II SA/Ke 247/15
WyrokWSA w Kielcach2015-04-15
Skład orzekający: Anna Żak, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu, narusza przepisy postępowania, jeśli nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, mimo że strona wskazała datę dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu, narusza przepisy postępowania, w tym art. 64 § 2 k.p.a., jeśli nie wezwie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, polegających na nieprecyzyjnym wskazaniu daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Odmowa wznowienia postępowania nie może opierać się na merytorycznej ocenie przesłanek wznowienia na pierwszym etapie postępowania, a jedynie na badaniu przesłanek formalnych.Stan faktyczny
Strona Z. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, które zakończyło się ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na jej działce. SKO odmówiło wznowienia postępowania, uznając, że strona nie wykazała daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz błędną ocenę przesłanek wznowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od SKO na rzecz Z. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.K. od postanowienia tego organu z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz 149 § 3 i 4 kpa utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. Z.K. złożyła wniosek o wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] stwierdzającą brak podstaw prawnych do nakazania Staroście przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] stanowiącej własność Z.K., gdyż zmiany nie nastąpiły. Postanowieniem z dnia [...] organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Kolegium scharakteryzowało instytucję wznowienia postępowania administracyjnego i zwróciło uwagę, że podstawy do odmowy wznowienia postępowania zaistnieją wtedy, gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 kpa. Dalej podało, że strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia. Strona musi udowodnić, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Organ podał, że wnioskodawczyni podniosła, że wznowienie postępowania uzasadnione jest treścią art. 145 § 1 pkt 3 w związku z art. 24, 25 i 26 kpa, gdyż nieruchomość nr [...] jest w posiadaniu Gminy. Na dowód tego, wnioskodawczyni powołała się na opinię biegłego sądowego sporządzoną w toku postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Pińczowie - I Wydział Cywilny, sygn. akt I C 120/11.
Organ podkreślił, że strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie wykazała, w jakiej dacie dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Ograniczyła się jedynie do zdawkowego wskazania, że zachowała miesięczny termin do złożenia wniosku.
Zdaniem organu odmowa wszczęcia postępowania jest również uzasadniona tym, że okoliczność ustalenia stanu prawnego nieruchomości nr [...] była już przedmiotem zainteresowania Kolegium, które stwierdziło, że brak jest podstaw do wyłączenia Wójta Gminy z postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne, bowiem z danych uzyskanych ze Starostwa Powiatowego (wypis z rejestru gruntów) wynika, że działka nr [...] należy do Skarbu Państwa, który jest władającym na zasadach posiadania samoistnego. Ponadto,
z akt sprawy wynika, iż opinia o stanie prawnym ww. nieruchomości została sporządzona w styczniu 2012 r., zatem okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wydania postanowienie o wznowieniu opisanego na wstępie postępowania, skoro art. 148 § 1 wymaga złożenia wniosku o wznowienie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie Z.K. reprezentowana przez radcę prawnego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 kpa poprzez niepodjęcie czynności mających na celu ustalenie, w jakiej dacie skarżąca dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania; art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez odmówienie wznowienia postępowania, podczas gdy organ powinien był w pierwszej kolejności, w przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, wezwać do jego uzupełnienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a nie od razu odmawiać wznowienia postępowania z przyczyn formalnych; art. 145 § 1 pkt 3 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania pomimo istniejących w sprawie podstaw do wznowienia postępowania, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wyraźnie wynika, że Gmina jako podmiot, w którego posiadaniu znajduje się droga, którą spływa woda zalewająca nieruchomość skarżącej, jest bezpośrednio zainteresowana w określonym rozstrzygnięciu sprawy, która dotyczy usunięcia skutków zalewania nieruchomości skarżącej, w związku z czym Gmina powinna zostać wyłączona od rozstrzygania postępowania w tej sprawie; art. 149 § 3 kpa poprzez odmowę wznowienia postępowania na podstawie merytorycznej oceny przesłanek wznowienia postępowania, a następnie utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, podczas gdy podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena jego przesłanek. Uwzględniając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia 29 sierpnia 2014 r.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że skoro Kolegium miało wątpliwości,
w jakiej dacie strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, to winien był w pierwsze kolejności wezwać do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Łd 95/11). Tymczasem w niniejszej sprawie, organ zupełnie pominął obowiązek wezwania do uzupełnienia wniosku rozstrzygając go od razu poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, co stanowi naruszenie art. 64 § 2 kpa.
Skarżąca podkreśliła, że o tym, że Gmina powinna była wyłączyć się z postępowania dowiedziała się dopiero w dniu 10 czerwca 2014 r. od pełnomocnika reprezentującego ją w niniejszym postępowaniu. W tym dniu zgłosiła się bowiem do radcy prawnego udzielając mu pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawach związanych z zalewaniem jej działki. Po zapoznaniu się ze sprawą, w tym samym dniu pełnomocnik udzielił jej porady, że w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy powinien był wyłączyć się z postępowania.
Skarżąca nie zgodziła się również ze stwierdzeniem Kolegium, że brak jest podstaw do wyłączenia Wójta Gminy z postępowania prowadzonego
w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne, bowiem z danych uzyskanych ze Starostwa Powiatowego wynika, że działka nr [...] należy do Skarbu Państwa, który jest władającym na zasadzie posiadania samoistnego. Autor skargi wskazał, że droga, którą spływa woda zalewająca przedmiotową nieruchomość jest drogą gminną i znajduje się w posiadaniu Gminy. Wykonana budowa drogi spowodowała zmianę stanu wody na gruncie wpływającą szkodliwie na tę nieruchomość. Tym samym, Gmina pozostaje niejako "sędzią we własnej sprawie". Trudno w takim razie oczekiwać, aby Gmina obiektywnie mogła rozpatrzyć sprawę skarżącej.
Dalej podano, że bezsprzecznym jest, że działka skarżącej jest zalewana
w wyniku spływu wód z działki nr [...] będącej w samoistnym posiadaniu Gminy; Gmina ta nie kwestionuje faktu wykonania określonych robót na działce nr [...] oraz nie kwestionuje, że działka nr [...] znajduje się w jej samoistnym posiadaniu. W związku z tym, zupełnie niezrozumiałe jest obecnie twierdzenie Kolegium, że Wójt Gminy jest organem właściwym do rozpatrzenia tej sprawy. Skoro, przyczyną zalewania działki skarżącej jest spływ wody z drogi będącej w samoistnym posiadaniu Gminy, to trudno oczekiwać, aby Gmina przyznała, że w wyniku jej działań następuje zalewanie nieruchomości skarżącej. Strona skarżąca podkreśliła, że ocena powyższych okoliczności powinna zostać dokonana dopiero na etapie wznowienia postępowania.
W końcowej części skargi jej autor wskazał, że skarżąca nie opierała podstawy do wznowienia postępowania na opinii biegłego sądowego sporządzonej
w 2012 r. Samoistne posiadanie przez Gminę działki nr [...], nie budzi bowiem wątpliwości. Podstawę do wznowienia postępowania stanowi okoliczność, że Wójt Gminy nie wyłączył się z postępowania do czego był obowiązany, skoro z wniosku o wszczęcie postępowania wynikało, że sprawa dotyczy spływu wód z drogi będącej w samoistnym posiadaniu Gminy. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i nie posiada wiedzy prawnej. Nie wiedziała, że skoro nieruchomość znajdująca się na działce nr [...] znajduje się w samoistnym posiadaniu Gminy, to Gmina ta powinna była wyłączyć się z postępowania, a sprawę winien wówczas rozstrzygnąć organ wyższego stopnia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale ma obowiązek z urzędu uwzględnić wadliwości kontrolowanego aktu.
Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia we wskazany powyżej sposób, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały, a także mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wznowienie postępowania administracyjnego jako szczególny tryb postępowania umożliwiającego, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a.), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej - składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co - w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od strony, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 k.p.a., czy żądanie dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją a także, czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie (w sposób niebudzący wątpliwości) od osoby niemającej (niemogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca - mimo stosownego wezwania przez organ administracji - nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten wznawia postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Wtedy dopiero, tj. w drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia, a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że w pierwszym etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych.
Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w dniu 27 czerwca 2014 r. do SKO wpłynął wniosek Z.K. wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], który stwierdził brak podstaw do nakazania Starostwu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce oznaczonej numerem ewid. [...] stanowiącej własność Z.K., gdyż zmiany nie nastąpiły. We wniosku tym strona wskazała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Powołała się ponadto na okoliczność, że droga, którą spływa woda zalewając nieruchomość Z.K. szkodliwie przez to na nią oddziałując, jest drogą gminną i znajduje się w posiadaniu Gminy. W sytuacji ujawnienia w sprawie okoliczności, z których może wynikać odpowiedzialność Gminy za zalewanie nieruchomości Z.K., Gmina powinna była wystąpić do SKO o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy. Skutkiem prawnym niewyłączenia organu w przypadku wystąpienia okoliczności, których następstwem powinno być jego wyłączenie od udziału w sprawie, jest wadliwość postępowania, która pociąga za sobą - w przypadku decyzji ostatecznej – sankcję w postaci wznowienia postępowania. W związku więc z tym, że Gmina jako podmiot, w którego posiadaniu znajduje się droga, którą spływa woda zalewająca nieruchomość Z.K., jest bezpośrednio zainteresowana w określonym rozstrzygnięciu sprawy, stosownie do treści art. 24 – 26 kpa Wójt Gminy, a w konsekwencji Urząd Gminy powinien zostać wyłączony od jej rozstrzygania. Wójt Gminy powinien więc zdaniem wnioskującej przekazać przedmiotową sprawę do SKO celem wyznaczenia organu właściwego do jej rozpoznania. We wniosku o wznowienie jego autor wskazał też, że wnioskodawczyni dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania po udzieleniu w dniu 10 czerwca 2014 r. pełnomocnictwa radcy prawnemu reprezentującemu ją w niniejszej sprawie. W związku z tym zachowany został jej zdaniem miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania wynikający z art. 148 § 1 kpa.
Jak więc widać z treści wniosku o wznowienie postępowania, zostały w nim wskazane wszystkie formalne przesłanki tego wznowienia: zaskarżona ostateczna decyzja administracyjna, podstawa wznowieniowe określona w art. 145 § 1 pkt 3 kpa oraz oświadczenie wskazujące na datę, w jakiej wnioskodawczyni dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Mimo tego SKO odmówiło wszczęcia postępowania wznowieniowego wywodząc, że "strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie wykazała, w jakiej dacie dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Ograniczyła się jedynie do zdawkowego wskazania, że zachowała miesięczny termin do złożenia wniosku".
Zacytowane twierdzenie organu jest sprzeczne z ujawnionymi w sprawie okolicznościami. Na siódmej stronie wniosku Z.K. wznowienie postępowania sporządzonego przez jej fachowego pełnomocnika, znalazło się bowiem przytoczone już wyżej stwierdzenie, że "Wnioskodawczyni dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania po udzieleniu w dniu 10 czerwca 2014 r. pełnomocnictwa radcy prawnemu reprezentującemu ją w niniejszej sprawie. W związku z tym zachowany pozostaje miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie". W orzecznictwie NSA został wyrażony pogląd, który podziela Sąd w niniejszym składzie, że żądanie wznowienia postępowania złożone przez stronę powinno odpowiadać nie tylko wymogom z art. 63 § 2 k.p.a., ale z podania powinno wynikać żądanie wznowienia postępowania oraz okoliczności wskazujące na zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r., II OSK 510/07, Lex nr 505314). Z przytoczonej tezy wynika, że podanie okoliczności wskazujących na zachowanie terminu do złożenia żądania wznowienie, jest jednym z wymogów formalnych podania o wznowienie postępowania. Z art. 64 § 2 kpa natomiast wynika, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przytoczony przepis art. 64 § 2 kpa, ani żaden inny przepis tego kodeksu nie wyłącza stosowania instytucji uregulowanej w art. 64 § 2 kpa w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Tacy pełnomocnicy też bowiem mogą składać podania obarczone brakami formalnymi, a obowiązkiem organu rozpatrującego takie podanie jest wówczas wezwanie takiego pełnomocnika do usunięcia stwierdzonych braków formalnych. Jeżeli więc SKO rzeczywiście uważało, że wniosek Z.K. z dnia 27 czerwca 2014 r., o wznowienie postępowania złożony przez jej pełnomocnika, radcę prawnego J. N., zawierał brak formalny polegający na niepodania okoliczności wskazujących na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to miał wynikający z powołanego przepisu art. 64 § 2 kpa obowiązek wezwania do jego usunięcia. Skoro tego nie zrobił, to nie może obecnie powoływać się na niewykazanie przez stronę zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Dodatkowo należy zauważyć, że - wbrew wywodom organu - okoliczności wskazujące na zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zostały jednak przez stronę podane. Należy przy tym wyjaśnić, co w realiach niniejszej sprawy stanowiło okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania, od daty dowiedzenia się o której biegnie określony w art. 148 § 1 kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania opartego na podstawie wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Wbrew sugestiom wynikającym z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, (gdyż kwestia ta nie została przez organ wyraźnie wyartykułowana), za okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa, nie można uznać faktu dowiedzenia się przez stronę o tym, że Gmina jest posiadaczem nieruchomości nr ewid. [...], budowa drogi na której miałaby spowodować zmianę stosunków wodnych niekorzystnie wpływających na nieruchomości sąsiednie, w tym na nieruchomość należącą do Z.K. Należy bowiem przypomnieć, że powołaną przez stronę przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 3 kpa jest fakt wydania zaskarżanej decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Powzięcie przez stronę wiadomości o tym, że to Gmina jest posiadaczem nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej P., co miało nastąpić już w 2012 r. (choć w sprawie wcale nie było, ani nie jest jasne, aby to właśnie wykonanie, czy remont drogi spowodował zalewanie działki skarżącej, ani też nie zostało jednoznacznie wykazane, do kogo ta droga należy), w żadnym razie nie może być ocenione jako równoznaczne z powzięciem wiadomości o tym, że zaskarżoną w trybie wznowienia decyzję SKO z dnia [...] wydał organ, czy pracownik organu administracji publicznej, który podlega wyłączeniu. Rozumowanie które może prowadzić do takiego wniosku wymaga zaawansowanej wiedzy prawniczej odnoszącej się do splotu kilku złożonych instytucji prawa administracyjnego dotyczących: określonej w art. 29 Prawa wodnego odpowiedzialności właściciela gruntu za zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, stanu prawnego nieruchomości drogowych, wyłączenia organów administracji oraz instytucji wznowienia postępowania administracyjnego uregulowanej w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Ten skomplikowany stan prawny pozwala na przyjęcie tezy, że za wymienioną w art. 148 § 1 kpa okoliczność stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa, należy uznać powzięcie przez stronę wiadomości o tym, że zaskarżoną w sprawie decyzję mógł wydać organ administracji publicznej lub jego pracownik, który podlega wyłączeniu na podstawie art. 24, 25 lub 27 kpa. Zważywszy na podeszły wiek i brak wykształcenia prawniczego skarżącej, wiarygodne w okolicznościach sprawy wydaje się zawarte we wniosku o wznowienie twierdzenie, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia Z.K. dowiedziała się dopiero od fachowego pełnomocnika – radcy prawnego, co nastąpiło w dacie udzielenia mu pełnomocnictwa, czyli w dniu 10 czerwca 2014 r.
Przedstawione wyżej rozważania prowadzą do wniosku, że odmawiając wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO z dnia [...], organ wydający zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 149 § 3 oraz art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Naruszenia te miały przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziły do odmowy wznowienia postępowania mimo spełnienia wszystkich formalnych przesłanek do wznowienia takiego postanowienia.
Jeżeliby przy tym nawet nie przyjąć za wykazane w sprawie, że skarżąca zachowała termin do złożenia podania o wznowienie, to i tak zaskarżone postanowienia podlegały uchyleniu, z powodu naruszenia przepisu art. 64 § 2 kpa polegającego na braku wezwania wnioskodawcy do usunięcia braku formalnego złożonego podania o wznowienie postępowania poprzez wykazanie, w jakiej dacie skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. To naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez co z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). p.p.s.a. mogło być podstawą do uwzględnienia skargi.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji, kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 457 zł złożył się uiszczony przez skarżącą wpisu w kwocie 200 zł, wynagrodzenie reprezentującego skarżącą radcę prawnego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło