V SA/Wa 2832/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Anna Falkiewicz - Kluj, Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez N. Sp. z o.o. w R. (dalej: Skarżąca) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu 24 maja 2013 r. do K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wnioskowi został nadany numer (...) z. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. nr (...) Skarżąca została poinformowana o odmowie przyznania pomocy finansowej ze względu na niespełnienie wymogów wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Następnie, wniosek Skarżącej został przywrócony do ponownej weryfikacji, a w jej wyniku stwierdzono, że wymaga on uzupełnienia oraz złożenia wyjaśnień. Wobec powyższego, pismem z dnia 3 grudnia 2013 r., nr P-1/283 Skarżąca została poinformowana o konieczności uzupełnienia wniosku. W wyniku analizy przedłożonej przez Skarżącą dokumentacji organ stwierdził, iż wniosek w dalszym ciągu wymaga uzupełnienia więc ponownie wezwał Skarżącą do złożenia stosownych dokumentów oraz wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca po raz drugi uzupełniła wniosek. Oceniając przedłożone dokumenty organ wskazał, że złożony przez Skarżącą wniosek nie kwalifikuje się do dalszej oceny z uwagi na nieusunięcie w terminie braków wniosku. Pismem z dnia 30 maja 2014 r., nr P-9/283, organ w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) odmówił Skarżącej przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, ze względu na zaistnienie okoliczności określonych w § 10 ust. 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 261). Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. Skarżąca wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 31 lipca 2014 r., organ podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania pomocy (pismo nr P-5/118) wskazując, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 24 maja 2013 r. nie doszło do naruszenia prawa. Wobec powyższego Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z dnia 30 kwietnia 2014 r., w którym odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy. Ww. rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła nieprawidłową ocenę wniosku poprzez błędne stwierdzenie, że nie spełnia on wymogów formalnych, nieudzielenie niezbędnych pouczeń co do sposobu uzupełnienia wniosku oraz nieprecyzyjne określenie jego braków. Uzasadniając skargę Skarżąca wskazała, że najistotniejsze przy ocenie wniosków o przyznanie pomocy są kryteria zasadności ekonomicznej inwestycji i czy podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy jest w stanie zrealizować tę inwestycję i zapewnić osiągnięcie jej celów. Tymczasem organ odmówił przyznania pomocy z uwagi na braki formalne wniosku. Skarżąca zaznaczyła, że wymogi formalne wymienione w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" określone zostały w sposób ogólny. Z uwagi na powyższe organ orzekając w przedmiocie przyznania pomocy opiera się na wydanej przez siebie Instrukcji wewnętrznej co sprawia, iż jego decyzje są arbitralne. W odniesieniu do powyższego Skarżąca zauważyła, że obowiązek złożenia opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wynika z przepisów obowiązującego prawa lecz właśnie z Instrukcji, której regulacje nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy. W dodatku, z uwagi na charakter prowadzonej działalności Skarżąca nie podlega nadzorowi ww. organu. Żadne przepisy prawa nie wymagają również przedstawienia informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska wydanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, zaświadczenia o wpisie do Rejestru Przedsiębiorców, kosztorysu inwestorskiego, kopii części graficznej projektu zagospodarowania terenu z projektu budowlanego, czy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wymogi te wynikają bowiem wyłącznie z Instrukcji organu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku Skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania reguluje rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 261), zwane dalej rozporządzeniem, wydane w oparciu o delegację ustawową a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei stosownie do § 10 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl § 10 ust. 5 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy. W przedmiotowej sprawie na etapie weryfikacji kompletności i poprawności wniosku o przyznanie pomocy stwierdzono braki w złożonej wraz z wnioskiem dokumentacji i wobec powyższego w trybie § 10 ust. 3 rozporządzenia, poinformowano Skarżącą o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień (pismo P-1/283 z dnia 3 grudnia 2013 r.). Ponieważ Skarżąca w wyznaczonym terminie nie usunęła wszystkich braków, o których była mowa w ww. piśmie, na podstawie § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia do Skarżącej skierowano pismo P-1/283 z dnia 21 marca 2014 r., w którym po raz kolejny wezwano do dostarczenia niezbędnych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Skarżąca, pomimo dwukrotnego wezwania, nie uzupełniła braków wniosku. Zatem organ był zobowiązany do odmowy przyznania pomocy na podstawie § 10 ust. 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie stwierdzono następujące uchybienia: 1. brak opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej, że zakład znajduje się pod nadzorem Państwowej Inspekcji Sanitarnej; spełnia wymagania higieniczno-sanitarne, w tym, czy wdrożył zasady dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) i dobrej praktyki higienicznej (GHP); planowana inwestycja, przedstawiona w przedłożonym projekcie technologicznym, spełnia warunki sanitarne określone przepisami UE, mające zastosowanie do tej inwestycji; 2. brak Informacji o stanie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, wydanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska; 3. brak Zaświadczenia o wpisie do Rejestru Przedsiębiorców Dokonujących Obrotu Materiałem Siewnym (podmioty, wprowadzające do obrotu materiał siewny roślin rolniczych, powinny być w nim zarejestrowane) a także informacji, która powinna być składana w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Roślin i Nasiennictwa o wprowadzanym do obrotu materiale siewnym w ostatnim okresie sprawozdawczym; 4. nieprawidłowo sporządzony kosztorys inwestorski na realizację zadania: - I.A.2 "Nadbudowa istniejącego magazynu wraz ze zmianą konstrukcji dachu - branża elektryczna" - I.A.3 "Budowa magazynu zbożowego z suszarnią (...)"; 5. brak kopii części graficznej projektu zagospodarowania terenu z Projektu budowlanego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę; 6. brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub zaświadczenia właściwego Organu o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia; 7. brak promesy udzielenia kredytu lub pożyczki, lub umowy kredytowej lub umowy pożyczki; 8. brak dokumentacji z postępowania ofertowego; 9. brak prawidłowo sporządzonego Biznes Planu; 10. nieprawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie pomocy w części II. Charakterystyka prowadzonej działalności: - poz. 11. Rentowność sprzedaży w zakładzie, którego dotyczy operacja (dane za ostatni rok obrotowy w %); - tab. 13.2 Zestawienie produktów rolnych przetwarzanych w zakładzie, którego dotyczy operacja oraz w ramach działalności, o wsparcie której ubiega się wnioskodawca, według kodu wspólnej taryfy celnej; - poz. 13.4 Zakład; - tab. 13.5 Zakup produktów rolnych w ramach umów obejmujących co najmniej rok (procentowo, w ujęciu ilościowym). W tym miejscu wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko organu (wyrażone na etapie rozpatrywania wezwania do usunięcia naruszenia prawa), że uchybienie wymienione w pkt 4 (nieprawidłowo sporządzony kosztorys inwestorski na realizację zadania: - I.A.2 "Nadbudowa istniejącego magazynu wraz ze zmianą konstrukcji dachu - branża elektryczna" - I.A.3 "Budowa magazynu zbożowego z suszarnią (...)") nie powinno stanowić przesłanki odmowy przyznania pomocy finansowej. W związku z powyższym przedmiotem rozważań Sądu będą pozostałe przesłanki uzasadniające odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie zgodził się z zarzutem Skarżącej, iż konieczność dostarczenia dokumentacji wymienionej w pkt 1, 2 i 3 nie wynika z przepisów prawa, a jedynie z Instrukcji wypełniania wniosku, która jest dokumentem wewnętrznym Agencji, w związku z powyższym brak przedmiotowych dokumentów nie może stanowić o odmowie przyznania pomocy finansowej. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 16) rozporządzenia: "Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: kopie ostatecznych pozwoleń, zezwoleń lub innych decyzji, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji inwestycji objętych operacją a także kopie innych dokumentów potwierdzających spełnienie określonych w odrębnych przepisach warunków realizacji inwestycji objętych operacją - w przypadku gdy w ramach operacji będą realizowane tego typu inwestycje". Z kolei w myśl przepisu § 3 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia: "Pomoc jest przyznawana podmiotowi, który spełnia warunki określone w § 2 ust. 1 i któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jeżeli zostały spełnione inne warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji". Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nie została dostarczona dokumentacja, której uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji inwestycji objętych operacją, to organ - z uwagi na nie spełnianie warunku określonego w § 9 ust. 2 pkt 16) rozporządzenia - nie miał możliwości przyznania pomocy. Jednocześnie w odniesieniu do twierdzenia Skarżącej, że Instrukcja jest jedynie dokumentem wewnętrznym i nie powinna nakładać na stronę obowiązku dostarczenia dokumentów innych niż te wskazane w przepisach obowiązującego prawa, wskazać należy na stanowisko wyrażone już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2259. W orzeczeniu tym wskazano, że wnioskodawca nie ma kompetencji do poważania zapisów instrukcji wypełniania wniosku ma natomiast obowiązek wypełnić wniosek zgodnie z instrukcją. Nie może zatem podważać wniosku od strony formalnej czy kontestować obowiązków wynikających z zapisów znajdujących się na formularzu. Zatem Skarżąca nie miała podstaw aby kwestionować obowiązek dostarczenia wskazanej przez organ dokumentacji bez względu na to czy wynikał on z Instrukcji wypełniania wniosku, czy też z rozporządzenia. Z Instrukcji wynikał natomiast obowiązek przedłożenia ostatecznego pozwolenia na budowę wraz z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, albo - wraz z zaświadczeniem właściwego Organu o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia (...)". O konieczności dostarczenia ww. dokumentacji Skarżąca była dwukrotnie informowana w pismach z dnia 3 grudnia 2013 r. oraz z dnia 21 marca 2014 r. i pomimo ww. wezwań nie dostarczyła wymaganych dokumentów. Ponadto wraz z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę Skarżąca została zobowiązana do dostarczenia kopii części graficznej projektu zagospodarowania terenu z Projektu budowlanego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę. Pomimo dwukrotnego wezwania do dostarczenia ww. części graficznej projektu, nie została ona dostarczona. Jednocześnie zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 10) rozporządzenia: "Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: kopię promesy udzielenia kredytu lub pożyczki, lub kopię umowy kredytowej lub umowy pożyczki - w przypadku gdy operacja będzie współfinansowana ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki". Zatem, jeśli w Biznes planie w Części VII Źródła finansowania, obok wkładu własnego został wskazany np. kredyt inwestycyjny, Skarżąca miała obowiązek dostarczyć dokumenty, o których mowa w ww. przepisie rozporządzenia. Wobec powyższego zarzut skarżącej, że żądanie przedstawienia ww. dokumentu jest nieuzasadnione uznać należy za bezpodstawny. W myśl § 9 ust. 2 pkt 4) rozporządzenia: "Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: kopie co najmniej 3 zapytań dotyczących nabycia rzeczy lub usług skierowanych do różnych dostawców lub wykonawców (zapytań ofertowych) oraz kopie 3 ofert stanowiących odpowiedź na te zapytania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty - w przypadku każdego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, którego koszt przekracza 100 tys. zł (...)". W tym miejscu zauważyć należy, że w pismach wzywających do usunięcia braków, Skarżąca była informowana, iż powinna przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy. Ponadto, Skarżąca miała świadomość, że opis przedmiotu zamówienia w zapytaniu ofertowym nie może naruszać zasad uczciwej konkurencji, tj. wskazywać na konkretne produkty lub określonych producentów, używać nazw własnych, handlowych, nazw modelu itp.., specyfikacja techniczna przedmiotu zamówienia również nie może sugerować, że zapytanie ofertowe dotyczy konkretnego produktu określonego producenta. Tymczasem zapytania kierowane do C. Sp. j. dotyczyły konkretnych urządzeń, np. zapytanie dotyczące automatycznej sondy do pobierania prób obejmowało symbol SC90, co wskazuje na konkretny model. Podobnie, wskazanie w zapytaniu ofertowym konkretnego modelu ciągnika (McCORNIK MC 130) stanowi o niezachowaniu zasad uczciwej konkurencji i ograniczeniu potencjalnych oferentów. Ponadto - jak słusznie zauważył organ - Wnioskodawca, każdorazowo jest zobowiązany do dostarczenia, co najmniej jednej oferty potwierdzającej wysokość kosztu wskazanego w zestawieniu rzeczowo-finansowym, w przypadku elementów operacji, których koszt zakupu netto wynosi poniżej 100 000 zł. W przedmiotowym wniosku dla zadań ujętych w Zestawieniu rzeczowo-finansowym w części III Koszty ogólne (Ko) od pozycji 2 do 10 oraz dla zadania "ładowacz czołowy MANIP MC 100" nie zostały dostarczone przykładowe oferty. Dalej należy również zwrócić uwagę, na nieprawidłowo wskazany w Zestawieniu rzeczowo-finansowym, koszt zadania I.B.1 dotyczącego suszarni wraz z wyposażeniem do magazynu zbożowego. Koszt zadania I.B.1 nie wynika z dostarczonej oferty, bo choć – jak wynika z dokonanych przez organ obliczeń –zgodnie z ofertą, łączna kwota do zapłaty za pozycje wyszczególnione w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 wynosi 268 903 euro i po pomnożeniu przez kurs złotego (4,2235 x 268 903 euro) wynosi 1 135 711 zł, to po dodaniu kwoty z pozycji 8, tj. 58 002 zł, nie wynosi – jak wskazuje skarżąca – 1 196 271 zł, lecz 1 193 713 zł. Mając zatem na uwadze - jak wyżej zostało wyjaśnione - że dokumentacja aplikacyjna musi spełniać wymagania formalne, zanim przejdzie do dalszej oceny na etapie ekonomicznym i technicznym, Sąd nie mógł zgodzić się z argumentacja Skarżącej, że wystarczy dostarczyć Biznes plan wypełniony jedynie w sposób dostateczny, oraz że niewypełnienie niektórych rubryk wniosku nie uzasadnia odmowy przyznania pomocy. Jak słusznie bowiem wskazał organ weryfikacja wniosków o przyznanie pomocy jest podzielona na etapy i pozytywne zakończenie jednego etapu umożliwia przejście do kolejnego, a ocena ekonomiczna i techniczna jest możliwa wówczas gdy dokumentacja aplikacyjna jest spójna i nie zawiera braków. Nieuzupełnienie dokumentacji, powoduje, iż zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia organ nie przyznaje pomocy. Mając zatem na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że weryfikacja wniosku została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nie doszło zatem do zarzucanego przez Skarżącą naruszenia § 10 ust. 5 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r., a rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach przedmiotowego działania w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy jest prawidłowe. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.