IV SA/Wa 265/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-15

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Aneta Dąbrowska, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgłaszając sprzeciw na nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemca w celu budowy elektrowni fotowoltaicznej, prawidłowo ocenił interes społeczny i rolnictwa, uwzględniając niepełne wyjaśnienie przez wnioskodawcę sposobu zagospodarowania pozostałej części nieruchomości?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uprawniony do oceny wniosku o nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemca pod kątem zgodności z przepisami dotyczącymi kształtowania ustroju rolnego państwa i ochrony gruntów rolnych. W sytuacji, gdy wnioskodawca deklaruje wykorzystanie jedynie części nieruchomości rolnych na cele inwestycyjne (budowa elektrowni fotowoltaicznej) i nie wyjaśnia w sposób przekonujący sposobu zagospodarowania pozostałej części, zgłoszenie sprzeciwu jest uzasadnione interesem społecznym i rolnictwa, nawet jeśli wnioskodawca nie jest rolnikiem indywidualnym.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na nabycie nieruchomości rolnych w celu budowy elektrowni fotowoltaicznej, deklarując wykorzystanie jedynie części nieruchomości. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosił sprzeciw, argumentując, że nie wyjaśniono sposobu zagospodarowania pozostałej części nieruchomości i że w interesie rolnictwa jest nabywanie gruntów przez rolników indywidualnych. Spółka zaskarżyła postanowienie Ministra, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu na wydanie zezwolenia na nabycie własności nieruchomości rolnych oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] listopada 2014 r. – zaskarżonym skargą przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2014 r. zgłaszające sprzeciw na wydanie zezwolenia na nabycie przez wymienioną skarżącą własności nieruchomości rolnych oznaczonych działkami nr [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...], [...],[...] o łącznej pow. [...] ha, położonych w miejscowości R., gmina K., woj. [...], stanowiących własność J. U. Stan sprawy przedstawia się następująco: [...] sp. z o. o. z siedzibą w wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych z wnioskiem o wydanie zezwolenia na nabycie własności nieruchomości rolnych oznaczonych działkami nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej pow. [...] ha, położonych w miejscowości R., gmina K., woj. łódzkie, stanowiących własność J. U. Minister Spraw Wewnętrznych zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z [...] kwietnia 2014 r. o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] maja 2014 r. zgłosił sprzeciw na nabycie przez wnioskodawcę prawa własności przedmiotowych nieruchomości. Wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. [...] sp. z o.o. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony – postanowieniem z [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu aktu organ nadzoru podał, że z akt sprawy wynika, iż opisane wyżej działki nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Według danych z ewidencji gruntów działki te stanowią grunty orne klasy [...],[...],[...]. [...] sp. z. o. o. posiada bardzo szeroki i różnorodny zakres przedmiotu swojej działalności i jest to m. in. wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich, reklama, doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania. Przedmiotowe nieruchomości będą wykorzystywane pod budowę i eksploatację elektrowni fotowoltaicznej. Jak deklaruje spółka, na zrealizowanie zamierzonego celu spółka wykorzysta jedynie ok. [...] ha gruntów z nieruchomości o pow. [...] ha. Spółka nie wyjaśniła, w jaki sposób ma być zagospodarowana pozostała część nieruchomości rolnych o pow. ok. [...] ha, wskazując ogólnie, że "nie wyklucza możliwości rolniczego zagospodarowania pozostałej, znacznie większej części". Stosownie do orzecznictwa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi obligowany jest dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej (wyrok WSA z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2939/08). Tymczasem spółka nie skonkretyzowała, w jaki sposób będą zagospodarowane pozostałe grunty rolne o pow. [...] ha, czy grunty te będą wykorzystywane rolniczo, czy spółka zamierza osobiście prowadzić produkcję rolną na tych gruntach oraz jaki to będzie rodzaj produkcji rolnej. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA z 27 października 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1141/08, wyrok WSA z 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2939/08) ugruntowany jest pogląd, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając jako organ współdziałający i oceniając wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej, jest uprawniony na podstawie art. 7 K.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego przez odwołanie się do postanowień ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie zaś z przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, podstawą ustroju rolnego jest gospodarstwo rodzinne, osobiście prowadzone przez rolnika indywidualnego. W interesie rolnictwa jest zatem, aby sprzedawane grunty były nabywane przez rolników indywidualnych na powiększenie lub tworzenie gospodarstw rodzinnych. Strona postępowania nie spełnia wymogów przewidzianych w ww ustawie, ponieważ nie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rodzinne zamieszkującym w gminie, na terenie której położona jest ww nieruchomość. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi sprzeczny z interesami rolnictwa jest zamiar nabycia nieruchomości o powierzchni [...] ha. Realizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego następuje przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałaniu nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnieniu prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach. Mając na uwadze, że w Polsce jest duże zainteresowanie rolników indywidualnych powiększeniem gospodarstw rodzinnych, w interesie społecznym zasadne jest, aby zgłosić sprzeciw na powyższą transakcję. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w przypadku nabywania nieruchomości przez cudzoziemców, zgodnie z art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca w celu wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej lub rolniczej, zgodnie z przepisami prawa polskiego, powinna być uzasadniona rzeczywistymi potrzebami wynikającymi z charakteru wykonywanej działalności gospodarczej. Tymczasem spółka deklaruje, że na zrealizowanie zamierzonej inwestycji spółka wykorzysta jedynie [...] ha gruntów z nieruchomości o pow. [...] ha. Nadto organ podkreślił, że w piśmie z [...] września 2014 r. [...] Izba Rolnicza wydała pozytywną opinię dotyczącą zakupu przez Spółkę nieruchomości o powierzchni jedynie [...] ha, jako obszaru niezbędnego do realizacji ww celu. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. w skardze na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2014 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z [...] maja 2014 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 w zw. z art. 106 § 4 K.p.a. przez dokonanie niewłaściwej oceny materiału dowodowego, w tym pominięcie szeregu okoliczności istotnych dla wydania rozstrzygnięcia, oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach nieistotnych dla jego wydania, dokonanie ustaleń w sposób oczywiście sprzeczny z materiałem dowodowym, zaniechanie podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania rozstrzygnięcia, jak również przez ocenę interesu społecznego i pominięcie interesu indywidualnego skarżącej, a zatem naruszenia zasady swobodne] oceny dowodów i uznania administracyjnego noszącego cechy dowolności; 2) art. 136 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. przez zaniechanie czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności uznanych za istotne dla wydania rozstrzygnięcia i nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego; 3) art. 124 § 2 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez nieprawidłowości w uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowienia polegające na jego ogólnikowości i niezupełności oraz nieodniesieniu się do zarzutów i okoliczności wskazywanych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; 4) art. 1 a ust. 5 w zw. z ust 6 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2004 r., Nr 167, poz. 1758, ze zm.) przez jego zastosowanie, podczas gdy jest to niezgodne z zakresem kompetencji przysługujących temu organowi w niniejszej sprawie; 5) art. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r., poz. 803). przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomości role mogą być sprzedawane jedynie rolnikom indywidualnym i w celu prowadzenia działalności rolniczej i jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca nie spełnia wymagań określonych w tym przepisie; 6) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. przez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie z [...] maja 2014 r. wydanego przez ten organ w niniejszej sprawie, pomimo braku podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia; 7) art. 32 ust. 2 Konstytucji RP przez dyskryminację skarżącej w życiu gospodarczym polegającą na uniemożliwieniu realizacji przez nią planów związanych z budową elektrowni fotowoltaicznej na rzecz ochrony praw jedynie potencjalnego nabywcy nieruchomości będącego rolnikiem indywidualnym; 8) zasad postępowania administracyjnego wskazanych w uzasadnieniu niniejszej skargi w sposób tam wskazany. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi organ zauważył, że: 1) w przedmiotowej sprawie celem nabycia przez skarżącą nieruchomości jest budowa elektrowni fotowoltaicznej. Na tę inwestycję spółka wykorzysta jedynie [...] ha gruntów z nieruchomości o pow. [...] ha. We wniosku o nabycie nieruchomości przez cudzoziemca (z [...] stycznia 2014 r.) oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (z [...] maja 2014 r.) skarżąca nie wyjaśniła, w jaki sposób zamierza wykorzystać pozostałą część nieruchomości rolnych o pow. ok. [...] ha. Natomiast w piśmie wyjaśniającym z [...] października 2014 r. skarżąca sprostowała informacje podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podając ogólnie, że na gruntach obecnie jest prowadzona gospodarka rolna, nie przedstawiając żadnego planu rolniczego zagospodarowania gruntów o pow. [...] ha. Należy zatem stwierdzić, że głównym celem nabycia wnioskowanych gruntów jest budowa elektrowni fotowoltaicznej. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie na wykonywanie działalności gospodarczej deklarowanej przez skarżącą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej niezbędne i uzasadnione jest nabycie jedynie [...] ha gruntów z [...] ha wnioskowanych gruntów; 2) w zaskarżonych postanowieniach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako podstawę prawną tych rozstrzygnięć wskazał przepisy zarówno prawa formalnego, jak i materialnego, mające zastosowanie w omawianej sprawie. Przepisem stanowiącym podstawę wniesienia sprzeciwu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest art. 1 ust 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odniósł się do powierzchni nieruchomości nabywanej przez cudzoziemca i dokonał tego głównie w kontekście realizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, postulującej poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych. Natomiast art. 1a ust. 5 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie stanowi podstawy postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, lecz został przytoczony dodatkowo na potwierdzenie okoliczności braku racjonalnego wykorzystania gruntów rolnych o pow. [...] ha. Należy również zauważyć, że art. 1a ust. 5 ww ustawy odnosi się do nabycia nieruchomości z przeznaczeniem wykonywania na tych nieruchomościach działalności gospodarczej lub rolniczej. Zakres badania wniosku przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wyznacza art. 23-ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1548 ze zm.), zgodnie z którym dział rozwój wsi obejmuje m. in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Minister obligowany jest więc dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej oraz dokonać analizy zasadności nabycia gruntów rolnych w świetle rzeczywistych potrzeb wnioskodawcy; 3) zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie to jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Sprzeciw ten jest wyrażany w ramach współdziałania organów, na podstawie art. 106 K.p.a., w formie postanowienia (art. 1 ust. 1a ww ustawy). Postanowienia art. 1 pkt 1 i ust. 1a powyższej ustawy nie zawierają przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok WSA z 27 października 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1141/08, wyrok WSA z 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2939/08) ugruntowany jest pogląd, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając jako organ współdziałający i oceniając wniosek o udzielenie zezwolenia na nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej, jest uprawniony na podstawie art. 7 K.p.a. do uwzględnienia interesu społecznego przez odwołanie się do postanowień ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie zaś z przepisami ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, podstawą ustroju rolnego jest gospodarstwo rodzinne, osobiście prowadzone przez rolnika indywidualnego. W interesie rolnictwa jest więc, aby sprzedawane grunty były nabywane przez rolników indywidualnych na powiększenie lub tworzenie gospodarstw rodzinnych. W skardze wskazuje się, że art. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego nie nakazuje, aby nieruchomości rolne mogły być sprzedawane jedynie rolnikom indywidualnym i w celu prowadzenia działalności rolniczej. Należy jednak zauważyć, że art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców przewiduje możliwość zgłoszenia sprzeciwu na nabycie nieruchomości rolnej przez cudzoziemca. Minister obligowany jest więc dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej. Strona postępowania nie spełnia wymogów przewidzianych w ww ustawie, ponieważ głównym celem nabycia nieruchomości rolnej o pow. [...] ha jest wybudowanie elektrowni fotowoltaicznej, nie jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rodzinne zamieszkującym w gminie, m terenie której położona jest ww. nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2014 r. i [...] maja 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca – stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców [(Dz. U. z 2014 r., poz. 1380) – dalej w skrócie: "u.n.n.p.c."] – wymaga zezwolenia. Zezwolenie to jest wydawane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Sprzeciw jest wyrażany w ramach współdziałania organów, na podstawie art. 106 K.p.a., w formie postanowienia (art. 1 ust. 1a u.n.n.p.c.). Regulacje art. 1 ust. 1 i ust. 1a u.n.n.p.c. nie zawierają przesłanek uzasadniających wniesienie sprzeciwu przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. I chociaż przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemca nie zakreślają merytorycznego zakresu oceny Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to rzeczą oczywistą jest, iż ocena ta powinna dotyczyć tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu właściwego do rozstrzygania. Taki zakres badania wniosku przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi wyznacza art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 743, ze zm.). Zgodnie z przywołaną normą dział rozwój wsi obejmuje m. in. sprawy kształtowania ustroju rolnego państwa oraz ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Innymi słowy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uprawniony do oceny planowanej transakcji pod względem zgodności z przepisami dotyczącymi kształtowania ustroju rolnego państwa i ochrony gruntów przeznaczonych na cele rolne. Zagadnienia te leżą bowiem w ustawowych kompetencjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ustawodawca przewidział możliwość nabywania przez cudzoziemców nieruchomości rolnych i nie wskazał, że mogą być one nabywane wyłącznie w celu prowadzenia działalności rolniczej, a jedynie poddał tego rodzaju transakcje kontroli ministra właściwego do spraw rozwoju wsi oraz wskazał w art. 1a ust. 6 u.n.n.p.c., że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, to właśnie minister powinien w każdym konkretnym stanie faktycznym rozważyć czy przeniesienie własności wskazanej nieruchomości rolnej nie jest sprzeczne z powierzoną mu ochroną gruntów przeznaczonych na cele rolne albo z kształtowaniem ustroju rolnego państwa, a nie tylko autorytatywnie stwierdzić, że nabycie przez cudzoziemca nieruchomości rolnej byłoby sprzeczne z interesem rolnictwa. Realizacja ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego następuje przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych oraz zapewnienie prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwach rolnych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach (tak art. 1 wymienionej ustawy). Poza tym Minister Rolnictwa, załatwiając sprawę, winien kierować się ogólną dyrektywą wynikającą z art. 7 K.p.a., a zatem powinien uwzględnić interes ogólny i słuszny interes obywatela. Organ rozstrzyga bowiem w ramach uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia motywów, którymi kieruje się przy podejmowaniu postanowienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wydanych postanowieniach podał, że działki objęte wnioskiem skarżącej o udzielenie zezwolenia ich na nabycie nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowią grunty orne klas od [...] do [...], będą wykorzystywane pod budowę i eksploatację elektrowni fotowoltaicznej (z deklaracji skarżącej wynika, że na realizację niniejszego celu skarżąca wykorzysta ok. [...] ha z [...] ha wnioskowanych do nabycia nieruchomości). Uzasadniając postanowienia organ nadzoru podniósł, że zgłasza sprzeciw w interesie społecznym, gdyż sprzeczny z interesem rolnictwa jest: - po pierwsze zamiar nabycia nieruchomości o powierzchni [...] ha, w sytuacji gdy pod budowę i eksploatację elektrowni fotowoltaicznej będzie wykorzystanych z nich tylko ok. [...] ha. Skarżąca nie wyjaśniła bowiem w jaki sposób ma być zagospodarowana pozostała część gruntów rolnych o powierzchni ok. [...] ha; - po drugie podstawą ustroju rolnego jest gospodarstwo rolne, osobiście prowadzone przez rolnika, zatem w interesie rolnictwa jest, aby sprzedawane grunty były nabywane przez rolników indywidualnych na powiększenie lub tworzenie gospodarstw rodzinnych, tymczasem wnioskodawczyni nie spełnia tych wymogów. W Polsce jest duże zainteresowanie rolników indywidualnych powiększeniem gospodarstw rodzinnych; - po trzecie Izba Rolnicza Województwa [...] pozytywnie zaopiniowała zakup przez skarżącą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, jako powierzchni niezbędnej do lokalizacji inwestycji – "fermy fotowoltaicznej" (pismo z [...] września 2014 r.). Przedstawionego stanowiska Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie można uznać za dowolne. Oczywiste jest bowiem, że preferowanym nabywcą nieruchomości rolnej jest rolnik prowadzący gospodarstwo rodzinne, posiadający kwalifikacje rolnicze i zamieszkały na terenie gminy, w której położona jest nabywana nieruchomość, a skarżąca nie spełnia tych wymogów. Nadto skoro ustawodawca nie wykluczył możliwości nabywania przez cudzoziemców nieruchomości rolnych i nie wskazał, że mogą być one nabywane wyłącznie w celu prowadzenia działalności rolniczej, a jedynie poddał tego rodzaju transakcje kontroli ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i postanowił, że nabycie nieruchomości rolnych przez cudzoziemców następuje dodatkowo z zachowaniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, to uzasadnione mogłoby być - jak wskazał w odpowiedzi na skargę organ - jedynie nabycie [...] ha z [...] ha wnioskowanych na wykonanie działalności gospodarczej deklarowanej przez skarżącą na terenie Polski. Zwłaszcza, że działki o powierzchni [...] ha objęte wnioskiem skarżącej mają charakter rolny, a w przypadku nabycia przez skarżącą na pewno nie byłyby wykorzystywane na cele rolne już choćby w zakresie powierzchni [...] ha, zaś nie wiadomo czy ich pozostałe nabycie, tj. o powierzchni [...] ha nie zmieniłoby charakteru rolnego. Tymczasem działki o charakterze rolniczym w pierwszej kolejności powinny być wykorzystywane w takim charakterze. Wbrew twierdzeniu skarżącej, należy zgodzić się z organem, że w całym toku postępowania administracyjnego skarżąca nie wyjaśniła w jaki sposób ma być zagospodarowana powierzchnia ok. [...] ha gruntów rolnych z wnioskowanych [...] ha do nabycia przez skarżącą. Skarżąca twierdzi, że uczyniła to w piśmie z [...] października 2014 r. Tymczasem w piśmie tym skarżąca jedynie wyraźnie podkreśliła, że "nieruchomość objęta wnioskiem będzie tylko częściowo wykorzystywana pod realizację elektrowni fotowoltaicznej (na powierzchni ok. [...] ha)", natomiast co do wykorzystania pozostałej części ([...] ha) odniosła się bardzo ogólnikowo i niejednoznacznie, wskazując że "nie wyklucza możliwości rolniczego zagospodarowania pozostałej części, znacznie większej części". Należy więc powtórzyć za organem, że nie skonkretyzowała w sposób nienasuwający wątpliwości w jaki sposób będą zagospodarowane pozostałe grunty rolne o powierzchni [...]ha, czy grunty te będą wykorzystywane rolniczo, czy spółka zamierza osobiście prowadzić produkcję rolną na przedmiotowych gruntach i jaki to będzie rodzaj produkcji rolnej. Zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi obligowany jest dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej. Skarżąca powoływała się również na poparcie dla zamiaru nabycia objętych wnioskiem nieruchomości o powierzchni [...] ha jakie wyraziła Rada Powiatu R. Izby Rolniczej Województwa [...], której członkowie mają najlepszą orientację w zakresie realiów gospodarki rolnej na obszarze objętym wnioskiem (protokół z posiedzenia Rady w dniu [...] września 2014 r. wraz z opinią nr [...] złożone na rozprawie oraz pismo skarżącej z [...] października 2014 r. w aktach administracyjnych sprawy). Tymczasem z protokołu tego wynika, że reprezentujący skarżącą przedstawili potrzebę założenia budowy fermy fotowoltaicznej na części zawnioskowanych działek – planowana powierzchnia pod budowę to ok. [...] ha. Następnie opinia została przedstawiona Zarządowi Izby Rolniczej Województwa [...] w Ł., który na posiedzeniu w dniu [...] września 2014 r. wydał pozytywną opinię dotyczącą zakupu przez skarżącą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, jako powierzchni niezbędnej do lokalizacji inwestycji – ferma fotowoltaiczna (pismo z [...] września 2014 r. w aktach administracyjnych sprawy). Dalej odnosząc się do kwestionowanego przez skarżącą powołania na art. 1a ust. 5 u.n.n.p.c. w uzasadnieniach kontrolowanych postanowień należy zauważyć, że norma ta nie stanowiła podstawy prawnej postanowień Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zatem jej przytoczenie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Podsumowując Sąd zauważa, że sama skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zauważyła, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał obowiązek dokonać oceny zamiaru wnioskodawcy co do charakteru planowanej działalności pod kątem gospodarki rolnej oraz, że z regulacji związanych ze zgłoszonym sprzeciwem nie można wyciągnąć wniosku, iż obowiązuje zasada zgodnie, z którą nie jest możliwe uzyskanie zgody na nabycie nieruchomości rolnej przez cudzoziemca nie będącego rolnikiem indywidualnym czy też, że nieruchomości rolne nie mogą być nabywane w celu prowadzenia innej działalności niż rolnicza. Niemniej skoro skarżąca wnioskuje o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości o powierzchni [...] ha, a budowę elektrowni fotowoltaicznej deklaruje na powierzchni [...] ha, to w sposób jasny, przekonywujący, niebudzący wątpliwości powinna wykazać sposób wykorzystania gruntów o powierzchni [...] ha, czyli że uzasadnione jest nabycie gruntów o powierzchni [...] ha. Skarżąca nie może zatem pod adresem organu formułować zarzutu zaniechania wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy i nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, kiedy to w interesie skarżącej leżało uzupełnienie prezentowanego stanowiska (wniosku) o uzasadnienie z jakich względów konkretne nieruchomości są potrzebne dla prowadzenia zamierzonej działalności gospodarczej, czy sposobu rolniczego zagospodarowania spornego areału gruntów objętych wnioskiem o nabycie. Uzasadnionym jest więc stwierdzenie, że chociaż uzasadnienie postanowień nie spełnia oczekiwań skarżącej w zakresie obszerności i wnikliwości, to w wystarczającym zakresie dla wyniku zawartego w nich rozstrzygnięcia wykazano zasadność sprzeciwu. Wszystko to przemawia za uznaniem, że w kontrolowanej sprawie nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Wobec stwierdzenia zgodności z prawem postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] listopada 2014 r. i postanowienia je poprzedzającego z [...] maja 2014 r., Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. - oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło