I OSK 2970/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Związku Zawodowego [...] z siedzibą w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2622/14 o odrzuceniu skargi Związku Zawodowego [...] z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezesa Rady Ministrów postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2622/14, odrzucił skargę Związku Zawodowego [...] z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezesa Rady Ministrów. Skarga w sprawie wniesiona została z uwagi na "brak odpowiedzi Prezesa Rady Ministrów na skargę i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na sposób rozpoznania przez Prezesa Rady Ministrów skargi dotyczącej naruszenia prawa w [...] S.A. sprzeczny z wymogami KPA, na zaniechanie wyjaśnienia przez Prezesa Rady Ministrów skargi, na decyzje Ministra Skarbu Państwa, mające znamiona czynności z zakresu administracji publicznej, prowadzące do naruszenia decyzją Ministerstwa Skarbu Państwa praworządności poprzez sprzeczne z wymogami ustawy o radiofonii i telewizji przeniesienie określonych w ustawie zadań [...] S.A. do innego podmiotu." Wojewódzki Sąd Administracyjny, mając na uwadze przepisy Rozdziału 2 Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: K.p.a., regulującego sprawy z zakresu skarg i wniosków wskazał, że skarga w niniejszej sprawie została złożona w trybie skargowym, uregulowanym w niniejszym Dziale VIII, w którym to trybie można wnosić skargi między innymi na nienależyte wykonywanie zadań przez organy, a także na przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). Taką skargę można wnieść do właściwego organu administracji publicznej, którym w przypadku Ministra Skarbu Państwa jest Prezes Rady Ministrów. Postępowanie skargowe wszczęte w tym trybie nie prowadzi do wydania aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadminsitracyjnej, a zatem nie podlega również takiej kontroli bezczynność organu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że czynności - niezależnie od formy – podejmowane przez organy w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 P.p.s.a. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. W skardze kasacyjnej Związku Zawodowego [...] z siedzibą w Warszawie zarzucono naruszenie art. 58 § 1 ust. 6 P.p.s.a w zw. z art 3 § 2 ust. 4 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi ze względu na jej niedopuszczalność w związku z faktem, iż czynności podejmowane przez organy w trybie przepisów działu VIII K.p.a. odnoszące się do skarg i wniosków nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 P.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego, w sytuacji gdy w skardze, oprócz w/w zarzutów były podnoszone także inne, których sąd w ogóle nie rozpoznał, a to: - naruszenie art. 32 ustawy o radiofonii i telewizji oraz art. 2 ustawy o radiofonii i telewizji. Z naruszeniem tych przepisów nastąpiło, z dniem 1 lipca 2014 r. wydzielenie do prywatnej firmy [...] Sp. z o.o. części zadań telewizji publicznej (wraz z przeniesieniem grupy zawodowej [...]), które są określone w art. 21 ust. 1 a ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Naruszenie ustawy nastąpiło za zgodą Ministra Skarbu Państwa udzieloną uchwałą z dnia 23 maja 2014 r. przez Skarb Państwa reprezentowany przez Pana R. B. Podsekretarza Stanu podczas Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki [...] S.A., - naruszenie Dyrektywy 2010/13/UE, gdyż decyzją Ministra Skarbu Państwa odnośnie zgody na przeniesienie z dniem 1 lipca 2014 r. z [...] S.A. do prywatnej spółki kluczowego ustawowego zadania [...] S.A. wraz z wykonującymi je [...], doszło do naruszenia Dyrektywy 2010/13/UE, która to doprowadziła do nowelizacji definicji nadawcy (zawartej w art. 4 pkt. 5) ustawy o radiofonii i telewizji) poprzez zastąpienie spójnika "lub" spójnikiem "i". Skutkiem jest obowiązujący zapis stwierdzający, że nadawcą jest osoba fizyczna, prawna, lub osobowa spółka handlowa, która tworzy i zestawia program oraz go rozpowszechnia lub przekazuje innym osobom w celu rozpowszechnienia. Wymogu tego obecnie nie spełnia [...] S.A,, gdyż zadanie [...] S.A. realizujące ten wymóg ustawowy wraz z grupą [...] od 1 lipca 2014 roku nie jest realizowane przez [...] S.A. Właśnie w wyniku przedmiotowej decyzji Ministra Skarbu Państwa. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie kosztów (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) wg norm przepisanych oraz przyznanie skarżącemu prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od niniejszej skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca oparła wniesioną w sprawie skargę kasacyjną na obu podstawach zaskarżenia. Przede wszystkim należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest, aby pozostawała ona w kognicji sądu administracyjnego. W przypadku braku właściwości tego sądu w rozpoznaniu sprawy, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Wynik tego badania przeprowadzonego w tej sprawie jest prawidłowy, na co zresztą wskazuje treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2015 r. (I OZ 540/15) uznającego skargę za oczywiście bezzasadną. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi kasacyjnej należy podnieść, iż z akt sprawy wynika, wbrew twierdzeniu skarżącego Stowarzyszenia, że skarga z dnia 17 listopada 2014 r. dotyczy niezałatwienia spraw zgodnie z prawem i intencjami skarżącego oraz niezadowolenia z tego faktu. Z treści skargi wynika w sposób jednoznaczny, iż przedmiotowa skarga jest skargą przewidzianą w art. 227 K.p.a. (Dział VIII K.p.a.). Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarga dotyczy niezadowolenia z załatwienia spraw i nieprawidłowego działania organów, którą przewiduje art. 227 K.p.a. (Dział VIII K.p.a.). Przedmiotem skargi w myśl art. 227 K.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie sprawy. Skarga ta jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi takie są załatwiane w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Należy jednak podkreślić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie jest również właściwy do rozstrzygania o trybie i sposobie załatwiania przez organy administracji publicznej skarg i wniosków wniesionych na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a. Nie zmienia tej konkluzji postawienie w skardze szeregu zarzutów merytorycznych, bo te tylko motywują treść żądania, a nie zmieniają charakteru, który przede wszystkim sprecyzowano w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. skierowanym do Prezesa Rady Ministrów. Mając powyższe na względzie nie mogą również odnieść skutku podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego. Skoro bowiem po wstępnym zbadaniu sprawy Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi, nie mógł przystąpić do merytorycznego jej rozpoznania, a tym samym nie mógł odnieść się do zarzutów i okoliczności tam przedstawionych. Należy również zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie powołano podstawę prawną, bowiem Sąd pierwszej instancji powinien zastosować art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a nie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Uchybienie to jednakże nie wywiera wpływu na prawidłowość merytoryczną zaskarżonego postanowienia. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest skargą w trybie art. 227 K.p.a., co czyni ją niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.