II SA/Sz 1046/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej D. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta K. orzekł o uznaniu D. P. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. oraz decyzją z tej samej daty, nr [...] orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] r. w wysokości 120%. Kolejną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta K. orzekł o utracie przez D. P. prawa do zasiłku od dnia [...] r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, a decyzją z dnia [...] r. orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. Z uwagi na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące o przyznaniu skarżącej świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r., decyzją z dnia [...]r. Starosta K. orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r. i jednocześnie o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia [...] r. W dniu [...] r. do Powiatowego Urzędu Pracy. dostarczono: wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy. z dnia [...] r., sygn. akt [...] zasądzający wypłacenie skarżącej wynagrodzenia za okres od [...] r. oraz odprawy i wyrok z dnia [...] r., sygn. akt [...] nakazujący sprostowanie świadectwa pracy skarżącej w ten sposób, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę z dniem [...] r. oraz świadectwo pracy z firmy A. z dnia [...] r. informujące, że stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia [..] r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [..] r. Starosta na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 §1 oraz art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania D. P. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. zakończone decyzją ostateczną z dnia [..] r. oraz przyznania prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [..] r. zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r., nr[...] . Następnie decyzją z dnia [...] r., [...] Starosta [...] w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 i art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję własną z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. i umorzył postępowanie w tej sprawie, wyjaśniając, że stało się ono bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień przyznania prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, tj. [...] r. skarżąca nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. Z kolei Wojewoda decyzją z dnia [...] r., [...] po rozpoznaniu odwołania D. P., działając w oparciu o przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 9 maja 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wyjaśnił, że decyzja Starosty wydana została z naruszeniem przepisów prawa formalnego, ponieważ przedmiotem postepowania jest zasiłek dla bezrobotnych, a organ I instancji uchylając swoją decyzję umorzył postępowanie, nie wydając orzeczenia merytorycznego uniemożliwiając tym samym dalsze merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] r., [...] Starosta w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 i art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) uchylił decyzję z dnia [...] r. w sprawie przyznania prawa zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania w sprawie. W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. podniosła, że wydana przez Starostę decyzja jest niezasadna i narusza prawo, a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżąca opisała przebieg swojego zatrudnienia podając, że od 29 marca 1999 r. była zatrudniona w firmie A na stanowisku pracownika gospodarczego na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracodawca zawarł z nią siedem umów zawierających klauzule o przedłużeniu umowy na kolejny okres, a ostatnia umowa zawarta była na czas określony do dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. pracodawca wypowiedział jej umowę o pracę z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia ze skutkiem rozwiązującym na dzień [...] r. Przywołując orzecznictwo Sądu Najwyższego skarżąca wywiodła, że w opisanej sytuacji była zatrudniona faktycznie na czas nieokreślony i w sytuacji zastosowania przez pracodawcę prawidłowego okresu wypowiedzenia, tj. trzymiesięcznego - umowa z nią rozwiązana by została z dniem [...] r. Na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] r., od dnia [...] r. przebywała na zasiłku dla bezrobotnych. Od dnia [...] r., mocą wyroku Sądu Okręgowego Wydziału Ubezpieczeń Społecznych, uwzględniającego jej odwołanie od decyzji ZUS nabyła prawo do świadczenia przedemerytalnego. W sprawie o sygn. akt IV U 310/13 przedłożyła dowody potwierdzające fakt rozwiązania z nią umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 2 ust. 2 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego Wydziału Pracy z dnia [...] r. z którego wynikało, że faktyczny termin rozwiązania z nią umowy pracę nastąpił z dniem [...] r. Z uwagi na fakt, że pomimo prawomocnego wyroku i wniosku o wydanie świadectwa pracy nie otrzymała nowego świadectwa pracy, złożyła pozew do Sądu, który wyrokiem nakazał sprostowanie świadectwa pracy w zakresie terminu rozwiązania umowy o pracę. Na początku [...] r. pracodawca wykonał wyrok i wydał świadectwo pracy. Zatem w dniu złożenia wniosku posiadała ona status osoby bezrobotnej, który został zmodyfikowany w wyniku wyroków sądowych, a ostatecznie w dniu [...] r. kiedy pracodawca wydał jej nowe świadectwo pracy. Wojewoda decyzją wydaną w dniu [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wskazał, że [...] r. do PUP wpłynęło między innymi świadectwo pracy z firmy A. Z. M. z którego wynika, że skarżąca w okresie od [...] r. zatrudniona była w tej firmie w wymiarze pełnego etatu, a stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia [...] r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Z powyższego bezspornie wynika, że skarżąca rejestrując się w PUP w dniu [...] r. była jednocześnie zatrudniona w firmie A., a tym samym nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Decyzja w sprawie odmowy uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia [...] r. stała się ostateczna. Z uwagi na powyższe i uznając, że skarżąca od dnia [...] r. nie posiada statusu osoby bezrobotnej, organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [..] r. orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku od dnia [...] r. Skoro skarżąca od dnia [...] r. nie posiada statusu osoby bezrobotnej, to nie może posiadać uprawnień do zasiłku z tego tytułu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że przedłożenie przez skarżącą sprostowanego świadectwa pracy, z którego wynikało, że była zatrudniona do dnia [...] r. włącznie, obligowało Starostę do rozważenia, czy w sprawie zaszła jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. uzasadniających wznowienie postępowania, tj. czy wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydawania decyzji przez ten organ, czyli w dniu [..] r., w którym orzekł on o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [..] r. oraz w dniu [...] r. w którym orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [..] r. Za taką okoliczność organ uznał sprostowanie świadectwa pracy w części dotyczącej okresu ustania zatrudnienia skarżącej, które miało skutek ex tunc. Zatem w dniu [...] r. pozostając w stosunku pracy skarżąca nie mogła być jednocześnie osobą zarejestrowaną w PUP. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzuciła jej naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. W uzasadnieniu skargi, skarżąca ponowiła swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji Starosty, ponownie podkreślając, że w dniu rejestracji posiadała status osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska, wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.),zwanej dalej:"P.p.s.a", kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy przy czym, ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności co oznacza, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, zgodnie z art. 135 P.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten pozwala sądowi na objęcie kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadło, jeżeli mieszczą się one w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w ustawie procesowej i po spełnieniu określonych w niej warunków. Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. i związane są one z wadliwością postępowania. Z tego powodu, skutkiem ich zaistnienia, jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Celem postępowania wznowieniowego jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Podkreślić przy tym trzeba, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej i dlatego przepisy regulujące ten tryb wymagają stasowania wykładni ścieśniającej. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, jako przesłanka wznowienia, y istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09 dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie". W wyroku z dnia 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97 NSA stwierdził, że "Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję". W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Starosta prawidłowo, na podstawie świadectwa pracy z dnia [...] r. wystawionego przez ostatniego pracodawcę skarżącej Z. M., decyzją z dnia [...] r. przyznał D. P. zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] r. począwszy. W tym samym dniu wydał również decyzję o przyznaniu skarżącej od dnia [...] r. statusu osoby bezrobotnej. Istotną w tej sprawie okolicznością, która stanowiła, zdaniem organu, podstawę do wznowienia postępowania jest wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy z dnia [...] r. sygn. akt, zgodnie z którym Sąd nakazał pozwanemu Z.M. dokonać sprostowania świadectwa pracy D. P. w ten sposób, że rozwiązanie stosunku pracy z powódką nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę w dniu [...] r. na podstawie ustawy z dnia [...] r. o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników w związku z likwidacja etatu powódki. Wyrok Sądu z dnia [...] r. niewątpliwie zmienił datę rozwiązania stosunku pracy, co formalnie oznaczało, że w dniu [...] r. skarżąca nie pozostawała bez pracy. Rozstrzygnięcia wymaga jednak kwestia, czy powołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy, w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowi - jak to przyjęły organy, przesłankę do wznowienia postępowania jako nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998r. I SA/Lu 26/97, LEX nr 34651). W rozpoznawanej sprawie ani skarżąca, ani też organ w dacie wydania decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, czyli [...] r., nie wiedzieli, że w przyszłości zapadnie wyrok w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy D. P., zmieniający datę rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, aniżeli w świadectwie pracy, który skarżąca przedłożyła ubiegając się o status bezrobotnegoi związany z tym zasiłek. Istotnie, jest to okoliczność nowa, mająca znaczenie dla sprawy jednakże - co nie budzi wątpliwości - nieistniejąca w dniu wydania decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu, pojawienie się nowej okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie. W rozpoznawanej sprawie skutkiem wadliwie dokonanego przez organ wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. jest utrata przez skarżącą - bez jej winy - prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie tylko od [...] r. Zauważyć jednak należy, że zmiana daty rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, na skutek orzeczenia sądu, nie pozbawiła skarżącej całkowicie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Data uzyskania tego świadczenia uległa jedynie przesunięciu. Organy ponownie rozpatrując sprawę dotyczącą prawa D. P. do zasiłku dla bezrobotnych winny wziąć zatem pod uwagę powyższe okoliczności i rozważyć możliwość wydania rozstrzygnięcia w taki sposób, by skarżąca otrzymała świadczenie, którego termin przyznania jest związany z datą wskazaną na świadectwie pracy wydanym na skutek orzeczenia Sądu Pracy. Za niedopuszczalną należy bowiem uznać sytuację, w której osobę pozbawioną pracy w terminie wadliwie określonym przez pracodawcę pozbawia się również uprawnień przysługujących na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tylko z tego powodu, że na skutek orzeczenia Sądu Pracy wadliwość ta została usunięta. Reasumując stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są niezgodne z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. albowiem organy nie wykazały, że zaistniały przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, określone w tym przepisie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł w pkt II, natomiast o kosztach w oparciu o przepis art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt III) mając na względzie wydatki związane z kosztami dojazdu skarżącej do sądu.