I SAB/Wa 60/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi X Sp. j. z siedzibą w G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej X Sp. j. z siedzibą w G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. X sp. j. pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za udział 1/4 części dawnej nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 35 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wydania decyzji przez trzy i pół miesiąca. Wyjaśniła, że w dniu 1 października 2014 r. złożyła zażalenie na bezczynność organu wyczerpując środki zaskarżenia dostępne w postępowaniu administracyjnym. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta została działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W dniu 1 sierpnia 2014 r. J. K., M. K. i A. K. złożyli wniosek o odszkodowanie za udział w 1/4 części działki tej nieruchomości. Następnie strony złożyły zażalenie do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy tj. do dnia 9 marca 2015 r. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania wykonano czynności mające na celu ustalenie wszystkich stron postępowania. Wskazał, że w postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] zawieszono postępowanie w sprawie do czasu ustalenia adresu zamieszkania J. O., E. i A. małżonków [...] oraz Z. T. ewentualnie ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. X sp.j. pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazując, że zawieszenie przez Prezydenta [...] postępowania w niniejszej sprawie jest niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako "ppsa", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie zatem opieszałe i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Wskazania przy tym wymaga jednocześnie, że przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie Sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął dalsze czynności w sprawie, uwzględniając stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Zgodnie z art. 149 ppsa Sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że ww. przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa, albo nie miało charakteru rażącego. Środki przewidziane w art. 149 ppsa. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie zapobiegać opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. Powyższe oznacza, że wydanie przez organ administracji decyzji bądź postanowienia po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a także wydanie orzeczenia przed wniesieniem wymienionych skarg, nie stanowi przeszkody do ich merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. II OSK 1031/12, wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. I OSK 624/14). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że również wydanie przez organ administracji postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania w przedmiocie przewlekłego prowadzenia, czy nawet przed datą złożenia skargi, nie stanowi przeszkody do orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w takiej sprawie. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Badając ten okres Sąd doszedł do przekonania, że choć Prezydent [...] nie dochował terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...], to zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wydając taką ocenę Sąd wziął pod uwagę datę z jakiej pochodzi wniosek wszczynający postępowanie oraz charakter sprawy, a także przebieg prowadzonego przez organ postępowania. Jak wynika z akt sprawy organ podejmował czynności zmierzające do rzetelnego wyjaśnienia sprawy, w tym m.in. występował do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w dzielnicy [...] nadesłanie akt własnościowych oraz zwracał się do pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie adresów stron postepowania bądź dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych współwłaścicielach nieruchomości [...]. Odnosząc się do wniosku skarżących z dnia 15 kwietnia 2015 r. dotyczącego zawieszenia postępowania sądowego, wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku uznając, że postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. pozostaje bez wpływu na wynik postępowania sądowego wszczętego na skutek skargi na przewlekłość organu. Również podnoszone przez skarżących argumenty dotyczące nieprawidłowości tego postanowienia nie mogły być brane pod uwagę w niniejszej sprawie. Kwestia zasadności zawieszenia postępowania może być bowiem poddana kontroli sądu dopiero po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia przysługujących jej na etapie postepowania administracyjnego, w odrębnym postępowaniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.