VI SA/Wa 2876/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-16
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Jakub Linkowski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu nienormatywnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia procedury ważenia pojazdu oraz dopuszczenia użytych wag do pomiaru?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Istotne wątpliwości dotyczyły prawidłowości procedury ważenia pojazdu, dopuszczenia użytych wag do pomiaru oraz braku należytego poinformowania strony o rozszerzeniu materiału dowodowego. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę A. S. za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu nienormatywnego oraz brak zezwolenia na przejazd takim pojazdem. Skarżący kwestionował prawidłowość procedury ważenia, dopuszczenie użytych wag oraz sposób przeprowadzenia kontroli. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że wszystkie procedury zostały przeprowadzone prawidłowo. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 2 867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (zwanego dalej stroną/skarżącym), od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. (zwanego dalej organem I instancji) z [...] lutego 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustalono, że w dniu 5 lutego 2013 r. w Jaworznie na ul. Grunwaldzkiej (droga krajowa nr 79) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki V. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki S. o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan H. W., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem rzeczy (budowlane szalunki stalowe i aluminiowe umieszczone w kontenerze - ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy A. S. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z 5 lutego 2013 r.
W trakcie kontroli stwierdzono naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 12,1 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,11 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Decyzją z [...] marca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, od której to decyzji strona złożyła odwołanie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2013 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2014 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. W odwołaniu, strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania zarzuciła naruszenie:
- art. 6 i 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ odpowiednich działań celem ostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zastosowanie sankcji przewidzianej za naruszenie przewozu ładunku niepodzielnego;
- art. 9 i 10 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, w tym rozszerzeniu materiału dowodowego o pismo T. K. z 19 grudnia 2013 r., a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;
- art. 68 i 75 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie w protokole kontroli okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do wydania decyzji oraz przyjęcie jako dowód w sprawie wyniku pomiaru poszczególnych osi kontrolowanego pojazdu dokonanego nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, nie połączonymi ze sobą w celu stworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi, co jest niezgodne z ich przeznaczeniem określonym przez producenta wag;
- art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań, które doprowadziłyby do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przyjęcie błędnej oceny, że dana okoliczność została udowodniona w związku z uniemożliwieniem stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, brak uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji w zakresie m.in. oceny materiału dowodowego i błędne uzasadnienie w zakresie subsumpcji stanu faktycznego do konkretnej normy prawnej, powoływanie się na niezgodne ze stanem faktycznym stanowisko kierowcy odnośnie przebiegu czynności kontrolnych, pominięcie dowodu w postaci Samochodowego Listu Przewozowego wystawionego przez firmę C. S.A. oraz zeznań kierowcy i kontrolującego w zakresie przeprowadzenia pomiaru niezgodnie z założeniami producenta wag;
- błędną wykładnie art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej p.r.d.) poprzez bezprawne zastosowanie sankcji w wysokości 15 000 zł w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny;
- naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że przewożony kontener zawierał ładunek podzielny, a kontrolowany kierowca podczas czynności prowadzonych na miejscu kontroli wnosił szereg uwag co do warunków oraz przebiegu ważenia. Podkreśliła, iż kierowca wniósł o przeprowadzenie powtórnego ważenia pojazdu, lecz kontrolujący go nie przeprowadził zasłaniając się brakiem możliwości zawrócenia pojazdu w trakcie pomiarów. Wskazała również, że nie zachowano prawidłowego wypoziomowania wag i mat wyrównawczych, co potwierdził kierowca w zgłoszonym do protokołu oświadczeniu. W zakresie odpowiedzialności za nieprawidłowe rozmieszczenia ładunku stwierdziła, że odpowiedzialnym był załadowca, a strona nie miała wpływu na załadunek kontenera, oraz że istnieją rozbieżności pomiędzy pisemnym oświadczeniem kierowcy, a uwagami kontrolującego. Ponadto strona podniosła, że firma TAMTRON S.A. nie znajduje się wśród podmiotów, które posiadają uprawnienia jednostki notyfikującej (wagi), a przedstawione dokumenty nie spełniają wymagań przepisów wprowadzenia do obrotu i użytkowania urządzeń pomiarowych. Firma TAMTRON S.A. jako dystrybutor wag WL 103 nie mogłaby dokonywać, jako jednostka notyfikująca potwierdzania deklaracji oceny zgodności wag. Strona odniosła się do instrukcji obsługi wag, z której wynika że po połączeniu wag, obie wagi mogą pokazać masę osi, o czym świadczy litera A wyświetlana na wyświetlaczu. Powyższe zestawiła z treścią zeznań świadka tj. kontrolującego inspektora, który oświadczył, że wynik nacisku osi to suma nacisków kół, lewej i prawej strony osi pojazdu. Strona wskazała również, iż w jej ocenie, podczas wykonywania pomiarów użyto niewystarczającej ilości mat wyrównujących, co ma bezpośredni wpływ na uzyskany wynik pomiaru.
