I FZ 328/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. spółki jawnej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 576/14, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi P. spółki jawnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 maja 2014 r., nr [....], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad, grudzień 2008 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 576/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania W dniu 6 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki jawnej otrzymał odpis postanowienia z dnia 18 września 2014 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuiszczenie od niej wpisu. Jednocześnie udzielone zostało pouczenie o prawie, terminie i sposobie złożenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia. W dniu 13 października 2014 r. (data nadania w krajowym urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do zapłaty wpisu od skargi i w tym samym dniu została wpłacona kwota 1.500 zł (taka wysokość wpisu określona została mocą zarządzenia z dnia 21 lipca 2014 r.). W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że wpis od skargi nie został uiszczony w wymaganym terminie z uwagi na stan zdrowia jednego ze wspólników skarżącej spółki, który przyjmował silne leki przeciwbólowe, powodujące bardzo złe samopoczucie i zaniki pamięci. Natomiast drugi wspólnik nie wiedział o obowiązku zapłaty wpisu od skargi, a nadto zaangażowany był w inne rozliczne obowiązki, w tym zbieranie owoców z ponad 100 ha. Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki, rozważany wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego terminu, bowiem w ciągu siedmiu dni po doręczeniu mu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Z chwilą tego doręczenia dowiedział się bowiem, że wpis nie został uiszczony. Do opisanego wniosku dołączone zostało zaświadczenie lekarskie z dnia 13 października 2013 r., z którego wynika, że A.W. - jeden ze wspólników skarżącej spółki - w dniu 25 lipca 2014 r. zgłosiła się w poradni z bólami kolana i prawej łydki, od tego czasu pozostaje pod opieką specjalistyczną z powodu dolegliwości, problemów w samodzielnym poruszaniu się, wywołanych chorobą prawego kolana. Pełnomocnik skarżącej spółki otrzymał wezwanie do zapłaty wpisu od skargi w dniu 25 lipca 2014 r. W jego treści podany został ustawowy termin na wykonanie omawianego fiskalnego obowiązku i zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia skargi na wypadek jego niewykonania. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji W ocenie Sądu pierwszej instancji w sprawie nie został uprawdopodobniony brak winy wspólników spółki i jej pełnomocnika w niezachowaniu ustawowego terminu przewidzianego na prawidłowe opłacenie skargi wpisem. Sąd wskazał, że: - rzeczą pełnomocnika było skontaktować się z każdym ze wspólników spółki, zwłaszcza jeśli jeden z nich miał problemy zdrowotne. Każdy wspólnik był przecież uprawniony do samodzielnego działania w imieniu spółki, stosownie do treści KRS. Jeśli zaś pełnomocnik skontaktował się z chorym wspólnikiem, to oznaczało, że kontakt z nim był możliwy i pozwalał na przekazanie stosownych informacji; - każdy ze wspólników powinien (w rozumieniu obowiązku) samodzielnie wykazać się należytą troską o systematyczny kontakt z pełnomocnikiem w związku z zainicjowanym postępowaniem sądowym; - z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 13 października 2014 r. wynika jedynie, że w dniu 25 lipca 2014 r. jeden ze wspólników skarżącej spółki zgłosił się do poradni z bólami kolana i łydki, od tego czasu pozostaje pod specjalistyczną opieką z powodu dolegliwości, problemów z samodzielnym poruszaniem się w związku z chorobą prawego kolana. Według Sądu, z tej treści zaświadczenia w żadnym razie nie wynikało, aby, poczynając od dnia 26 lipca 2014 r. przez czas siedmiu dni, pełnomocnik nie mógł - obiektywnie rzecz biorąc - skutecznie przekazać wspólnikom skarżącej spółki stosownej informacji o obowiązku zapłaty kwoty wpisu od skargi. Z powyższego zaświadczenia nie wynikało również, aby żaden ze wspólników nie mógł wykonać omawianego fiskalnego obowiązku w zakreślonym terminie z przyczyn obiektywnych i nadzwyczajnych, niemożliwych do przezwyciężenia. 4. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącej, wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia. Żalący wyjaśnił, że pełnomocnikowi nie były znane dolegliwości zdrowotne wspólnika zatem nie mógł on przewidzieć, że pojawiają się przeszkody w uiszczeniu wpisu. Sąd pominął przy tym, że drugi wspólnik był wyłączony z prowadzenia spraw spółki, gdyż zajmował się zbiorem i organizacją owoców; sprawa zaś przelewu bankowego była obowiązkiem chorego wspólnika (o czym stanowi umowa spółki). Według żalącego Sąd pierwszej instancji niewłaściwe również ocenił zaświadczenie lekarskie z dnia 13 października 2014 r. pomijajac przy tym zaświadczenie lekarskie z dnia 14 listopada 2014 r. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 u.p.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Z zaświadczeń lekarskich: z dnia 13 października 2014r. i z dnia 14 listopada 2014r. wynika, że pacjentka zgłosiła się do poradni z bólami kolana i łydki prawej i że od dnia 25 lipca 2014 r. do dnia 13 października 2014 r. podjęła leczenie u specjalisty ortopedy. Z zaświadczeń tych nie wynika aby pacjentka przyjmowała leki które mogły prowadzić do zaburzeń pamięci. Powoływanie się zatem przez wnioskującą na zaniki pamięci należało uznać za gołosłowne. Nic też nie wskazywało na to, aby drugi wspólnik, z przyczyn nagłych, obiektywnych i nie do przezwyciężenia, był pozbawiony możliwości uzyskania wiedzy o obowiązku zapłaty wpisu od skargi i dokonania stosownej wpłaty w wymaganym terminie. Za przyczynę taką niemożna uznać sezonowej pracy przy zbieraniu owoców. Wspólnik ten jako mający prawo do reprezentowania skarżącej spółki (co wynika z informacji odpowiadającej aktualnemu z rejestru przedsiębiorców) mógł uiścić wymagany wpis. Prawo do reprezentacji obejmuje bowiem w świetle art. 29 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych wszelkie czynności sądowe i pozasądowe. Powoływanie się przez żalącego na wewnętrzny podział obowiązków wspólników ustalony w umowie spółki nie może usprawiedliwiać braku działań tego podmiotu w stosunkach zewnętrznych. Rację miał Sąd pierwszej instancji, który po rozparzeniu całokształtu przedstawionych przez skarżącą okoliczności, uznał że skarżąca nie dołożyła staranności, która winna przemawiać za uznaniem braku jej winy w niedotrzymaniu terminu. Wskazane powody uchybienia terminowi do wniesienia skargi świadczą, zdaniem Sądu, o co najmniej lekkim niedbalstwie skarżącej. Dopuszczenie się zaś przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, w świetle powołanych na wstępie uwag, wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia