II OSK 760/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-16

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Andrzej Gliniecki, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany, wydając pozwolenie na budowę, może badać zasadność wydanej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie parametrów drogi dojazdowej, jeśli taka zgoda została już udzielona w formie postanowienia?
Ratio decidendi
Organ wydający pozwolenie na budowę jest związany postanowieniem o zgodzie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, wydanym na podstawie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie jest uprawniony do ponownego badania zasadności tej zgody. Instytucja odstępstwa ma na celu wyważenie interesu inwestora i interesów osób trzecich, a postanowienie o odstępstwie powinno uwzględniać te interesy już na etapie jego wydawania.
Stan faktyczny
Spółka wystąpiła o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę budynku wielorodzinnego. Po uzupełnieniu dokumentacji, organ I instancji wydał pozwolenie. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.S. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak pozwolenia wodnoprawnego, wadliwe rozpatrzenie wniosku dowodowego, błędną wykładnię przepisów dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz zgodności z przepisami technicznymi, a także niezbadanie zasadności zgody na odstępstwo od warunków technicznych dla drogi dojazdowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 grudnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 90/15 w sprawie ze skargi M. .S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 90/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 24 lutego 2014 r. spółka [...] Sp.z.o.o. Sp.k. z siedzibą w B. wystąpiła do Prezydenta Miasta Krakowa o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego, podpiwniczonego z parkingiem podziemnym wraz z infrastrukturą techniczną (instalacje wewnętrzne: elektryczna i teletechniczna, wod-kan, c.o., c.c.u.w. i wentylacja) wraz z przebudową istniejącego zjazdu i zagospodarowaniem terenu i drogą wewnętrzną na działkach nr [...] oraz (zjazd) [...] obr. [...] i [...] obr. [...] ul. [...] w K. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) wezwał inwestora do usunięcia szeregu nieprawidłowości w dokumentacji technicznej, a po jej uzupełnieniu decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] Sp.z.o.o. Sp.k. z siedzibą w B. przedmiotowej inwestycji. Odwołania od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnieśli J. M., P. B., B. K., M. S., M. S., D. K. i E. P. Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że na obszarze, w którym znajdują się działki nr [...],[...],[...] obr. [...], objęte planowaną inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Dębniki, zatwierdzonego uchwałą Nr XXX/362/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 listopada 2011 r. Działki objęte inwestycją znajdują się w obrębie jednostki strukturalnej planu o symbolu 13MU- tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Zgodnie z § 27 ust. 2 pkt 2 ustaleń planu podstawowym przeznaczeniem terenów 1 MU-16MU jest: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami wbudowanymi lub bez usług. Na działkach nr [...] obr[...] i [...] obr. [...] Podgórze projektowany jest nowy zjazd z drogi publicznej na teren objęty inwestycją. Działki te znajdują się w obrębie jednostki strukturalnej planu 10KDD - drogi dojazdowe. W ustaleniach planu w omawianym obszarze zakazuje się lokalizacji usług mogących stwarzać uciążliwości dla mieszkańców - w planowanym obiekcie budowlanym nie planuje się lokalizacji usług. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z wyznaczonymi w ustaleniach planu współczynnikami powierzchni biologicznie czynnej oraz powierzchni zainwestowania oraz wysokości budynku. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że zachowano prześwit w pierzei ul. [...] pomiędzy budynkami nr [...], na działce nr [...] i nr [...], na działce nr [...], w celu pozostawienia istniejącego wglądu, zgodnie z ustaleniami planu. Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Budynek nie jest zaliczany do obiektów generujących hałas, zanieczyszczenie powietrza, czy drgania. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania działkami nr [...],[...],[...],[...] obr. [...] i nr [...] obr. [...] na cele budowlane. Dalej podkreślono, że w sąsiedztwie projektowanego budynku znajduje się tylko jedna ściana budynku mieszkalnego z oknem zwróconym na południe, w stronę projektowanego obiektu. Niemniej z uwagi na znaczną odległość (ok. 10 m) pomiędzy istniejącym i projektowanym budynkiem oraz znaczną wysokość umiejscowienia okna w południowej elewacji (4,3 m) przy planowanej wysokości nowej zabudowy 12,0 m nie stwierdzono naruszenia przywołanych przepisów warunków technicznych, co potwierdza stanowisko organu I instancji i uprawnionego projektanta w przywołanej analizie nasłonecznienia i naświetlenia. Zdaniem Wojewody inwestycję zaprojektowano w sposób zgodny z przepisem § 27 ust. 4 pkt 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z projektu budowlanego wynika, że planowany budynek będzie pokryty dachem płaskim z tarasem na części budynku, co zostało dopuszczone zgodnie z powyżej przywołanym przepisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo z projektu zagospodarowania terenu wynika, że poddano indywidualnej analizie oś widokową wytyczoną ponad bramą wjazdową na teren inwestycji, eksponującą sylwetę wieży kościoła [...] od strony ul. [...]. Z powyższej analizy wynika, że projektowany budynek nie zaburzy omawianej osi. Z projektu budowlanego wynika również, że projektowany budynek będzie miał wysokość 12m, czyli zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wysokość ta zapewnia również ochronę panoramy miasta, punktów widokowych oraz jest elementem harmonijnego wkomponowania w istniejącą tkankę budowlaną zgodnie z ustaleniami planu. Organ wyjaśnił również, że przepompownia ścieków sanitarnych nie jest przedmiotem projektu budowlanego. Inwestor do projektu budowlanego dołączył dokumentację geologiczno-inżynierską dla przedmiotowej inwestycji z marca 2014 r., poprzedzoną decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z [...] stycznia 2014 r. o zatwierdzeniu projektu robót geologicznych do dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia -o ile takie mogą wystąpić - nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Skargę na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 90/15 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wskazał na zgodność planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do funkcji (tereny zabudowy mieszkaniowo – usługowej 13MU gdzie podstawowym przeznaczeniem terenów jest: zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami wbudowanymi lub bez usług). Organ wykazał także zgodności zabudowy planowanej z zapisami planu co do jej wysokości, powierzchni biologicznie czynnej, kształtu dachu i powierzchni zainwestowania. Ustalenia te są zdaniem Sądu prawidłowe i kompletne, co wypełnia dyspozycję art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Organ dokonał także sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami w tym techniczno-budowalnymi. Przeprowadzając kontrolę przedłożonego w sprawie projektu budowlanego pod względem przepisów techniczno-budowlanych organ przeanalizował także kwestię zacienienia (linijka światła) i spełnienie przez projektowaną zabudowę warunków o których mowa w § 13 i § 60 rozporządzenia. Organ przeprowadził także ocenę kompletności projektu budowlanego w tym posiadania wymaganych opinii i uzgodnień, co oznacza zdaniem Sądu, że kontrola projektu budowlanego przeprowadzona przez organ była w tym zakresie wystarczająca. W ocenie Sądu częścią projektu budowlanego jest ekspertyza - dokumentacja geologiczno-inżynierską z marca 2014 r. Dokumentacja ta obejmuje ustalenie warunków hydrogeologicznych oraz analiza wody gruntowej. Dokument ten został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z [...] kwietnia 2014 r. Dokumentacja ta jest wystarczająca i brak było po stronie inwestora obowiązku dostarczenia dodatkowej, żądanej przez skarżącego ekspertyzy hydrogeologicznej. Także zarzut skargi dotyczący szerokości drogi dojazdowej (mniejszej o 20 cm od wymaganej przepisem § 14 ust 3 rozporządzenia wartości 4,5 m) jest bezzasadny, gdyż inwestor legitymował się wydaną na podstawie art. 9 ust 2 ustawy Prawo budowlane, zgodą na odstępstwo od wymagań technicznych w tym zakresie a organ uprawniony do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest władny badać czy zgoda na to odstępstwo została wydana prawidłowo. Uznać należy, iż warunki techniczne zostały w tym zakresie (szerokości drogi dojazdowej) spełnione. W ocenie Sądu także zarzut skargi, iż nastąpi związane z realizacją inwestycji zwiększenie natężenia ruchu na ul. [...] nie może się ostać. Także podnoszona w skardze kwestia, iż analiza zacienienia nie uwzględniała nieistniejącego tak na dzień sporządzania analizy, jak i na dzień wydawania decyzji (w obu instancjach) okna, jest bez znaczenia. Organ obowiązuje uwzględnienie stanu faktycznego jaki istnienie na dzień orzekania a nie możliwości hipotetycznych jakie mogą zaistnieć w przyszłości. Nawet istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę okna nie przesądza, że okno takie zostanie w przyszłość zrealizowane. Organ nie może od inwestora żądać przedkładania dokumentacji do nieistniejącego stanu faktycznego. Dodatkowo Sąd podniósł, iż kwestia ewentualnych szkód, jakie na nieruchomości skarżącego powstają (według jego twierdzeń), czy mogą powstać nie może być badana na etapie pozwolenia na budowę. Może być to kwestia nieprawidłowości w prowadzeniu robót budowlanych, czy ewentualne wady projektu budowlanego, a roszczenia