II SA/Rz 1576/14
WyrokWSA w Rzeszowie2015-04-22
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie był stroną w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę, może skutecznie złożyć wniosek o wznowienie tego postępowania, powołując się na fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością złożone przez jednego z uczestników tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego przeniesienia pozwolenia na budowę może złożyć wyłącznie podmiot będący stroną w tym postępowaniu, czyli podmiot, między którym ma być dokonane przeniesienie. Podmiot, który nie posiadał statusu strony w pierwotnym postępowaniu, nie jest legitymowany do złożenia wniosku o jego wznowienie, nawet jeśli powołuje się na fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Ponadto, wniosek o wznowienie postępowania może być skutecznie złożony jedynie w odniesieniu do decyzji ostatecznej, a nie takiej, która jeszcze nie uzyskała waloru ostateczności.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę, twierdząc, że spółka C, na rzecz której przeniesiono pozwolenie, złożyła fałszywe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując, że spółka A nie była stroną postępowania o przeniesienie pozwolenia, a wniosek został złożony przed uzyskaniem przez decyzję waloru ostateczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki A.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala-
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. w D., utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] o przeniesieniu pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. ze B Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna na rzecz C Sp. z o.o.
W podstawie prawnej postanowienia Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] ([...]) Starosta [...] zatwierdził na wniosek D S.A. z/s P. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę Centrum logistycznego o budynek magazynowy z zapleczem socjalno-biurowym i technicznym wraz z instalacjami wewnętrznymi i prowadzonymi ziemią: instalacji gazowej z przyłączem, kanalizacji sanitarnej i deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, instalacji wodociągowej, elektrycznej wraz z odcinkiem sieci i stacją trafo oraz utwardzenie komunikacji wewnętrznej i placów zlokalizowanych na działkach nr ewid. 71/28, 71/34, 71/35, 71/31, 387/2, 388/2, 71/18 położonych w miejscowości P. gm. [...]
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. ([...]) Starosta [...] przeniósł za zgoda stron ww. decyzję z dnia [...] września 2008 r. z dotychczasowego właściciela D S.A. z/s P. na B Sp. z o.o. Spółka komandytowo akcyjna w K. W dalszej kolejności decyzją z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) Starosta [...] orzekł o przeniesieniu za zgodą stron ostatecznej decyzji własnej z dnia [...] września 2008 r. i z dnia [...] marca 2009 r. z dotychczasowego właściciela B Sp. z o.o. Spółka komandytowo akcyjna w K. na aktualnego: C Sp. z o.o. w P.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. ([...] lipiec 2013 r. – data wpływu do organu) A Sp. z o.o. z/s w P. złożyła wniosek o wznowienie (z urzędu) postępowania podnosząc, że Spółka C Sp. z o.o. nie posiada prawa do dysponowania działkami nr 71/28 i 71/34 na cele budowlane, wbrew złożonemu oświadczeniu. W ocenie wnioskodawcy powyższe stanowi przesłankę o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Po jego rozpoznaniu, Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie to w administracyjnym toku instancji zostało uchylone na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. o przeniesieniu pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, że wniosek o wznowienie został złożony przez A Sp. z o.o., tj. podmiot który nie posiada przymiotu strony postępowania. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę są jedynie podmioty między którymi ma być dokonane przeniesienie. W okolicznościach sprawy tymi podmiotami są: B Sp. z o.o. Spółka komandytowo akcyjna w K. i C Sp. z o.o. w P. Ponadto przeszkodą w rozpoznaniu wniosku o wznowienie jest fakt, że w chwili jego złożenia decyzja z dnia [...] maja 2013 r. nie była ostateczna.
W zażaleniu od tego postanowienia A Sp. z o.o. – reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. W. W. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 i art. 147 K.p.a. poprzez odmowę wznowienia mimo ujawnienia, że dowody na podstawie których ustalono okoliczności i wydano decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę okazały się fałszywe oraz błędne ustalenie, że brak jest ostatecznej decyzji administracyjnej i błędne ustalenie, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania. Spółka zarzuciła także naruszenie art. 7-9 K.p.a. poprzez wprowadzenie strony w błąd, tj. opatrzenie decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę adnotacją o ostateczności w sytuacji gdy organ posiadał wiedzę, że decyzja nie jest ostateczna. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że właścicielem działek nr 71/28 i 71/34 jest Skarb Państwa, zaś wieczystym użytkownikiem A Sp. z o.o. Pismem z dnia [...].05.2013 r. C Sp. z o.o. złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. W rzeczywistości jednak takiego prawa nie posiadała. Tym samym złożone oświadczenie było fałszywe, to zaś powoduje, że organ z urzędu winien wznowić postępowanie. Zdaniem składającej zażalenie fakt, że decyzja stała się ostateczna po wniesieniu wniosku o wznowienie postępowania, nie czyni go bezprzedmiotowym (organ badał sprawę w listopadzie 2013 r., decyzja stała się ostateczna we wrześniu 2013 r.) Nadto sam organ wprowadził Spółkę w błąd co do daty ostateczności (organ uczynił na decyzji wzmiankę o ostateczności, podczas gdy nie została ona doręczona jeszcze stronom). Wskazano, że w trakcie postepowania karnego, pracownik Starostwa zeznał, że decyzja jest ostateczna od dnia [...] maja 2013 r. Końcowo zwrócono uwagę, że Spółka jako użytkownik wieczysty działek w odniesieniu do których złożono fałszywe oświadczenie, posiada przymiot strony postępowania
Wojewoda wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu przedstawiając instytucję wznowienia postępowania
i powołując się na art. 145 § 1 pkt 1-8 art. 149 K.p.a. Wojewoda wskazał, że po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania, we wstępnej fazie organ obowiązany jest zbadać czy zachowane są warunki formalne wznowienia. Przepis art. 149 § 3 K.p.a. przewiduje możliwość odmowy wznowienia postępowania
z przyczyn podmiotowych (m. in. gdy wniosek złoży osoba niebędącą stroną)
i przedmiotowych (m. in. gdy wniosek został złożony przez stronę z uchybieniem terminu, gdy sprawa nie była rozstrzygnięta w formie decyzji lub zaskarżalnego postanowienia, gdy decyzja nie była ostateczna).
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Wojewoda powołując się na art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) podkreślił, że stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę są jedynie podmioty pomiędzy, którymi to przeniesienie ma być dokonane. Analiza akt sprawy wskazuje, że tymi podmiotami są B Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna oraz C Sp. z o.o. Zatem oczywistym jest, w ocenie Wojewody, że D S.A. nie posiadała przymiotu strony w ww. postępowaniu. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w 2012 r. A Sp. z o.o. nabyła prawo użytkowania wieczystego działek nr 71/28 i 71/34 co do których C Sp. z o.o. złożyła (jak twierdzi A Sp. z o.o.) fałszywe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Raz jeszcze podkreślono, że na etapie przeniesienia pozwolenia stronami są tylko "były" i "obecny" inwestor.
Dodatkowo Wojewoda zaznaczył, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu [...] lipca 2013 r., natomiast decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę stała się ostateczna dopiero [...] września 2013 r. Powyższe również stanowi przeszkodę do wznowienia postępowania, bowiem art. 145 § 1 K.p.a. wskazuje, że instytucja ta dotyczy tylko decyzji ostatecznych.
Końcowo zaznaczono, że do akt zostało przedłożone postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [....] z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. [...] o umorzeniu śledztwa przeciwko M. G. podejrzanemu o to, że w dniu [...] maja 2013 r. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością – działkami o nr ewid. 71/28 i 71/34, podczas gdy C Sp. z o.o. przysługiwała służebność przejazdu i przechodu, wobec niepopełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu. W uzasadnieniu tego postanowienia zawarto stwierdzenie, że "nie ulega wątpliwości, że oświadczenie jakie zostało złożone było niezgodne z prawdą". Powyższe powoduje, że rzeczą organu będzie ustalenie czy postanowienie to zostało zaskarżone i w zależności od poczynionych dalszych ustaleń, w razie potwierdzenia okoliczności, że C S.A. nie posiadała prawa do dysponowania ww. nieruchomościami, wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z [...] maja 2013 r.
Na powyższe postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła A Sp. z o.o. – reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. W. W., wnosząc o jego uchylnie i uchylenie postanowienia organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu – postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].09.2014 r., sygn. akt [...] o uchyleniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...].06.2014 r., sygn. [...].
W skardze zarzuciła naruszenie art. 28 w zw. z art. 147 K.p.a. polegające na uznaniu, że skarżąca Spółka nie jest legitymowana do złożenia wniosku
o wznowienie postepowania, gdyż nie posiada przymiotu strony, podczas gdy jako użytkownik wieczysty działek nr 71/28 i 71/34 posiada interes prawny we wznowieniu postępowania. Zarzuciła nadto naruszenie art. 145 w zw. z art. 148 K.p.a. poprzez uznanie, że przeszkodą do żądania wznowienia jest fakt, że podanie o wznowienie wpłynęło do organu zanim decyzja uzyskała walor ostateczności. Naruszenie art. 145 w zw. z art. 151 K.p.a. poprzez przedwczesną odmowę wznowienia z uwagi na brak statusu strony przez skarżącą, podczas gdy organ kwestię istnienia legitymacji skarżącego winien rozważyć na dalszym etapie postępowania, po jego wznowieniu. Końcowo zarzucono naruszenie zasady wyrażonej w art. 8 K.p.a. poprzez wprowadzenie skarżącej w błąd co do daty uzyskania przez decyzję z dnia 17.05.2013 r. waloru ostateczności oraz naruszenie art. 7 K.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty i podała, że wobec uchylenia przez sąd powszechny postanowienia Prokuratury (obecnie postępowanie toczy się pod sygn. akt [...]) niedopuszczalnym i niezgodnym z porządkiem prawnym jest, że organ odmawia wznowienia postępowania, gdy posiada jednoznaczna wiedzę, że dowody na podstawie których wydano decyzję okazały się fałszywe.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na przyczyny wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W trakcie rozprawy pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że Prokuratura Rejonowa w [...] wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa. Złożone na to postanowienie zażalenie zostało odrzucone, w związku z czym został wniesiony prywatny akt oskarżenia przeciwko M. G. – prezesowi Zarządu spółki C Sp. z o.o. w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."), stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia ich nieważności, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wymienionych wyżej wad i uchybień nie zawiera.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody, którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] o przeniesieniu pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. ze B Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna na rzecz C Sp. z o.o.
Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że jednym z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji ostatecznej decyzji zapadłej w postępowaniu administracyjnym, jest wznowienie postępowania. Problematykę tą regulują przepisy art. 145 - 152 K.p.a. Na ich podstawie można wyróżnić dwie fazy tego postępowania - wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.
W pierwszej fazie (przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania) organ obowiązany jest dokonać wstępnego badania dopuszczalności wznowienia, a więc ustalić, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania
o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).
Podstawową kwestią na tym etapie jest ustalenie czy wniosek o wznowienie pochodzi od strony postępowania albo w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. od podmiotu, który bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, ale ma
w nim interes prawny, a więc jest stroną, dalej zbadanie czy wniosek został złożony w ściśle określonym w art. 148 K.p.a. terminie tj. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w terminie jednego miesiąca, liczonego od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Złożenie bowiem wniosku o wznowienie postępowanie przez osobę niebędąca stroną stanowi jedną z przesłanek odmowy wznowienia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie złożony został przez A Sp. z o.o. a jako jego podstawę wyżej wymieniona Spółka wskazała art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wyjaśniając, że podmiot na rzecz którego przeniesiono pozwolenie na budowę, tj. C Sp. z o.o. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wbrew złożonemu w dniu [...] maja 2013 r. oświadczeniu.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 147 zd. pierwsze K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Zatem żądanie wznowienia może wnieść strona. Przy czym w postępowaniu w sprawie wznowienia mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu głównym. Legitymację do złożenia wniosku ma więc ten podmiot, który twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie
w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 K.p.a. uzasadniającego jej udział. Stroną stosownie do ww. przepisu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być wywiedziony zatem
z konkretnego przepisu prawa materialnego. Innymi słowy mieć interes prawny
w postępowaniu administracyjnym to ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, Lex nr 47898).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy stronami w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot, mogą być jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji, czy także inne podmioty. Kwestię przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot reguluje art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zgodnie z którym organ, który wydał decyzję określoną w art. 28 Prawa budowlanego, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (ust. 1). Stronami
w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji (ust. 3). Zatem w przepisie tym - art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego - ustawodawca wyraźnie przesądził, że stronami w postępowaniu
o przeniesienie pozwolenia na budowę są wyłącznie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie. Zmiana inwestora w trybie art. 40 Prawa budowlanego nie ma na celu przeprowadzenia ponownej oceny bądź wzruszenia pozwolenia na budowę. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ administracji nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone tym przepisem, a mianowicie, osoba na rzecz której ma być przeniesione pozwolenie na budowę, musi się wykazać prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodą strony na rzecz której pozwolenie zostało wydane oraz osoba ta musi złożyć oświadczenie, że przyjmuje warunki zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że podmiotami pomiędzy którym zostało dokonane przeniesienie decyzji
o pozwoleniu na budowę był dotychczas inwestor: B Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna oraz nowy inwestor: C Sp. z o.o. Zatem podmiotowi, który domaga się wznowienia postępowania, tj. A Sp. z o.o., nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę. Brak złożenia podania o wznowienie postępowania przez stronę stanowi przeszkodę do wznowienia postępowania. W ocenie Sądu, prawidłowym zatem było stanowisko orzekających w sprawie organów administracji publicznej w tym zakresie, a czemu dały wyraz w zaskarżonych postanowieniach.
Jak już wyżej zaznaczono wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny, jest instytucją procesową stwarzającą możliwość wzruszenia decyzji, jednakże nie każdej lecz wyłącznie ostatecznej. Powyższe wynika z jednoznacznego brzmienia art. 145 § 1 K.p.a. w którym wyraźnie wskazano, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Oznacza to, że postępowanie o wznowienie nie może zostać wszczęte zanim decyzja nie stanie się ostateczna. W wyroku NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. II OSK 1113/10 wyrażono pogląd, że podanie o wznowienie postępowania może być skutecznie wniesione najwcześniej w pierwszym dniu po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna,
a bieg terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. nie może się rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną (publ. ONSA WSA 2011, nr 6, poz. 131). Pogląd ten skład orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni podziela. W okolicznościach sprawy wniosek o wznowienie wpłynął do organu w dniu [...] lipca 2013 r., tymczasem z akt administracyjnych sprawy dowodnie wynika, że decyzja o przeniesieniu pozwolenia na budowę stała się ostateczna dopiero w dniu [...] września 2013 r. W chwili zatem złożenia wniosku
o wznowienie postępowania decyzja nie była ostateczna, co jak słusznie uznały orzekające w sprawie organy administracji publicznej, stanowiło przeszkodę do wznowienia postępowania.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy strona wnioskująca o wznowienia postępowania jako przesłankę do jego wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątkiem od tej zasady jest wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli spełnione są jednocześnie dwie przesłanki: sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wskazując powyższą podstawę wznowienia podała, że C Sp. z o.o. (podmiot na rzecz którego przeniesiono pozwolenie na budowę), złożyła nieprawdziwe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, nie mając tytułu prawnego do nieruchomości. Wskazała także na toczące się postępowanie karne w tym zakresie. Zauważyć jednakże należy, że w nadesłanych do tut. Sądu aktach administracyjnych zalega postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa przeciwko M. G. podejrzanemu o to, że w dniu [...] maja 2013 r. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością – działkami o nr ewid. 71/28 i 71/34, podczas gdy C Sp. z o.o. przysługiwała służebność przejazdu i przechodu, wobec niepopełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu czynu.
Natomiast z uzasadnienia skargi oraz oświadczenia złożonego przez stronę skarżącą do protokołu rozprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] września
2014 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] uchylił powyżej opisane postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] czerwca 2014 r. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Prokuratura Rejonowa w [....] wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa. Złożone na to postanowienie zażalenie zostało odrzucone. Wobec powyższego wniesiony został prywatny akt oskarżenia przeciwko M. G. – prezesowi Zarządu spółki C Sp. z o.o. w P. (por. oświadczenie złożone do protokołu rozprawy – k. 72 akt sądowych).
Stwierdzić zatem należy, że okoliczności sprawy nie wskazują na wypełnienie znamion przestępstwa fałszerstwa oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Okoliczności sprawy nie świadczą również
o oczywistości popełnienia przestępstwa fałszywych zeznań z art. 233 § 1 i § 6 k.k. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 16.10.1991 r., sygn. akt II SA 640/91, ONSA 1992/3-4/66). Co istotne, organ administracji nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Innymi słowy, organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w § 2 i 3 tego artykułu.
Prawidłowo także zauważył Wojewoda, że w razie potwierdzenia okoliczności, że C Sp. z o.o. nie posiadała prawa do dysponowania działkami nr 71/28 i 71/34 rzeczą organu (tj. Starosty), będzie rozważenie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. z urzędu.
Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 8 K.p.a., skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom administracji podstawę do jednoznacznego ustalenia, że w sprawie zachodzą negatywne przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, aby
w postępowaniu przed organami obu instancji zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w tych przepisach były naruszone, względnie naruszone w takim stopniu, że mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło