VII SA/Wa 2458/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-22
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Sanitarny, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez WSA, prawidłowo zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA, w szczególności w zakresie ustalenia wysokości kary pieniężnej?Ratio decidendi
Główny Inspektor Sanitarny naruszył art. 153 PPSA, ponieważ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA z dnia 2 lipca 2014 r. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował przesłanki łagodzące wymiar kary, traktując długoletnią działalność skarżącej jako okoliczność obciążającą, a wielkość przychodów jako jedyny obiektywny miernik, ignorując koszty i sytuację finansową przedsiębiorcy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 50.000 zł nałożoną za naruszenie przepisów dotyczących reklamy suplementu diety. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił poprzednią decyzję GIS, wskazując na wadliwe ustalenie wysokości kary. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez GIS, WSA ponownie uchylił decyzję, stwierdzając naruszenie przez GIS art. 153 PPSA z uwagi na niezastosowanie się do wskazań poprzedniego wyroku sądu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]sierpnia 2014 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Sanitarny
działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 po rozpatrzeniu odwołania Pani D. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G., ul. [...],[...]-[...]G., od decyzji [...]Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], mocą której - działając na podstawie art. 104 ust. 1 i 2 oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), organ I instancji wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta została wydana w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r. sygn.. akt VII SA/Wa 2725/13 uchylającego poprzednią decyzję GIS. W orzeczeniu tym Sąd przesadził odpowiedzialność Skarżącej na postawie art. 103 i 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, uznał jednak za wadliwe rozstrzygnięcie w przedmiocie wysokości orzeczonej kary pieniężnej.
W uzasadnieniu decyzji wydanej na skutek ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], organ I instancji, działając na podstawie art. 104 ust. 1 i 2 oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy, wymierzył Skarżącej, karę pieniężną w wysokości 50 000 zł, w związku z prezentacją i reklamą suplementu diety pn. "[...]" naruszającą art. 46 ustawy.
W/w naruszenie przepisów prawa żywnościowego stwierdzone zostało m.in. w wyniku przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2013 r. w siedzibie Skarżącej kontroli sanitarnej, o czym świadczy protokół z tej kontroli, znak: [...] z dnia [...]czerwca 2013 r., a także na podstawie wyjaśnień złożonych przez Panią D. K. w dniu [...] czerwca 2013 r. (protokół nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.) będących uzupełnieniem informacji do protokołu kontroli sanitarnej interwencyjnej nr [...] z dnia [...]czerwca 2013 r. oraz na podstawie analizy dołączonych do protokołu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. materiałów oraz treści umieszczonych na stronie internetowej [...].
Przewinienie Skarżącej polegało na tym, iż podczas prezentacji produktu pn. "[...]" m.in. na spotkaniach organizowanych przez firmę G. osobom w nich uczestniczącym rozdawane były materiały promocyjne zawierające tekst pt. "[...]" opracowane na podstawie książki J. D. "[...]".
Ponadto prezentowany suplement diety "[...]" posiadał ulotkę reklamową (katalog) dotyczącą opisu samego preparatu. Działania podejmowane przez Skarżącego sugerowały, że suplement diety pn. "[...]" posiada właściwości lecznicze, co stanowi naruszenie art. 46 ustawy.
Od wyżej wskazanej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia w całości, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 1 000 zł.
Rozpoznając odwołanie oraz podniesione w nim zarzuty, jak również zebrany w sprawie całość materiału dowodowego, GIS nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy obszernie omówił prawidłowość ustaleń w zakresie naruszenia przez Skarżącą art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Następnie odniósł się do wymiaru kary grzywny. W pierwszej kolejności wskazał, że organ I instancji uwzględnił w sposób prawidłowy przesłanki zawarte w art. 204 ust. 2 ustawy. Wskazał bowiem zakres naruszenia, stopień szkodliwości czynu i stopień zawinienia.
Za prawidłowe uznano również twierdzenie organu I instancji, wskazujące na fakt skierowania reklamy do osób starszych. W tym kontekście oraz wobec treści reklam GIS uznał tego rodzaju działalność jako zagrożenie dla życia i zdrowia. Jednocześnie wskazał, że nie można od organu wymagać aby badał przyczyny zgonu lub pogorszenia stanu zdrowia z powodu zastosowania niewłaściwej reklamy.
Jednocześnie niezależnie od w/w wyjaśnień oraz stanowiska Skarżącego, iż przedmiotowa reklama nie była kierowana do osób starszych należy wskazać, iż zakres przekazywanych informacji oraz skutki wprowadzenia w błąd osób do których w/w reklama była kierowana, niezależnie od ich wieku, nie pozwalają przyjąć, iż w/w kara została wymierzona w nadmiernej wysokości.
Organ I instancji w sposób prawidłowy określił również stopień zawinienia i zakres naruszenia. W zaskarżonej decyzji zostało bowiem wskazane, iż Skarżąca w sposób świadomy zamieściła w reklamie w/w produktu informacje wprowadzające konsumenta w błąd. Jednocześnie organ I instancji w sposób szczegółowy określił zakres naruszenia dokonanego przez Skarżącego - wskazał w szczególności, iż naruszone przepisy dotyczą znakowania, w tym prezentacji i reklamy produktu [...]. Organ ten dokonał również prawidłowej subsumpcji przepisów art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz wskazał jakie czyny Skarżącego były podstawą do wymierzenia przedmiotowej kary.
Oceniając postępowanie prowadzone przed organem I instancji dodano, iż przy ustalaniu wysokości wymierzonej kary w prawidłowy sposób zostało wzięte pod uwagę, iż przypisywanie środkom spożywczym właściwości leczniczych należy uznać za rażące naruszenie przepisów dotyczących ich znakowania. Dokonując gradacji naruszeń w/w przepisów należy wskazano, iż organy inspekcji sanitarnej zobowiązane są do wymierzania najwyższych kar przedsiębiorcom, których zachowanie może doprowadzić do zagrożenia dla życia i zdrowia konsumentów.
Rozpatrując przesłankę dotychczasowej działalności przedsiębiorcy na rynku spożywczym wskazano, iż organ I instancji rzeczywiście nie wskazał wprost w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, że bierze pod uwagę również dotychczasową działalność Skarżącej. Jednakże organ I instancji wskazał między innymi jakie elementy działalności na rynku spożywczym - znakowanie, w tym prezentacja i reklama przedmiotowego produktu - bierze pod uwagę. Przy czym należy zgodzić się, iż Skarżąca mogła oczekiwać, że wzięte zostanie pod uwagę również zachowanie związane z prowadzonym obrotem również innymi produktami. Jednakże, w tym konkretnym przypadku, brak rozpatrzenia aspektu dotychczasowej działalności nie może wpłynąć na obniżenie wymierzonej kary. Zachowanie Skarżącego, którego należy ocenić jako podmiot działający od wielu lat na rynku spożywczym, powinno podlegać bowiem wyższym standardom niż podmioty, które takowego doświadczenia nie posiadają. W niniejszej sprawie, co podkreśla sama Skarżąca, jej działalność na rynku spożywczym trwa ponad 20 lat. Stąd też od Skarżącej należy wymagać wyższego poziomu wiedzy niż od osób, które zajmują się przedmiotową działalnością, w tym czerpią z niej zyski, w okresie krótszym.
Jednocześnie, czego Skarżąca nie bierze pod uwagę długość okresu prowadzenia w/w działalności na którą sam wskazywał prowadzi do wystąpienia rozleglej szych skutków dla konsumentów, którzy zaufali zakwestionowanej reklamie, niż ustalił to w dotychczasowym postępowaniu organ I instancji.
Mając na uwadze powyższe wskazano, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości wysokość wymierzonej Skarżącej kary. Tak samo jak nie budzi wątpliwości, iż przy jej ustalaniu została wzięta pod uwagę jej dotychczasowa działalność na rynku spożywczym.
Odnosząc się natomiast do przesłanki wielkości produkcji zakładu wskazano, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ocenił całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy zostało bowiem wskazane, iż przy miarkowaniu przedmiotowej kary organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę, że Skarżąca w okresie od maja 2012 r. do czerwca 2013 r. sprzedała aż 575 sztuk w/w produktu na kwotę 1 144 250 zł. Należy w tym miejscu podzielić również stanowisko organu I instancji, iż powyższa wartość sprzedaży może świadczyć o znacznym wpływie sposobu prezentacji i reklamy suplementu diety, jako produktu o właściwościach leczniczych, na decyzję zakupu, tym bardziej, że kwota 1 zestawu to wydatek rzędu prawie 2000 zł.