z tym związane dochodzone są w procesie cywilnymi lub w drodze administracyjnej przez organy nadzoru budowlanego. Organ architektoniczno-budowlany prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie może kwestionować przyjętych w projekcie budowlanym, rozwiązań technicznych. Odpowiedzialność za prawidłowość tych elementów projektu budowlanego spoczywa na projektancie. W projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie uprawnionego projektanta, iż sposób prowadzenia prac w wykopie zabezpieczonym ścianami szczelinowymi z grodzic stalowych zagłębionych w warstwę iłów, umożliwi obniżenie zwierciadła wody bez zmian warunków wodnych na zewnątrz obudowy, co nie spowoduje powstania leja depresyjnego, a zatem nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Dodatkowo Sąd podkreślił, iż nie może prowadzić postępowania dowodowego i weryfikować prawdziwość oświadczeń strony, a także ustalać czy projekt budowlany był prawidłowy po ocenie realizacji inwestycji i jej wpływu na nieruchomości sąsiednie. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2015 r. wniósł M. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w postaci: 1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia, w sytuacji gdy organy procedujące w sprawie błędnie uznały, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany jest zgodny z przepisami i kompletny, podczas gdy przedmiotowy projekt nie był kompletny, w szczególności ze względu na brak wymaganej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym; 2. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez sąd pierwszej instancji wniosku dowodowego skarżącego kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. prywatnej opinii biegłego dr inż. R. K. pt. "Ocena przyczyn uszkodzeń domu mieszkalnego na działce [...] obręb [...] przy ul. [...]" w sytuacji gdy przedmiotowy dowód wykazywał, że "przyczyną osiadań terenu pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr [...] a ścianką szczelną było rozluźnienie stropowej warstwy piasków w wyniku sufozji wywołanej pompowaniem wody z wykopu fundamentowego [inwestycji]", a tym samym wskazywał na konieczność uzyskania przez inwestora - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę - decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym; 3. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 124 pkt 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) (w ówczesnym brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 grudnia 2015 r. Dz. U. z 2015 r. poz. 2295) poprzez błędne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia, co zostało spowodowane błędną wykładnią przez sąd pierwszej instancji art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 124 pkt 6 ustawy Prawa wodne, która to błędna wykładnia polegała na przyjęciu przez sąd, że organy procedujące w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą weryfikować oświadczenia projektanta dotyczącego braku powstania leja depresyjnego wychodzącego poza granice działki inwestora (pomimo licznych uwag składanych przez pozostałe strony postępowania), i tym samym organy nie mogą domagać się od inwestora przedłożenia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym jeśli takie oświadczenie projektanta zostało złożone, co z kolei skutkowało wadliwym przyjęciem przez sąd pierwszej instancji, że organy procedujące w sprawie nie naruszyły ww. norm art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 124 pkt 6 Prawa wodnego; 4. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit a) w zw. z § 57 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 infine rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) poprzez błędne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia, co zostało spowodowane błędną wykładnią przez sąd pierwszej instancji ww. przepisów art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 57 ust. 1 w zw. z § 60 ut. 1 in fine w/w rozporządzenia, która to błędna wykładnia polegała na przyjęciu przez sąd I instancji, że organy procedujące w sprawie nie są zobowiązane do badania czy projektowany budynek nie będzie naruszał interesów osób trzecich (w tym skarżącego kasacyjnie) w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a w szczególności prawo takich osób do nowego zagospodarowania należącej do tych osób nieruchomości (w przypadku skarżącego kasacyjnie prawo do zlokalizowania okien na parterze budynku sąsiadującego z terenem inwestycji) i co z kolei doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że organy nie naruszyły ww. norm, nie zobowiązując inwestora do przedłożenia dokumentacji dotyczącej wpływu planowanej budowy (w zakresie zacieniania) na budynek zlokalizowany na nieruchomości skarżącego kasacyjnie, w którym to budynku skarżący planuje zlokalizować nowe okno od strony planowanej inwestycji; 5. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez błędne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia, co zostało spowodowane błędnym przyjęciem przez sąd pierwszej instancji, że organ odwoławczy procedujący w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest uprawniony do badania zasadności wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych w zakresie parametrów drogi dojazdowej, co z kolei doprowadziło do błędnego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że organ odwoławczy procedujący w sprawie nie naruszył ww. normy, nie kwestionując wydanego w sprawie postanowienia o wyrażeniu zgody na odstępstwo, mimo, iż w/w postanowienie cechuje się zupełną dowolnością i żaden sposób nie uzasadnia zasadności wyrażenia zgody na odstępstwo. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że opisane powyżej w pkt 1-4 naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby sąd dostrzegł przedmiotowe naruszenia proceduralne orzekłby o uchyleniu co najmniej zaskarżonej decyzji. Brak dostrzeżenia przedmiotowych uchybień doprowadził do rezultatu w postaci umożliwienia inwestorowi realizacji obiektu, który - mając na względzie zasadność ww. zarzutów - nie powinien zostać dopuszczony do realizacji. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w B. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 35 ust. 1 oraz ust. 3-5 ustawy Prawo budowlane określa zakres merytoryczny oceny wniosku o pozwolenie na budowę. Art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane określa dopuszczalne ramy oceny projektu budowlanego, stanowiącego podstawowy załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Projekt składa się z dwóch części, z projektu zagospodarowania działki lub terenu, jak też z projektu architektoniczno- budowlanego. Zakres badania przez organ każdej z tych części projektu jest zróżnicowany. Pierwsza z nich (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego) podlega ocenie pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, z wymaganiami ochrony środowiska w szczególności wskazaniami decyzji środowiskowej, jak też przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, określonymi aktualnie w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast badanie drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, zostało znacznie ograniczone. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane wprowadza zasadę, zgodnie z którą odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant, oraz w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu – sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Natomiast za naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej lub urbanistycznej projektantowi grozi, w zależności od stopnia zawinienia odpowiedzialność dyscyplinarna (ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów - art. 45 ust. 1 w zw. z art. 41 pkt 1) albo odpowiedzialność zawodowa (art. 45 ust. 2 wskazanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. w zw. z art. 95 ustawy Prawo budowlane). Nieprzestrzeganie przez projektanta w sposób rażący przepisów przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych stanowi ponadto wykroczenie podlegające karze grzywny (art. 93 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zarówno w przypadku projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego, organ bada ich kompletność i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, o czym stanowi wskazany w skardze kasacyjnej art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Takie badanie zostało w tej sprawie przeprowadzone, przedstawiony projekt zawiera wymagane opinie, uzgodnienia, czy też sprawdzenia konieczne przy udzieleniu pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie. W tym więc zakresie nie można mówić o naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że projekt ten spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Stanowisko to zaaprobował Sąd pierwszej instancji, trafnie uznając, iż cały projekt architektoniczno-budowlany, spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany wraz z wszystkimi wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Poza tym przedmiotowy projekt, co już wyżej zauważono, zawiera oświadczenie projektanta i sprawdzającego projekt pod względem zgodności z przepisami zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane). Dlatego też zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w pkt 1 i 3 nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie było konieczności załączenia przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego do projektu budowlanego, z uwagi na oświadczenie uprawnionego projektanta, iż sposób prowadzenia prac w wykopie zabezpieczonym ścianami szczelinowymi z grodzic stalowych zagłębionych w warstwę iłów, umożliwi obniżenie zwierciadła wody bez zmian warunków wodnych na zewnątrz obudowy, co nie spowoduje powstania leja depresyjnego. Projektant sporządzający projekt budowlany decyduje o tym, czy mają miejsce okoliczności, o których mowa w art. 124 pkt 6 Praa wodnego, czy też nie, a nie organ wydający pozwolenie na budowę. Zarzut skargi kasacyjnej (pkt 2) naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem prywatną opinię biegłego przedstawioną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, trudno traktować jako dokument w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., jak trafnie podnosi się w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (wyrok Sądu Najwyższego z 25.6.2010 r., I CSK 544/09). Dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Nawet w sytuacji, gdyby dowód taki był oferowany przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jego nieprzeprowadzenie przez sąd nie mogłoby być jednoznacznie oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to istotne, mające wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 7.11.2008 r., II GSK 478/08, Lex 525893). Pismo autorstwa dra inż. R. Kaczmarczyka nie jest opinią biegłego (bo jego autor nie został powołany przez organ administracyjny jako biegły w trybie przewidzianym ustawą), a jest wyłącznie ekspertyzą rzeczoznawcy. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu a nie jego obowiązek. Już tylko to stwierdzenie wyklucza możliwość skutecznego postawienia Sądowi I instancji zarzutu jego naruszenia. Nie przeprowadzenie bowiem dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej wskazanego w pkt 4 który w istocie sprowadza się do niezastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego należy podnieść, że nie jest on zasadny. Stosownie do w/w art. 5 ust. 1 pk 9 obiekt budowlany wraz z związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania i poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami w tym techniczno budowlanymi. Zatem interesy te muszą znajdować umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich możemy mówić jedynie wtedy gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (patrz np. wyrok NSA z 14 czerwca 20010r. II OSK 960/09). Jak zasadnie podniósł Sąd, organ obowiązuje uwzględnienie stanu faktycznego jaki istnieje na dzień orzekania a nie hipotetycznych zdarzeń jakie mogą zaistnieć w przyszłości. Ocenie organu podlegał bowiem konkretny przedłożony projekt budowlany. Możliwość zmiany w przyszłości w budynku skarżącego stanu faktycznego nie może podlegać ocenie organu, ani wykluczać udzielenia stronie pozwolenia na budowę. Oceniając kolejny zarzut skargi kasacyjnej (pkt 5) należy podkreślić, że nie można odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na nie spełniającą wymogów techniczno-budowlanych szerokość drogi dojazdowej do planowanego budynku, jeżeli na odstępstwo od tych wymogów organ architektoniczno-budowlany wyraził zgodę w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. W postępowaniu o wydanie tego postanowienia, organ obowiązany jest uwzględnić podstawowe zasady prawa budowlanego, w tym zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązek zapewnienia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy wszystkich postępowań określonych w ustawie. Postanowienia wydanego na podstawie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego nie można traktować jako merytorycznie odrębnego od postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Już na tym etapie należy uwzględniać obowiązujące w procesie budowlanym zasady, a między innymi ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - w zakresie w jakim wiąże się to z dopuszczanym odstępstwem od warunków techniczno-budowlanych. Ustawodawca nałożył na inwestora obowiązki służące temu celowi, takie jak przedłożenie projektów zagospodarowania nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy, jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie (art. 9 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Postanowienie o odstępstwie od przepisów techniczno budowlanych wydane na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wiąże organ wydający decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 689/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, może mieć miejsce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po spełnieniu warunków określonych w ustawie – Prawo budowlane. Instytucja ta, jak trafnie podkreśla się w odpowiedzi na skargę kasacyjną, ma na celu wyważenie interesu prawnego inwestora oraz interesów podmiotów, o których mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Poza tym zakres udzielonej zgody na odstępstwo w tej sprawie, nie pokrywa się z interesem prawnym skarżącego, biorąc pod uwagę lokalizację jego nieruchomości. Ponieważ żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie miał usprawiedliwionych podstaw, tym samym zaskarżonym wyrokiem nie zostały naruszone przepisy art. 3 § 1 w związku z art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jak zarzuca się w skardze kasacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło