VI SA/Wa 2844/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny (w skrócie: GIF) postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] na podstawie art. 112 ust. 1 i 3 oraz art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 z późn. zm.; dalej: p.f.) oraz art. 123 § 1 i 2 w zw. z art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w L. (dalej: skarżąca, Spółka, strona) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do wydania postanowienia doszło w oparciu o następujące ustalenia: Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] umorzył postępowanie wszczęte w stosunku do skarżącej w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 p.f. oraz nałożył karę pieniężną. Decyzja została doręczona stronie w dniu 24 stycznia 2014 r. wraz z pouczeniem o zasadach i trybie odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął zaś w dniu [...] lutego 2014 r. Pełnomocnik strony złożył w dniu 10 lutego 2014 r. w placówce pocztowej odwołanie od powyższej decyzji. W związku z powyższym GIF postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. pełnomocnik Spółki złożył do GIF wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Podniósł we wniosku brak winy strony z uwagi na fakt, że pracownik skarżącej odbierając decyzję w dniu 24 stycznia 2014 r., omyłkowo umieścił na niej adnotację wskazującą na doręczenie rozstrzygnięcia w dniu 27 stycznia 2014 r. Pełnomocnik strony uważał, że za to uchybienie winy nie ponosił. Powołanym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. GIF odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu stwierdził, że przyjmując obiektywny miernik staranności, pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił niedochowania terminu wniesienia odwołania bez winy strony. Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazał, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania było wadliwe działanie pracownika skarżącej, którego nie można uznać za zewnętrzną, niespodziewaną i niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do wniesienia odwołania. Zatem przytoczone przez pełnomocnika orzeczenie Sądu Najwyższego nie miało zastosowania do okoliczności omawianej sprawy jako dotyczące oceny staranności profesjonalnego pełnomocnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez winy strony nie zostało uprawdopodobnione. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, że z uwagi na błędne wskazanie daty doręczenia decyzji przez pracownika skarżącej działał on w usprawiedliwionym przekonaniu zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Pełnomocnik skarżącej wskazał przy tym, że w doktrynie i orzecznictwie sądowym jako przykład niezawinionego przez zainteresowanego niedochowania terminu podaje się również fakt naruszenia obowiązków przez pracownika kancelarii zawodowego pełnomocnika. Zdaniem pełnomocnika stanowisko to należy odnieść również do uchybień spowodowanych działaniem pracownika strony. Pełnomocnik strony wskazał również, że pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. narusza zasadę praworządności oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do organów władzy publicznej z uwagi na uchybienia organu pierwszej instancji uprawdopodabniające jej uchylenie przez GIF. Podniósł także, że nieprzywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji pozbawiło stronę możliwości obrony swoich racji i doprowadziło do pozostawienia w obrocie wadliwej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W świetle powyższych kryteriów skarga A. Sp. z o. o. z siedzibą w L. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie pełnomocnik Spółki odebrał postanowienie GIF stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania w dniu 30 maja 2014 r., po czym w dniu 5 czerwca 2014 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dołączając odwołanie od decyzji organu I instancji. Zatem wniosek został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Należy podzielić pogląd skarżącej, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedziała się z postanowienia GIF z dnia [...] maja 2014 r. Sporna natomiast była okoliczność, czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Spółki, a raczej bez winy jej pełnomocnika (jak podnoszono) i czy ta przesłanka została uprawdopodobniona przez skarżącą. Przede wszystkim należy podnieść, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2014 r. została prawidłowo doręczona w dniu [...] stycznia 2014 r. na adres siedziby Spółki i odebrana przez jej uprawnionego pracownika (vide: kopia zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, k. – 27 akt adm.). Zatem doręczenie decyzji zostało dokonane zgodnie z art. 45 zd. pierwsze k.p.a. mówiącym, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] lutego 2014 r. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przy ocenie braku winy, organ administracji publicznej powinien wziąć pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności można mówić tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, innymi słowy - niedopełnienie wspomnianego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por.: A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2015; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, C.H.BECK, Warszawa 2013, s. 340, A. Matan. Komentarz do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010 i przytaczane w powołanych komentarzach orzecznictwo). Wskazuje się też, że nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu zaniedbania pracownika strony, odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w stosunku do osób trzecich, nieprawidłowości organizacyjne jednostki, gdyż obciążają one pracodawcę (por. jak wyżej). Jeśli strona jest zastępowana przez pełnomocnika (lub innego zastępcę procesowego) to, w zakresie braku winy w uchybieniu terminu do czynności procesowej, należy oceniać okoliczności dotyczące pełnomocnika (zastępcy procesowego). Aby zawodowy pełnomocnik mógł powołać się na brak winy w niedotrzymaniu terminu do dokonania czynności, to musi wykazać, że uczynił zadość wymaganiom staranności, troskliwości i ostrożności w prowadzeniu procesu i w niczym nie uchybił swoim obowiązkom (por. wyrok SN z 11 lipca 1935 r., sygn. akt III C 1164/34, przytaczany przez skarżącą). Natomiast w niniejszej sprawie pełnomocnik próbuje rozdzielić zawinione przez Spółkę okoliczności związane z błędem w odnotowaniu rzeczywistej daty odbioru decyzji od okoliczności związanych z przejęciem przez niego sprawy, które nie miały już charakteru zawinionego i powinny były stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Stanowisko takie jest nieuzasadnione, gdyż termin do wniesienia odwołania jest jeden – 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.) i biegnie niezależnie od tego, w którym momencie w postępowaniu został ustanowiony pełnomocnik. Podobnie jest z terminem do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), skoro wynosi on siedem dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Potwierdza to stanowisko uregulowanie art. 58 § 3 k.p.a., mówiące, że przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Zatem zaniedbanie pracownika Spółki odbierającego korespondencję, co miało skutkować błędnym poinformowaniem pełnomocnika o terminie, do którego można było złożyć odwołanie od decyzji, nie mogło być wystarczające do przyjęcia, że wystąpił brak winy po stronie pełnomocnika, a w konsekwencji i po stronie skarżącej. Przede wszystkim pracownik Spółki był uprawniony do dokonywania prostych czynności odbioru korespondencji, co nakładało na niego obowiązek rzetelnego ich wykonywania, w tym przekazywania korespondencji przełożonym, co z kolei nie wymagało specjalnego przygotowania prawniczego. Ponadto w razie wątpliwości istniała możliwość sprawdzenia poprzez Internet w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, kiedy decyzja została doręczona stronie (wydruk taki został dołączony przez GIF do akt adm.), co mógł uczynić każdy znający nr przesyłki poleconej czyli i pełnomocnik. Opisane zaniedbania Spółki nie mogły powodować wyłączenia winy pełnomocnika, który przyjmując niniejszą sprawę do prowadzenia musiał dochować największej troskliwości i ostrożności o los sprawy. Ponadto nie zostało wykazane przez stronę, kiedy nastąpiło ustanowienie przez nią pełnomocnika, albowiem, owszem, odwołanie datowane jest na dzień 7 lutego 2014 r. (wysłane zostało w dniu 10 lutego 2014 r.), ale na pełnomocnictwie nie ma daty jego ustanowienia (k. – 17 akt adm.), a uwierzytelnienia jego dokonano w dniu 10 lutego 2014 r., podobnie jak uiszczenie opłaty skarbowej od ustanowienia pełnomocnictwa oraz pobranie informacji z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącej Spółki nastąpiły również w dniu 10 lutego 2014 r. Zarzuty merytoryczne dotyczące prawidłowości wydanej decyzji nie podlegają ocenie w postępowaniu incydentalnym, jaki jest rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów skargę jako niezasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.