwestycja, którą jest mechaniczno – biologiczna oczyszczalnia ścieków na działce nr [...] z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do rowu melioracji podstawowej na działce nr [...], będzie oddziaływać na nieruchomości stanowiące własność skarżących. Dla przypomnienia wypada wskazać, że J.O. posiada tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...] (niezabudowana działka rolna), która graniczy z działką nr [...], zaś E.O. posiada tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], które nie graniczą z działką nr [...]. Stosownie do treści art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Przepisy odrębne, o których mowa w przytoczonym powyżej przepisie art. 3 pkt 20, to szereg aktów prawnych rangi ustawowej i podustawowej, których konkretne zastosowanie jest uzależnione od rodzaju obiektu, wokół którego wyznacza się obszar oddziaływania oraz od charakterystyki otoczenia, w którym dany obiekt ma być posadowiony. W analizowanej sprawie administracyjnej, ze względu na rodzaj gruntów (grunty rolne niezabudowane ) jakie położone są wokół projektowanej inwestycji, przy określeniu jej obszaru oddziaływania przepisy techniczno – budowlane dotyczące usytuowania obiektu względem innych obiektów budowlanych brane pod uwagę być nie mogą. Innymi słowy, z punktu widzenia przepisów techniczno – budowlanych (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, DZ.U. nr 75 poz. 690) obszar oddziaływania danego obiektu ogranicza się do nieruchomości na których inwestycja ma być zrealizowana. W wyroku z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 267/2010 (Lex Polonica) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, zgodnie z którym w postępowaniu o pozwolenie na budowę, obszar oddziaływania obiektu właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzeby konkretnej sytuacji, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, związane z projektowanym obiektem budowlanym. Aktem prawnym, który mógł wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu jest ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (DZ.U. nr 62 poz. 627 ). Należy w tym miejscu zauważyć, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r. nr [...] ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację danego przedsięwzięcia, która decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymana została w mocy. W postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako mogące wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w myśl § 3 ust. 1 pkt 72 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (DZ.U. z 2004 r. nr 257 poz. 2573). W sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, został sporządzony raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu administracji publicznej drugiej instancji, raport wraz ze sporządzonymi do niego aneksami, spełnia wymogi wynikające z art. 52 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Z treści raportu wynika, że oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko ograniczać się będzie do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] (rów). Również z opinii ustawowo określonych organów administracyjnych, wydanych w trybie art. 106 k.p.a. wynika, że zrealizowanie danej inwestycji nie wpłynie negatywnie na interesy osób trzecich. W tej sytuacji należy przyjąć, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji ograniczać się będzie do nieruchomości – działek nr [...], a zatem inwestycja nie będzie oddziaływała na nieruchomości skarżących. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Warunki środowiskowe jakie decyzja taka określa są wiążące na etapie realizacji przedsięwzięcia oraz na etapie jego eksploatacji, a celem tychże uwarunkowań jest ochrona środowiska naturalnego przed dewastacją i zniszczeniem, jakie mogłyby nastąpić w wyniku lub w związku z realizacją i funkcjonowaniem danego przedsięwzięcia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ma charakter prejudycjalny w administracyjnym postępowaniu wobec decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do treści art. 72. ust. 1. ustawy z 3 pażdziernika 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U z.U.2008. nr 199 poz. 1227) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.)). A zatem decyzja środowiskowa, z uwzględnieniem treści art. 72 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy z 3 pażdziernika 2008 r., .jest niezbędnym elementem poprzedzającym postępowanie o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, stanowi załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Ustalenia i uwarunkowania wynikające z decyzji środowiskowej są wiążące w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Skoro zatem w decyzji środowiskowej organ orzekł, że z punktu widzenia ustawy Prawo ochrony środowiska, przy spełnieniu określonych w decyzji uwarunkowań, oddziaływanie danej inwestycji zamyka się do obszaru nieruchomości na których ma być ona zrealizowana, to ustalenie to jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Należy w tym miejscu zauważyć, że również skarżący ani we wniosku o wznowienie, ani na dalszym etapie postępowania wznowieniowego, nie wskazali w jaki konkretnie sposób dana inwestycja będzie ograniczać ich prawo własności w stosunku do nieruchomości. Za takie nie może być uznana przedstawiona przez skarżących hipotetyczna sytuacja zalewania sąsiednich działek ściekami oczyszczonymi z kanału. Naruszenie interesu prawnego musi być bowiem aktualne i realne. Również decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rybnego na działce nr ewid. [...] nie stanowi podstawy do uznania, że przedmiotowa inwestycja oddziaływuje na tę nieruchomość, skarżący nie wykazał bowiem bezpośredniego związku pomiędzy rozstrzygnięciami zawartymi w obydwu decyzjach, a z akt administracyjnych wynika że odmowa ustalenia warunków zabudowy wynikała z innych przyczyn, aniżeli podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę oczyszczalni ścieków. Wskazać również trzeba, że zarzuty dotyczące merytorycznej poprawności sporządzonego raportu oddziaływania danej inwestycji na środowisko, na obecnym etapie postępowania są spóźnione. Raport stanowił istotny element postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej, natomiast na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, zarzuty w tym względzie nie mogą być rozpatrywane. Decyzja środowiskowa, jak już wyżej podniesiono, jest dla organu architektoniczno - budowlanego, rozpatrującego wniosek o wydanie pozwolenia na budowę - wiążąca. . Reasumując, przyjdzie stwierdzić, że postępowanie wznowieniowe nie doprowadziło do ustalenia, że skarżący mieli interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a tym samym, że przysługiwała im legitymacja procesowa strony w tym postępowaniu. W konsekwencji nie znalazł potwierdzenia podniesiony przez skarżących zarzut istotnej wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę oczyszczalni ścieków. Wobec powyższego decyzja o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] pażdziernika 2010 r. znak [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków, nie narusza przepisów prawa. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. nr 153 poz.1270) skarga została oddalona .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło