I SAB/Wa 94/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. hip. jako "[...]" lit. "[...]" nr hip. [...]- w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżącej B. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2012 r. B. K., B. G., S. W. i J. K. reprezentowani przez adwokata J. P. wystąpili do Prezydenta miasta W. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip nr [...] pod nazwą "[...]" lit "[...]" ([...] W związku z powyższym, Prezydent miasta W. pismem z dnia 5 marca 2012 r. wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o przesłanie kopii mapy zasadniczej z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów. W tym samym dniu organ wystąpił też do Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych oraz akt lokalizacyjnych nieruchomości. Odpowiedź w tej spawie uzyskał w dniu 1 czerwca 2012r. Pismem z dnia 31 lipca 2012 r. Prezydent wystąpił do pełnomocnika skarżących z informacją o podjętych w sprawie czynnościach, wskazując jednocześnie, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całej dokumentacji, rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostanie do dnia 31 października 2012 r. Jednocześnie organ wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowy [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. W dniu 14 grudnia 2012 r. organ ponownie poinformował pełnomocnika skarżących o poczynionych w sprawie czynnościach, wskazując jednocześnie, że rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostanie do dnia 31 marca 2013 r. Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. organ ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowy [...]. W tym samym dniu przesłał również pismo do adw. J. P., w którym poinformował o podjętych w sprawie czynnościach wskazując, że rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostanie do dnia 31 lipca 2013 r. Przy piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. Archiwum Państwowego [...] przesłało organowi materiały dotyczące przedmiotowej nieruchomości. W dniu 28 czerwca 2013 r. adw. J. P. działając w imieniu B. K., B. G., S. W. i J. K., złożył u Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy odszkodowawczej. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie w części dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta miasta W. do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia powyższego postanowienia. Postanowienie to wpłynęło do Prezydenta miasta W. w dniu 13 września 2013 r. Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. organ po raz kolejny poinformował pełnomocnika stron o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, tym razem do dnia 31 maja 2014 r., z uwagi na brak całości materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy w odniesieniu do wnioskodawców spełnione zostały przesłanki do przyznania odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W dniu 17 kwietnia 2014 r. Zarząd Dróg Miejskich w [...] przesłał do Prezydenta miasta W. akta lokalizacyjne nieruchomości. Pismem z dnia 22 maja 2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżących, że do zakończenia postępowania koniecznym jest jeszcze wykonanie operatu szacunkowego, dlatego też decyzja w sprawie odszkodowania zostanie wydana w terminie do dnia 31 października 2014 r. W dniu 3 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżących wezwał organ do wskazania w jakim terminie organ zleci wykonanie operatu szacunkowego. W odpowiedzi Prezydent wskazał, że w chwili obecnej z uwagi na dużą ilość spraw oczekujących na zlecenie operatu szacunkowego oraz konieczność zgromadzenia środków na wypłatę odszkodowań, przewidywany termin zakończenia postępowania to dzień 28 luty 2015 r. Pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. B. K. reprezentowana przez adwokata J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w prowadzonym przez Prezydenta miasta W. postępowaniu w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomość za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. hip nr [...] pod nazwą "[...] W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ pomimo, iż prowadzi postępowanie już od kilku u lat, w dalszym ciągu nie jest w stanie wydać decyzji merytorycznej, czym narusza nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również te wyznaczone przez siebie oraz przez Wojewodę [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wnosząc o jej oddalenie, wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjął wiele kroków zmierzających do zakończenia postępowania. Jednoczenie wskazał, że pismem z dnia 16 lutego 2015 r. poinformował pełnomocnika o skarżącej aktualnym stanie sprawy oraz planowanym zakończeniu postępowania do dnia 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga B. K. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego z dnia 23 stycznia 2012 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 19 stycznia 2015 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Faktem jest, że organ podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Analiza akt sprawy wskazuje, że Prezydent nie tylko w prawnie ustalonym terminie organ nie wydał orzeczenia w sprawie, ale również prowadzone przez niego postępowanie i podejmowane w sprawie czynności były opieszałe i podejmowane w znacznych odstępach czasu, będące często wynikiem wcześniejszej interwencji strony skarżącej. Ponadto organ wprawdzie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, powiadamiał o tym fakcie stronę, jednak wynika z akt sprawy wyznaczał sobie terminy na załatwienie sprawy, z których wynika, że z góry zakładał możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Praktyki takie są niedopuszczalne. Podkreślić również należy, że pismem z dnia 22 maja 2014 r. organ poinformował stronę, że zebrał już cały materiał dowodowy i do zakończenia postępowania niezbędnym jest jeszcze sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Z akt sprawy wynika jednak, że do dnia orzekania konieczny do zakończenia sprawy operat nie został wykonany. Takiego prowadzenie postępowania nie usprawiedliwia nawet podnoszona przez organ argumentacja o dużej ilości prowadzonych jednocześnie spraw oczekujących na sporządzenie operatu, czy też podnoszona później przez organ argumentacja o konieczności zabezpieczenia środki na wypłatę odszkodowania. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 k.p.a oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.