I GZ 381/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. C. sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 863/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. C. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 863/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. C. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że w piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. skarżąca spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wysłana na adres siedziby spółki przy al. J. [...] w W.. Jedyny członek Zarządu – Prezes Zarządu spółki od sierpnia do września przebywał poza granicami Polski. Strona podała, że jej siedziba mieści się w wynajmowanym lokalu, zaś wynajmujący w umowie najmu zobowiązał się do obsługi sekretarskiej i odbioru korespondencji, a także skanowania treści korespondencji na adres mailowy. Jednak w niniejszej sprawie wynajmujący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie odebrał korespondencji i nie poinformował skarżącej o awizowanej przesyłce, w związku z czym nie mogła ona zostać podjęta w terminie. Po uprawomocnieniu się decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. została wszczęta egzekucja z rachunku bankowego spółki. Niezwłocznie po powzięciu informacji o przeprowadzonej egzekucji Prezes Zarządu wyjaśnił sprawę w organie i wówczas dopiero, tj. w dniu 29 stycznia 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy i rozstrzygnięciem. Sąd I instancji, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi, stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie strona dopuściła się bowiem niedbalstwa, a jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Zaniedbania osób, którymi strona się posługuje nie można zaliczyć do niedających się przezwyciężyć i przewidzieć przeszkód, niezależnych od strony. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, jak również niezachowanie należytej staranności przez osobę, której strona powierzyła stosowne obowiązki, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu I instancji, obowiązkiem skarżącej było nadzorowanie pracy osoby, której powierzono odbiór korespondencji. Ponadto, biorąc pod uwagę, że prezes zarządu spółki przebywał poza granicami Polski od sierpnia do września, niezrozumiałe jest, dlaczego do zapoznania się przez skarżącą z aktami sprawy i rozstrzygnięciem organu doszło dopiero w styczniu 2015 r. Świadczy to o braku staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy wobec wskazanych przez skarżącą okoliczności wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu zażalenia strona powtórzyła argumenty przytoczone już we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżąca nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej wniesienie skargi z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżąca podała jako przyczynę uchybienia terminu wyjazd za granicę jedynego członka zarządu spółki oraz niedochowanie zobowiązań umownych przez wynajmującego lokal stanowiący jej siedzibę, polegające na nieprzekazaniu skarżącej informacji o awizowaniu przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Strona podaje, że w jej ocenie prezes spółki na czas nieobecności właściwie zapewnił obsługę korespondencji. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji obowiązek działania z zachowaniem staranności odnosi się nie tylko do strony postępowania, lecz dotyczy także osób, którymi strona się posługuje, niezależnie od tego, czy są to zatrudnieni przez stronę pracownicy, czy też osoby trzecie. Upoważniając konkretne osoby do odbioru korespondencji strona nie może uchylać się od skutków wynikających z ich działania lub zaniechania. Na stronie ciąży bowiem obowiązek starannego wyboru osoby upoważnionej do odbioru korespondencji (por. postanowienie SN z dnia 15 marca 2000 r. II CKN 554/00, LEX nr 51986). Nie można zatem uznać, że w rozpoznawanej sprawie w sposób właściwy zapewniono obsługę korespondencji na czas nieobecności prezesa spółki. Z przedstawionych powodów należało podzielić ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżąca nie wykazała braku zawinienia w dochowaniu terminu. Sam fakt niepoinformowania strony przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji o awizowaniu przesyłki pocztowej nie stanowi tego rodzaju okoliczności, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.