I SA/Rz 219/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w zakresie budowli za 2009 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w W. kwotę 2.960 (słownie: dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 219/15 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "A" S.A. (dalej: spółka/skarżąca) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] października 2014r., nr [...], określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w zakresie budowli (linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej) za 2009r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] października 2014r. Wójt Gminy określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w zakresie budowli - linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej za 2009r. w kwocie 18.091 zł. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła m.in., że zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona, gdyż organ I instancji nie uwzględnił, że pismem z dnia 26 sierpnia 2014r. spółka wniosła o doręczanie korespondencji w przedmiotowym postępowaniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, czym naruszył art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749) – dalej: O.p. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej jako budowli i uznał, że wysokość zobowiązania podatkowego została określona w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy podkreślił, że wartość spornych linii kablowych ułożonych w kanalizacji kablowej w 2009r. została udowodniona w postępowaniu podatkowym za 2008r. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji po otrzymaniu adresu do doręczeń na e-PUAP, z ostrożności procesowej, prowadził również postępowanie tą drogą, jednakże przez to, że spółka odbiera korespondencję ostatniego tj. 14 dnia od chwili wysłania, postępowanie podatkowe jest skutecznie czasowo blokowane. Na decyzję organu odwoławczego spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 w związku z art. 144a i art. 152a O.p. przez orzeczenie co do istoty sprawy, choć ze względu na niedoręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania; 2. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 i § 4 O.p. przez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009r., w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie podatkowej; 3. art. 210 § 4 w związku z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 O.p. przez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, będące konsekwencją nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, wskutek czego nie ustalono podstawy opodatkowania od budowli; 4. art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. la ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo, iż za okres od lutego do grudnia 2009r. nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła w szczególności, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż mimo złożenia wniosku z dnia 26 sierpnia 2014r. - na podstawie art. 144a O.p. - o doręczanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, organ pominął tryb określony w art. 152a O.p. W ocenie skarżącej, z powodu niedoręczenia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy nie miał podstaw do orzekania co do istoty i powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Skarżąca wskazała, że Wójt Gminy wydał z tym samym numerem, ale z inną datą, decyzję z dnia [...] grudnia 2014r., a następnie doręczył ją, tym razem już w formie elektronicznej. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał za zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 144a i art. 152a O.p. przez rozpatrzenie odwołania, mimo że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy powinien stwierdzić jego niedopuszczalność. Z treści art. 228 § 1 pkt 1 O.p. wynika, iż organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. W doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W pierwszym przypadku z niedopuszczalnością środka zaskarżenia mamy do czynienia wówczas, gdy został on wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do dokonania tej czynności albo stronę niemającą zdolności do czynności prawnych, natomiast w drugim przypadku niedopuszczalność występuje w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia aktu administracyjnego organu pierwszej instancji. Brak przedmiotu zaskarżenia to m.in. sytuacja, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego przed dniem wniesienia środka zaskarżenia. W wyroku z dnia 23 marca 2012r., o sygn. akt I FSK 601/2011, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a więc pomimo, że została wydana, nie została stronie doręczona. Prawidłowe doręczenie decyzji ma istotne znaczenie dla określenia terminu do wniesienia odwołania. Nieskuteczne doręczenie decyzji organu I instancji, a więc sytuacja, w której decyzja nie weszła do obrotu prawnego, powoduje niedopuszczalność odwołania. Należy przy tym dodać, że kontrola dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością, jaką powinien podjąć organ odwoławczy po otrzymaniu tego środka zaskarżenia. Dopiero po stwierdzeniu jego dopuszczalności, m.in. przez uznanie, że w obrocie prawnym istnieje przedmiot zaskarżenia, możliwe jest badanie dochowania innych warunków formalnych, a następnie merytoryczne badanie sprawy. Dopuszczalność odwołania stwierdza się na datę jego wniesienia. Zgodnie z art.144a § 1 O.p., doręczenie pism w postępowaniu podatkowym, w tym decyzji, następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy, 2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny, 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny. Z kolei art. 152a O.p. wskazuje, jakie czynności podejmuje organ podatkowy w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, a także kiedy uważa się takie pismo za doręczone. Z powyższych regulacji wynika, że doręczenie pism dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie w sposób tradycyjny, a organ prowadzący postępowanie jest związany oświadczeniem strony w sprawie doręczania pism drogą elektroniczną, tj. złożonym podaniem lub wyrażeniem zgody, o których mowa w art.144a § 1 O.p. Doręczenie dokonywane w formie elektronicznej zastępuje doręczenie tradycyjne, stąd niedopuszczalne jest doręczenie dokumentu równocześnie w postaci papierowej, jak i elektronicznej. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2014r., sygn. akt II GSK 1197/14). W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka złożyła do Wójta Gminy wniosek z dnia 26 sierpnia 2014r. o doręczanie jej korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Mimo to organ pierwszej instancji doręczał pisma w trakcie postępowania podatkowego przez pocztę. W odpowiedzi na ponowny wniosek strony w tym przedmiocie z dnia 22 września 2014r. Wójt Gminy pismem z dnia 15 października 2014r. wyznaczył spółce siedmiodniowy termin na utworzenie konta i wskazanie organowi adresu skrzynki na Platformie e-PUAP, celem dostarczania korespondencji drogą elektroniczną. Pismo to doręczono skarżącej spółce w dniu 20 października 2014r. Nie czekając na upływ wyznaczonego terminu, Wójt Gminy wydał w dniu [...] października 2014r. decyzję określającą skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości i doręczył ją tradycyjnie, to jest przez pocztę. Spółka w wyznaczonym terminie siedmiu dni wskazała organowi adres skrzynki na Platformie e-PUAP (pismo to zostało nadane w dniu 27 października 2014r.). Jednakże organ pierwszej instancji doręczył spółce decyzję na adres skrzynki elektronicznej dopiero w dniu 19 grudnia 2014r., przy czym decyzja ta nosi inną datę (5 grudnia 2014r.) niż decyzja "papierowa", a ponadto została podpisana przez inną osobę. W związku z powyższym uznać należy, że skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji miało miejsce dopiero w dniu 19 grudnia 2014r. Zważywszy na to, że odwołanie zostało wniesione w dniu 17 listopada 2014r., czyli przed wejściem decyzji do obrotu prawnego, uznać należy, że zaistniała przesłanka do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p., z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno stwierdzić niedopuszczalność odwołania, zamiast rozpoznawać sprawę co do istoty, dlatego wydana przez ten organ decyzja podlega usunięciu z obrotu prawnego, jako naruszająca przepis art.228 § 1 pkt 1 O.p. W tym stanie sprawy odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 2.960zł składają się: uiszczony wpis od skargi w wysokości 543zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 2.400zł – na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 461) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17zł.