Odnosząc się natomiast do zarzutów Skarżącej należy wskazać, iż w/w przesłanka nie obliguje organ do wzięcia pod uwagę przychodu, bądź zysku brutto danego przedsiębiorcy, który jest uzależniony od wielu czynników, w tym złego zarządzania danym przedsiębiorstwem. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do uzasadnienia wymierzenie kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia w przypadku kiedy dany przedsiębiorca poniósł w danym roku straty. Zamiast tego analizowana przesłanka służy określeniu jaka jest realna wielkość produkcji zakładu, a co za tym idzie jakie potencjalne skutki dla zdrowia i życia konsumentów może nieść za sobą działalność danego przedsiębiorcy, która jest związana z danym naruszeniem prawa. Niezasadnym jest zatem przyjęcie, iż celowym jest wymierzenie przedmiotowej kary w 50-krotnie mniejszej wysokości. Jedynie z powodu tego, że skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą w sposób nieopłacalny
W świetle w/w wyjaśnień, biorąc w szczególności pod uwagę fakt, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła w najmniejszym stopniu, iż wysokość kary stoi w sprzeczności z przepisem art. 104 ust. 2 ustawy GIS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozpatrując zarzuty przedstawione przez Skarżącą wskazano, iż organ I instancji, poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny, czym spełnił dyspozycję przepisów art. 77 kpa. Potwierdzeniem powyższego jest m.in. obszerna dokumentacja zawierająca w szczególności materiały promocyjne i reklamowe, a także wydruki ze strony internetowej Skarżącego oraz wyjaśnienia złożone przez Skarżącą.
Jednocześnie organ odwoławczy zgodził się ze wskazaniem w wyroku z dnia 15 lipca 2014 r VII SA/Wa 2725/13, iż w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy nie istnieje kara faktycznego zakończenia prowadzenia danej działalności gospodarczej. Jednakże w ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego kara w wysokości 50 000 zł nałożona w oparciu o ocenę przesłanek uregulowanych w art. 104 ust. 2 ustawy jest karą prawidłową. Nie wykracza bowiem poza maksymalną wysokość kary określoną w przepisach art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
W niniejszej sprawie, na skutek przeanalizowana całości materiału dowodowego nie sposób zgodzić się, iż kara w wysokości 50000 zł jest karą sprzeczną z w/w przepisami. Kara ta jest bowiem wymierzona w granicach przyjętych przez ustawodawcę w art. 103 ust. 1 i 2 ustawy. Przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje bowiem, iż za udowodnione w niniejszej sprawie naruszenie przepisu art. 46 ustawy Skarżąca podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Przy czym zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy wysokość w/w kary powinna zostać wymierzona do pięciokrotnej wartości brutto zakwestionowanej ilości środka spożywczego lub produktu niebędącego żywnością wprowadzonego do obrotu jako żywność, tj. 5 700 000 zł.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że kara ta nie prowadzi do zamknięcia działalności gospodarczej Skarżącego. Trudno bowiem uznać, iż Skarżąca, która w skali roku jest w stanie zakupić, a następnie wprowadzić do obrotu prawie 600 opakowań produktu wartego przeszło 1 144 250 zł nie był w stanie uiścić kary w wysokości 50000 zł.
Skargę na te decyzję złożyła D. K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą G..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. naruszenie art. 103 ust. I pkt. 1 oraz art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez pominięcie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych, które stanowią podstawę wydanej zaskarżonej decyzji, co przełożyło się na nałożenie rażąco wysokiej kary pieniężnej.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. naruszenie art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż doszło do wyczerpania znamion czynu tam opisanego, a w
rzeczywistości wszystkie przesłanki nie zostały dostatecznie udowodnione i wykazane w przeprowadzony postępowaniu dowodowym.
3. Naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 80 i 107 § 3 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, co przyczyniło się w znacznym stopniu do wydania decyzji sprzecznej z powoływanymi przepisami, w wyniku nieprzeprowadzenia przez organ II instancji należycie postępowania dowodowego w sprawie i wskazanie argumentacji analogicznej jak w przypadku organu I instancji.
4. Naruszenie przepisów postępowania - art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez pobieżną analizę przedstawionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosków oraz argumentów w sporządzonym uzasadnieniu wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję i przekazującą do ponownego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ II instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty wnosiła o to, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w całości decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), orzeczenie prawomocne wiąże w szczególności strony i sąd, który je wydał. Ponadto, zgodnie z art. 153 tej ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji sąd uwzględnił skargę, gdyż Główny Inspektor Sanitarny naruszył przepisy postępowania, przez co decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. podlegała uchyleniu.
Niemniej Sąd nie podzielił wszystkich zarzutów skargi. W szczególności nie uznał za zasadne zarzuty dotyczące braku naruszenia art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Niemniej jednak uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 80 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, w niniejszej sprawie administracyjnej wszczętej z urzędu zapadł wskutek skargi wniesionej przez D. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą G. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2725/13, uchylający uprzednio wydaną w sprawie decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] października 2013 r., mocą której utrzymano w mocy decyzję [...]Państwowego Inspektora Sanitarnego wymierzającą na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 i art. 104 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia D. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. karę pieniężną w wysokości 50000 zł. Wyrok ten stał się prawomocny, strony nie wywiodły skarg kasacyjnych.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. ustalono jako bezsporną okoliczność, że D. K. swym zachowaniem wypełniła przesłanki do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który ma zastosowanie w przypadku naruszenia przepisu art. 46 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. W związku z tym nie zasługują na uwzględnienie argumenty zawarte w skardze kwestionujące odpowiedzialność Skarżącej.
We wskazanym wcześniej wyroku wskazano jednak że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 80 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Dalej Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 104 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia i zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku spożywczym i wielkość produkcji zakładu. W konkluzji Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego dotyczącego przesłanek określonych w art. 104 ust. 2 ww. ustawy przemawiających za wysokością nałożonej kary.
W szczególności Główny Inspektor Sanitarny nie dokonał właściwej, dokładnej analizy sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Ponadto Sąd stwierdził, że kara pieniężna 50 000 zł musi zostać oceniona jako wysoka. Tymczasem z akt sprawy, w tym również uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że sytuacja finansowa skarżącego przedsiębiorcy nie pozwala na zapłatę tak wysokiej kary bez wpływu na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozpatrując wysokość kary w tym aspekcie organ musi również wziąć pod uwagę dodatkowo, że kara powinna być proporcjonalna.
Poza tym wskazano w uzasadnień wyroku, że "GIS całkowicie pominął także przesłankę dotychczasowej działalności podmiotu działającego na rynku spożywczym. W odwołaniu skarżąca podniosła, że prowadzona przez nią firma jest otwarta na wszelkie uwagi ze strony klientów, urzędów i instytucji, a skarżąca aktywnie bierze udział w targach dla Seniorów, co sprawia, że poszerza grono zadowolonych klientów całej Polsce. Zwróciła uwagę, że nigdy wcześniej od momentu rozpoczęcia działalności nie została ukarana przez żadną instytucję i stara się postępować w sposób zgodny z obowiązującym porządkiem prawnym. Tej przesłanki wysokości kary GIS w ogóle nie przeanalizował, nie odnosząc się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do argumentów zawartych w odwołaniu. Organ nie dokonał również właściwej analizy pozostałych przesłanek tj. zakresu naruszenia oraz stopnia szkodliwości popełnionego czynu. Wprawdzie Skarżąca w sposób jednoznaczny naruszyła art 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, jednakże brak jest informacji, aby ktokolwiek z nabywców poniósł jakąkolwiek szkodę lub uszczerbek na zdrowiu, czy też złożył skargę w związku z nabyciem suplementu diety."
Jak zatem wynika z przedstawionego stanu sprawy, wskutek wydanego wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. ponownie przeprowadzone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie miało obejmować wyłącznie kwestie związane ze sposobem ustalenia wysokości kary pieniężnej.
Rozważając zatem niniejszą sprawę na tle przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy zauważyć, że obejmuje on sytuację, w której w sprawie orzekał już poprzednio sąd administracyjny, dokonując określonej oceny prawnej, a z taką sytuacją mamy do czynienia na tle kontrolowanej obecnie sprawy. Z przepisu tego wynika zaś bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (LEX nr 1081014), a sąd orzekający w niniejszym składzie pogląd ten podziela, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zatem zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.
Jak przyjmuje się jednolicie w literaturze i orzecznictwie przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Jako ocenę prawną przyjmuje się zatem osąd o prawnej wartości sprawy. W wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1261/10 (ONSA WSA z 2013 r. Nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.
Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy. Ponieważ, co jest istotne na tle wykładni art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna wyrażona w wyroku wiążąca jest także dla sądu, który go wydał, sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.
W kontekście przedstawionych rozważań wadliwość zaskarżonej decyzji, upatrywana w naruszeniu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wynika z pominięcia przez organ odwoławczy oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przywołanym wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. Wymaga podkreślenia, że ani stan faktyczny sprawy, ani stan prawny będący przedmiotem rozważań sądu nie uległ zmianie, wobec tego organ mógł być zwolniony z obowiązku przepisem tym określonego.
Wskazania co do dalszego postępowania zostały wyrażone w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Streszczając te wskazania wskazać należy, że Sąd niewątpliwie uznał wymierzoną karę za surową. Poza tym przy jej wymiarze nie uwzględniono przede wszystkim dotychczasowej działalności Skarżącej oraz błędnie określono skalę jej działalności poprzestając na uzyskanych przychodach bez uwzględnienia kosztów. W obu przypadkach nie może budzić wątpliwości, że Sąd podnosząc powyższe okoliczności wskazywał je jako przesłanki łagodzące wymiar kary. Organ drugiej instancji jednak wbrew stanowisku Sądu, uznał dotychczasową działalność Skarżącej jako okoliczność obciążającą wskazując, że jako osoba zorientowana na rynku obrotu suplementami diety podlega surowszej ocenie niż osoby prowadzące taką działalność krócej. Pogląd ten jest nie tylko sprzeczny ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. ale także obiektywnie nieuprawniony. Obowiązek znajomości przepisów i przestrzegania prawa dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą jest jednakowy dla wszystkich niezależnie od okresu prowadzonej działalności. Organ nie ustalił także, a w związku z tym nie wziął pod uwagę tego, nie zgłaszano żadnych skarg na działalność Skarżącej, nie prowadzono wobec niej żadnego postepowania w związku z naruszeniem przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności i żywienia oraz nie zaobserwowano negatywnego wpływu niewłaściwego oznakowania sprzedawanego produktu. Nie wskazywano przy tym organowi na konieczność badania przypadków zgonu lub pogorszenia stanu zdrowia spowodowanych nieprawidłową informacja przekazaną przez Skarżącą. Skoro jednak organ wskazuje jako okoliczność szczególnie obciążającą zagrożenie dla życia i zdrowia winien odnieść się do twierdzenia Skarżącej o braku takich skutków oraz braku jakichkolwiek skarg związanych z działaniem sprzedawanego środka a w szczególności spowodowanych niewłaściwą reklamą.
Natomiast w odniesieniu do skali prowadzonej działalności przez Skarżącą należy uznać, że organ odwoławczy zakwestionował stanowisko Sądu dotyczące uwzględnienia ponoszonych przez nią kosztów wskazując, że jedynym obiektywnym miernikiem w ty zakresie jest wielkość przychodów, bowiem wielkość kosztów jest sprawą indywidualną, zależną od indywidualnych umiejętności i w związku z tym nie ma charakteru obiektywnego. Niewątpliwie stanowisko to jest sprzeczne ze wskazaniami zawartymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2014 r.
Tym samym należy uznać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a zarzuty skargi są częściowo zasadne. Organ odwoławczy nie zastosował się bowiem do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r.
Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Sanitarny dostosuje się do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku tego sądu z dnia 2 lipca 2014 r. i ponownie przeanalizuje wysokość kary pieniężnej nałożonej na Skarżącą.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" i art. 152 ppsa orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło