II SA/Wa 2105/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Andrzej Góraj Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Sądu Rejonowego W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. w zakresie pkt 2; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w W. na rzecz skarżącego K. G. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Sądu Okręgowego w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., wydaną na podstawie art. 104 i 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmawiającą udostępnienia daty dziennej urodzin sędziów przez podanie dnia i miesiąca. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. K. G. wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów Sądu Rejonowego [...] z podziałem na poszczególne wydziały, zgodnie z szablonem – imię i nazwisko sędziego, dzienna data urodzenia, miejscowość zamieszkania. Prezes Sądu Rejonowego [...] udzielił informacji, poprzez udostępnienie listy sędziów Sądu, wraz ze wskazaniem roku urodzenia i miejsca ich zamieszkania oraz wskazaniem wydziału do którego sędzia jest przydzielony. Odmówił natomiast udostępnienia daty dziennej urodzin sędziów uznając, iż dane te są chronione, gdyż dotyczą sfery prywatności osób fizycznych. Podzielając powyższe stanowisko, organ odwoławczy stwierdził, iż informacja o wieku sędziego, jako informacja publiczna winna być udostępniona, natomiast dzienna data urodzenia wykracza poza ten obszar i wkracza w sferę prywatności osoby fizycznej, która winna podlegać ochronie przewidzianej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2014 r. stała się przedmiotem skargi K. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w W. wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, iż przedmiotowa skarga została sporządzona bez podpisu dla organu wydającego zaskarżoną decyzję, nie posiada uzasadnienia, ani określenia jakiego naruszenia prawa dotyczy. Nie została również podpisana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późń. zm.), sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. K. G. przedłożył skargę z dnia 4 listopada 2014 r. uzupełnioną podpisem i stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisy postępowania – art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wobec uzupełnienia braków, wniosek o odrzucenie skargi nie mógł być uwzględniony. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb, w tym także przypadki, w których dysponent informacji publicznej odmawia jej udostępnienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz do decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji publicznej o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielenia informacji. W art. 1 ust.1 ustawa definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych, oraz wymienia w art. 6 ustawy przykładowy i niezamknięty katalog informacji stanowiących informację publiczną. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o organach władzy publicznej i osobach sprawujących w nich funkcje. W myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 (publ. Dz. U. Nr 49, poz. 358) wskazać należy, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Istotne jest zatem, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Nie ulega wątpliwości i nie jest to okoliczność kwestionowana w przedmiotowej sprawie, że sędziowie orzekając w sprawach należących do właściwości ww. sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności, realizują zadania znajdujące się w kognicji tych sądów jako organów władzy publicznej, sprawując w nich tym samym funkcję publiczną. W rozpoznawanej sprawie organ, podejmując decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przyjął, że żądana we wniosku informacja, jest informacją publiczną. Obowiązek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy) powstaje bowiem dopiero wówczas, gdy spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy tzn. wniosek dotyczy informacji publicznej i istnieje podmiot zobowiązany. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę uznał stanowisko organu w tym zakresie za prawidłowe, podzielając jednocześnie pogląd wyrażony w wyroku z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/12 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), że informacja o dacie urodzenia (wieku) sędziego, jako osoby pełniącej funkcję publiczną, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ słusznie zauważył, iż w orzecznictwie dominuje pogląd, iż informacje dotyczące wieku sędziego mają znaczenie prawne i pozostają w związku z warunkami powierzenia i wykonywania funkcji sędziego. Ustawodawca przyjmuje wprost w przepisach stosownych ustaw, że sędziami lub sędziami sądu określonego rodzaju nie mogą być osoby poniżej i powyżej określonego wieku. Powyższe oznacza, że dane odnoszące się do wieku sędziego, (a więc daty jego urodzenia, dzięki której jedynie można ustalić wiek) zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dając podstawę do uznania, że pozostające w dyspozycji organu dane osobowe osób wykonujących w ramach różnych stosunków prawnych funkcje publiczne są informacją o sprawach publicznych i jako takie mają charakter publiczny. Istota przedmiotowej sprawy sprowadzała się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy prawo do wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy). Podnieść należy, iż w odniesieniu do osób ubiegających się lub pełniących funkcje publiczne, prawo do ochrony ich prywatności podlega istotnemu ograniczeniu. O ile sfera życia intymnego (w znaczeniu szerszym niż potocznie przyjęte) objęta jest pełną prawną ochroną, o tyle ochrona sfery życia prywatnego podlega pewnym ograniczeniom, uzasadnionym "usprawiedliwionym zainteresowaniem". Jest oczywiste, że osoba pełniąca funkcję publiczną godzić się musi z takim zainteresowaniem opinii publicznej. Stąd w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania ograniczenie prawa do informacji publicznej przewidziane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl tego przepisu prywatność osoby fizycznej nie jest chroniona wówczas, gdy chodzi o informacje o osobach pełniących funkcje publiczne, mające związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji albo gdy osoba rezygnuje z tego prawa. Jak wskazano powyżej, przepisy stosownych ustaw zawierają postanowienia, które prawo pełnienia funkcji sędziego uzależniają od wieku sędziego, zakreślając cezurę sprawowania tej funkcji. Oznacza to, że wiek sędziego, a tym samym data jego urodzenia ma znaczenie prawne i pozostaje w związku z warunkami powierzenia i wykonywania funkcji sędziego. Wiek sędziego ma zatem wpływ na możliwość kandydowania sędziego na stanowisko, jak i na możliwość bycia sędzią. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że podmioty upoważnione uczestniczyć w procesie obsadzania stanowisk sędziowskich obowiązane są sprawdzać wiek kandydata na sędziego, czy też, że wiek sędziego związany ze stanem spoczynku pozostawiony jest trosce podmiotów odpowiedzialnych za to, by czynny sędzia po osiągnięciu określonego wieku nie wykonywał swojej funkcji. Na potrzeby niniejszej sprawy zasadnym jest zauważenie, że prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych praw w katalogu praw obywatelskich i politycznych. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, poprzez zwiększenie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej. Przejrzystość procesu decyzyjnego umacnia demokratyczny charakter instytucji oraz zaufanie obywateli do administracji (por. wyrok NSA z 1 października 2010 r., I OSK 1149/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). A zatem okoliczność, że wiek sędziego, a zatem data jego urodzenia, jest brany pod uwagę przez odpowiednie służby nie oznacza, że kwestia ta, jako związana z osobą pełniącą funkcję publiczną, nie może stanowić przedmiotu zainteresowania innych podmiotów, opierających swoje uprawnienie w tym zakresie na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Reasumując, w ocenie Sądu, informacja o dacie urodzenia sędziego, jako informacja publiczna winna zostać udostępniona na wniosek skarżącego, jako że informacji tej nie dotyczą ograniczenia wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy. Niezasadna była zatem odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy. Na marginesie zauważyć należy, że przedstawiony wyżej pogląd znajduje umocowanie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Stanowisko zbieżne z tym, jakie zaprezentował tut. Sąd, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 marca 2013r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 2872/12. Dlatego, uznając że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca udostępnienia daty dziennej urodzin sędziów, wydane zostały z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, orzeczono jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Wskazać przy tym należy, iż udostępnienie informacji publicznej nie wymaga wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 cyt. ustawy. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie zobowiązany do rozpatrzenia wniosku strony, z uwzględnieniem rozważań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia tut. Sądu.