Rozpoznając odwołanie organ uznał, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do
Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym jest wydawane na przejazd pojazdu:
a. o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,
b. o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 3 stycznia 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych 6077 i 6076. Wagi te legitymowały się w dniu kontroli ważną deklaracją zgodności wydaną w Kirchberg dnia 6 grudnia 2012 r. na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do Ip. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 ze zm.). Podniósł, że powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z 5 lutego 2013 r., który kierowca podpisał wnosząc zastrzeżenia odnośnie usytuowania mat, braku przeprowadzenia powtórnego ważenia pojazdu.
Organ wskazał, iż według Dyrektywy 90/384/EWG (NAWI) to producent wag może wystawić deklaracje zgodności, która jest ważna wraz z poświadczeniem zgodności. Producentem wag i zarazem wystawiającym deklarację jest HAENNI, który był upoważniony do poświadczenia zgodności. Powyższe, zdaniem organu, potwierdza, że argumentacja strony na temat notyfikacji dystrybutora jest chybiona, gdyż to producent wystawił poświadczenie zgodności dla dystrybutora TAMTRON S.A., a nie jak to wskazuje skarżący TAMTRON S.A.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że z pkt 3.1.1 specyfikacji technicznej wag użytych do kontroli wynika, że dla określenia nacisku osi miejsce pomiaru musi być poziome (max 0,5 %) w kierunku wzdłużnym, przy dopuszczalnym maksymalnym stopniu nachylenia 5 % w kierunku poprzecznym. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 3 stycznia 2013 r. Analiza treści tego protokołu wykazuje, iż spadek podłużny nie przekraczał 0,44 %, a spadek poprzeczny 1,98 %, a wiec mieścił się w ww. granicach. Organ wskazuje, że z pkt 3.4.1 ww. specyfikacji wag wynika, że w normalnym trybie pracy waga pokazuje masę pojedynczego koła, a masa osi jest określana przez dodanie dwóch sąsiednich kół, a masa łączna przez dodanie mas osi lub wszystkich kół. Specyfikacja przewiduje również możliwość połączenia dwóch wag za pomocą specjalnego kabla, obie wagi mogą pokazywać masę osi, a o tym że wyświetlana jest masa osi informuje litera "A" wyświetlana przed pierwszą cyfrą na wyświetlaczu. Kontrolujący inspektor przesłuchany w charakterze świadka 5 września 2013 r. zeznał, że nacisk osi stanowił sumę sczytanych pomiarów z kół z prawej i lewej strony osi. W ocenie organu przyznać należy, że kontrolujący inspektor wypełnił warunek odczytu pomiaru osi pojazdu zawarty w ww. specyfikacji technicznej użytych wag.
Podczas kontroli zastosowano cztery maty wyrównawcze ustawione przed i za wagami kontrolowanej osi pojazdu na odległości 3 m, czym wypełniono warunek specyfikacji technicznej użytych wag.
Za bezpodstawną organ uznał argumentację, że w toku prowadzonego postępowania naruszono uprawnienie strony wynikające m.in. z art. 10 § 1 k.p.a. tj. prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie przeprowadzono postępowania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, iż w toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków zarówno kontrolującego inspektora, jak również kontrolowanego kierowcę pojazdu. Strona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego została pouczona o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 73 § 1 k.p.a. Pismem z 31 grudnia 2013 r. organ I instancji zawiadomił stronę, że postępowanie zostaje przedłużone do 31 stycznia 2013 r., celem zapewnienia jej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji administracyjnej.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 68, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art., 80, art. 81, art. 107 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a.
Skarżący, kwestionuje rodzaj wag użytych do pomiaru parametrów pojazdu oraz sposób przeprowadzenia ważenia. Wskazuje na naruszenie art. 140aa ust. 4 pkt 1 i pkt 2 p.r.d., gdyż strona zachowała należytą staranność a na powstałe naruszenia nie miała wpływu. Ponadto zdaniem skarżącego, naruszono art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej w odniesieniu do pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek podzielny o wymiarach i masie nie przekraczających dopuszczalnych wartości oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, jak również zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję [...]ego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z [...] lutego 2014 r.
Sąd podziela stanowisko organów wskazujących, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a p.r.d. Zgodnie z tym przepisem pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Jak wynuka z akt sprawy, dnia 5 lutego 2013 r. w Jaworznie na ul. Grunwaldzkiej (droga krajowa nr 79) podczas kontroli stwierdzono, że pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika siodłowego marki V. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki S. o nr rej. [...] kierowany przez Pana H. W., wykonujący przejazd drogowy rzeczy (budowlane szalunki stalowe i aluminiowe umieszczone w kontenerze) na trasie Jaworzno - Gdynia przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 12,1 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,11 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21 %),
- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260; dalej u.d.p.). po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:
1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Na podstawie delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061).
Stosownie do ust. 3 art. 41 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone w ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Droga krajowa nr 79 na odcinkach WARSZAWA /DROGA 7/ - GÓRA KALWARIA - POTYCZ /DROGA 731/, MAGNUSZEW /DROGA 736/ - KOZIENICE - ZWOLEŃ - SANDOMIERZ - POŁANIEC - NOWE BRZESKO - KRAKÓW - TRZEBINIA - CHRZANÓW - SOSNOWIEC /DROGA 1/, KATOWICE - CHORZÓW - BYTOM /DROGA 94/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Z treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. wynika, że karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 ww. ustawy, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:
a. 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b. 2 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c. 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Słuszne jest twierdzenie organu, że obowiązki, które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te określają sposób przewożenia ładunku, warunki techniczne pojazdu i związane z nimi parametry normatywne kontrolowanego pojazdu, warunki związane z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalne naciski osi przewidzianych dla danej drogi.
Sąd podziela argumenty organów wskazujących, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z opisanych warunków wnika, że pojazd przewożący ładunek podzielny nie powinien być pojazdem nienormatywnym a jeżeli był i pojazd poruszał się po drogach, po których mogą poruszać się pojazdy o określonym dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi to właściwa jest przeprowadzona przez organ ocena konieczności posiadania odpowiedniej kategorii zezwolenia. W tym wypadku skarżący słusznie twierdzi, że nie mógł uzyskać zezwolenia kategorii VII ale pojazd nie powinien być pojazdem nienormatywnym. Z uwagi na ewentualne przekroczenia kara jest wymierzana wg kategorii VII. Należy zauważyć, że Sąd nie podziela argumentów skarżącego, że obecne przepisy nie przewidują możliwości karania za przekroczenia nacisków osi czy masy pojazdu, a jedynie za brak zezwolenia. Stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia pomimo tego, że w tym wypadku z powodów podanych wyżej, przepisy nie przewidują możliwości uzyskania zezwolenia na przewóz ponadnormatywnego ładunku niepodzielnego.
Organ wyjaśnił, że kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych typu WL103 o nr fabrycznych: 6077 i 6076, które legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wraz z poświadczeniami zgodności i oceną zgodności przyrządów pomiarowych na podstawie dyrektywy 90/384/EWG.
Skarżący wskazał, że wnosił o umożliwienie wglądu do poświadczenia deklaracji zgodności dla wag nieautomatycznych typu WL 103, wystawionej przez ich producenta HAENNI Instruments AG z siedzibą Industie Neuhof 66, CH-3422 Kirchberg przez jednostkę notyfikowaną. Zwrócono uwagę, iż w ww. deklaracji zawarto zapis wskazujący na taką konieczność cyt.: "Deklaracja ta jest ważna tylko z poświadczeniem zgodności wykonanym przez jednostkę notyfikowaną". Jak wskazał skarżący, wniosek podyktowany był faktem przedstawienia wraz z kopią ww. deklaracji kopii informacji o procedurze oceny zgodności oznaczonej logo firmy TAMTRON S.A, bez wskazania w niej odniesienia się do przedmiotowych wag użytych podczas kontroli oraz bez potwierdzenia jej przez osobę upoważnioną. Skarżący wskazał, że organ podniósł, że to strona może zwrócić się do firmy TAMTRON S.A. o przedstawienie uprawnień do potwierdzania deklaracji zgodności urządzeń pomiarowych. W ocenie Sądu, to organ winien wyjaśnić czy wykorzystywane wagi posiadają stosowne dopuszczenia do użytkowania i legalizacje, aby uniknąć zarzutu naruszenia prawa w zakresie stosowania przyrządów niedopuszczonych do pomiaru nacisku osi i masy pojazdów. Należy zauważyć, że na podstawie tak uzyskanych wyników, organ prowadzi postępowania administracyjne, zmierzające do nakładania kar pieniężnych.
W tym stanie rzeczy, rozważania w zakresie sposobu przeprowadzenia procedury ważenia, wymogów stawianych przez specyfikację użytych wag tak w zakresie miejsca ważenia pojazdu, jak i sposobu jego ważenia są przedwczesne.
Skarżący zwraca uwagę, że nie został powiadomiony o rozszerzeniu materiału dowodowego o wyjaśnienia Pana T. K. z 19 grudnia 2013 r. Z analizy akt postępowania wynika, że podczas czynności kontrolnych był również obecny przedstawiciel Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w Jaworznie, który to organ w piśmie z 19 grudnia 2013 r. podpisanym przez ww. Pana T. K., wypowiedział się w kwestii przebiegu czynności kontrolnych oświadczając, że kierowca Pan H. W., domagał się przeprowadzania drugiego ważenia, ale pod warunkiem odwrócenia pojazdu o 180 stopni i wjechania na wagi tak odwróconym pojazdem, miejsce w jakim była przeprowadzana kontrola nie pozwalało na dokonanie odwrócenia pojazdu w sposób wskazany przez kierowcę, kierowca domagał się powtórnego ważenia tylko w sposób wskazany wyżej, a gdy został poinformowany przez kontrolującego inspektora, że odwrócenie pojazdu nie jest możliwe i istnieje tylko możliwości przeprowadzenia drugiego ważenia z zachowaniem sposobu najazdu jak podczas pierwszego, kierowca nie wniósł już o dokonanie drugiego ważenia. Sąd podziela argumentacje organu, że protokół kontroli jako podstawowy dowód w sprawie, sporządzony przez organ kontrolny, powinien być sporządzany przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wizji zdarzeń. Zasadne jest twierdzenie, że jest to w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., dokument. Protokół kontroli stanowi podstawę do wydania decyzji. Organ zasadnie podkreślał, że postępowanie kontrolne ma charakter uproszczony a kierowca podczas kontroli jest faktycznie jedynym reprezentantem podmiotu wykonującego przejazd. Kontrola drogowa, wymusza gromadzenie dowodów "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. Wiąże się to z dużą odpowiedzialnością prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, którzy w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, muszą ustalić wszelkie niezbędne okoliczności. Odpowiedzialność ta ciąży również na kontrolowanym, który winien w sposób czynny uczestniczyć w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie powinny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej oraz ewentualnych zarzutów co do treści decyzji.
Zdaniem Sądu, zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie drugiego ważenia pojazdu (pomimo, że nie wynika to z przepisów ogólnie obowiązujących ale z zarządzenia nr 50/2011 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 16 listopada 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego), które zostało skierowane do kontrolujących inspektorów stanowiło obowiązek jego przeprowadzenia lub pisemnego wykazania w dacie kontroli, że z różnych powodów nie może być przeprowadzone. Zdaniem Sądu, organ wskazuje te powody w decyzji, jednak powinny one być wskazane w protokole lub pisemnym załączniku do protokołu podpisanym także przez kierowcę. Uznać zatem należy, że okoliczności niemożności przeprowadzenia drugiego ważenia nie zostały wskazane w dacie ważenia.
W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko organu, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych już pierwsze ważenie stanowi podstawę do ewentualnego stwierdzenie przekroczeń dopuszczalnych norm a ustawodawca nie przewidział obowiązku przeprowadzania powtórnego ważenia, celem weryfikacji wyników pierwszego ważenia. Faktycznie ustawa nie przewiduje takiego obowiązku ale ogóle przepisy postępowania administracyjnego, przewidują dążenie do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i ustalenia prawy obiektywnej. Przepisy o nakładaniu kary za ich ewentualne przekroczenie mogą być uznane za zbliżone do przepisów karnych to należy w takim wypadku przeprowadzić wszystkie dowody mające na celu wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości. W ocenie Sądu, wyjaśnienia przez organ wymaga stwierdzenie, że nie występowała przeszkoda dokonania powtórnego ważenia pojazdu bez jego obracania. Takie stwierdzenie nie zostało poparte zapisem w protokole kontroli. Nawet jak to było utrudnione to organ winien umożliwić przeprowadzenie takiego dowodu i opisać powody jego nieuwzględnienia. W tym miejscu pojawia się pytanie, z jakiego powodu inspektorzy, po pierwszym ważeniu i przyjeździe na miejsce kontroli pracowników załadowcy przewożonego kontenera, zezwolili na dokonanie zmiany ułożenia ładunku w jego wnętrzu, a tym samym wyeliminowaniu możliwości uzyskania ponownych rzeczywistych z chwili zatrzymania do kontroli nacisków osi podczas powtórnego ważenia pojazdu. Jak sam organ twierdzi, prawdopodobnie ingerencja osób związana z przemieszczeniem przewożonego w kontenerze ładunku wykluczyła jakiekolwiek możliwości powtórnego ważenia, którego wyniki mogłyby być postawą do stwierdzenia wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm. Jeżeli inspektorzy zdawali sobie sprawę, że taka ingerencja wyklucza możliwości powtórnego ważenia to winni byli do niej nie dopuścić. Sąd z urzędu zauważa, że w innych decyzjach organ wielokrotnie powołuje się na brak wniosku o powtórne ważenie, który bo brak był podstawą rozstrzygnięcia.
Ponadto należy zauważyć, że skarżący słusznie zwraca uwagę, że nie został powiadomiony o rozszerzeniu materiału dowodowego o wyjaśnienia Pana T. K. z 19 grudnia 2013 r. i braku odnotowania uczestniczenia w kontroli pracownika Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J.. Pojawia się pytanie w jakim charakterze ta osoba uczestniczyła w kontroli, na podstawie jakich przepisów została dopuszczona do kontroli.
Przytoczona okoliczność świadczy o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wyżej opisane argumenty Sądu.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło