III SA/Lu 126/15
WyrokWSA w Lublinie2015-04-23
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo wcześniejszego umorzenia postępowań egzekucyjnych przez komornika sądowego, a następnie pobierania przez wnioskodawcę świadczenia emerytalno-rentowego?Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W szczególności, po umorzeniu postępowań egzekucyjnych przez komornika z powodu braku dochodów, wnioskodawca zaczął pobierać świadczenie emerytalno-rentowe, które stanowi podstawę do egzekucji. Ponadto, nie zaszły przesłanki umorzenia fakultatywnego z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania składek, gdyż wnioskodawca nie wykazał, aby opłacenie należności pociągnęłoby za sobą zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek. Organ odmówił, a po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, ponownie odmówił umorzenia, wskazując na możliwość egzekucji z renty inwalidzkiej skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących umorzenia składek oraz przepisów K.p.a., twierdząc, że organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy K. i uwzględnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...], sygn. akt III SA/Lu 214/14, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako K.p.a. oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), dalej jako u.s.u.s.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] (data wpływu do organu) skarżący zwrócił się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzją z dnia [...], nr [...], organ odmówił umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...]; na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] oraz odsetek od tych składek. Decyzją z dnia [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Na powyższą decyzję K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Wyrokiem z dnia [...], sygn. akt III SA/Lu 214/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję organu z dnia [...], nr [...]. W motywach wyroku sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Z dołączonych do skargi dokumentów wynikało bowiem, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i jednocześnie przed wydaniem skarżonej decyzji, komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. dwoma postanowieniami z dnia [...] umorzył postępowania egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Okoliczności tej organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien uwzględnić, że umorzone zostały dwa postępowania egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego i ustalić czy podstawą faktyczną umorzenia była bezskuteczność egzekucji wynikająca z braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub z oczywistości, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne w tym postępowaniu. Sąd uznał, że nie jest przekonywujące stanowisko organu, że w ustalonym stanie faktycznym nie zachodzi sytuacja przewidziana w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), dalej jako rozporządzenie w sprawie umarzania składek. Organ powinien porównać sytuacje materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać dochody, które w jego ocenie są wystarczające na pokrycie zadłużenia i czy opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sąd stwierdził, że dopiero wyczerpująca i logiczna ocena istnienia lub braku przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 i ust. 3a u.s.u.s. pozwoli organowi odmówić umorzenia składek (w razie braku wszystkich przesłanek) albo przejść do uznaniowego umorzenia lub odmowy umorzenia składek (jeśli któraś z przesłanek zostanie stwierdzona).
Uwzględniając wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ decyzją z dnia [...] , nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Zdaniem organu nie zachodzą przesłanki umorzenia z powodu całkowitej nieściągalności, określone art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ponieważ strona osiąga dochód z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego, z którego istnieje możliwość dokonania zajęcia egzekucyjnego. Organ zauważył, że żaden organ egzekucyjny nie stwierdził bezskuteczności egzekucji w przypadku skarżącego. Postępowanie prowadzone przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym we W. uległo z dniem [...] umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 823 K.p.c. (wierzyciel w ciągu roku od dnia zawieszenia postępowania nie dokonał żadnych czynności w sprawie). Natomiast z uzasadnień postanowień komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. przedstawionych łącznie ze skargą wynika, że przyczyną umorzenia był brak jakiegokolwiek źródła dochodu po stronie skarżącego. Obecnie ta przesłanka nie występuje z powodu pobierania przez skarżącego świadczenia emerytalno-rentowego.
W ocenie organu nie zachodzi również fakultatywna przesłanka umorzenia, o której mowa w art. 28 ust. 3a u. s.u.s., dotycząca sytuacji, gdy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powyższe może mieć miejsce wówczas, gdy zobowiązany, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania składek wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności ponieważ pociągałoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ podniósł, że ubiegający się o umorzenie osiąga stały dochód z tytułu świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) i świadczenie to nie jest obciążone żadnymi zajęciami egzekucyjnymi. Skarżący otrzymuje pomoc od rodziny, nie można też wykluczyć że żona skarżącego (z którą nie ma ustanowionej rozdzielności majątkowej), przebywająca od 12 lat w USA udziela mu wsparcia finansowego. W ocenie organu skarżący wykazał, że posiada wiele schorzeń, jednakże z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] wynika, że został on uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim na okres 3 lat, co oznacza, że nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Zatem istnienie chorób nie pozbawia go całkowicie możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący nie przedstawił również dokumentów świadczących o poniesieniu strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Organ podkreślił, że jego ustawowym obowiązkiem jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności, co obecnie jest możliwe z uwagi na pobieranie świadczenia emerytalno-rentowego.
Na powyższą decyzję K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie:
- art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie, tj. stwierdzenie braku istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie składek, w sytuacji gdy strona udowodniła ich istnienie;
- art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie umarzania składek poprzez niepoczynienie ustaleń, czy opłacenie zaległych składek z uwagi na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie pociągnie zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny, a w konsekwencji wydanie przez organ decyzji o odmowie umorzenia składek bez uprzedniego ustalenia czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki umorzenia przewidziane w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.;
- art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nieustalenie istotnych okoliczności sprawy, tj. brak ustaleń w zakresie, czy uregulowanie przez skarżącego zaległości nie spowoduje dla niego i jego rodziny zbyt ciężkich skutków, czy sytuacja zobowiązanego nie wyczerpuje innej przesłanki umorzenia składek opisanej w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie umarzania składek oraz czy przywrócenie skarżącemu prawa do renty w wysokości [...] zł jest kwotą, która pozwoli na uregulowanie zaległości i jednocześnie nie pozbawi go źródła utrzymania i środków na leczenie.
Wskazując na powyższe naruszenia prawa skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W związku z tym dla wyeliminowania z obrotu aktu prawnego poddanego kontroli sądowoadministracyjnej (w niniejszej sprawie – decyzji), konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie lub też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Mając na uwadze wskazane przesłanki i badając zaskarżoną decyzję w granicach zakreślonych powołanymi wyżej przepisami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które musiałyby skutkować jej uchyleniem, bądź stwierdzeniem nieważności.
Na wstępie podnieść należy, że przedmiotem kontroli sądu jest decyzja, która została wydana po uchyleniu w dniu [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie poprzedniej decyzji wydanej w tej samej sprawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym na skutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się przez organ do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania. W niniejszej sprawie ocenie sądu podlegała zatem prawidłowość decyzji opartej na stwierdzeniu braku przesłanek koniecznych do umorzenia składek i prowadzące do wydania tej decyzji postępowanie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły unormowania art. 28 ust. 1 - 3a u.s.u.s. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.), przy czym sytuacje kwalifikowane jako całkowita nieściągalność składek określa art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewiduje wyjątek od tej zasady dopuszczając możliwość umorzenia składek w uzasadnionych przypadkach pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jednakże możliwość taka dotyczy tylko składek osób będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w tej sytuacji precyzuje powołane wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).
Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Zdaniem sądu ustalenie przez organ braku przesłanek umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie budzi zastrzeżeń. Organ zasadnie przyjął, że stan faktyczny sprawy pozwala jednoznacznie ocenić, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 u.s.u.s. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie nastąpiła śmierć dłużnika, a postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku zostało ogłoszone postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. i zakończone postanowieniem tego sądu z dnia [...] Nie zachodzi również przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ponieważ mimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nieopłacone należności z tytułu składek zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, prowadzonym przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym we W. Z postanowienia komornika z dnia [...], wynika że postępowanie zostało umorzone z mocy prawa (art. 823 K.p.c.), ponieważ wierzyciel w ciągu roku od dnia zawieszenia postępowania, nie złożył wniosku o jego podjęcie. Nie nastąpiło zatem stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku. Należy również podzielić pogląd organu o braku przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 28 ust. 5 i 6 u.s.u.s. Rozpatrując istnienie tych przesłanek, organ, zgodnie ze wskazaniami sądu, wziął pod uwagę postanowienia komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zbadał jaka była podstawa faktyczna bezskuteczności egzekucji. Organ ustalił, że przesłanką wydania powyższych postanowień o umorzeniu postępowania egzekucyjnego był brak po stronie skarżącego jakiegokolwiek źródła dochodu. Jednakże w toku ponownie prowadzonego postępowania organ uzyskał informację, że skarżący od [...]pobiera rentę inwalidzką w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) i że świadczenie to nie jest obciążone żadnymi potrąceniami egzekucyjnymi (k-13 akt administracyjnych kompletowanych po wyroku sądu z dnia [...]). Trafnie zatem organ przyjął, że skarżący posiada prawo majątkowe (świadczenie rentowe), z którego można skutecznie dochodzić należności na drodze postępowania egzekucyjnego, co świadczy o braku przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Okoliczność powyższa (pobieranie świadczenia rentowego), stanowi również o niespełnieniu przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., ponieważ nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Prawidłowe jest również stanowisko organu stwierdzające, że nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., co wynika z porównania kwoty zadłużenia określonej w decyzji z dnia [...] do kwoty kosztów upomnienia ([...] zł), ustalonej przepisem § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1543).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zachodzą również przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z przepisami rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, precyzującym przesłanki umorzenia należności w sytuacji określonej art. 28 ust. 3a u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Z powyższych unormowań wynika, że prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących umorzenia należności w przypadku braku całkowitej nieściągalności, wymaga prawidłowego ustalenia sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie odniesienia jej do przesłanek sformułowanych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Jednocześnie z uwagi na użycie w omawianym przepisie sformułowania "wykaże", ciężar wykazania przesłanek umożliwiających umorzenie, spoczywa na osobie ubiegającej się o umorzenie zaległych składek (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., sygn. II GSK 2410/11, publ. Lex nr 1305514; wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. II GSK 685/11, publ. Lex nr 1216696).
W ocenie sądu, ponownie poczynione przez organ ustalenia w zakresie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego są prawidłowe i nie budzą wątpliwości. W oparciu o całokształt zgromadzonej w sprawie dokumentacji (oświadczenia i dokumenty przedstawione przez skarżącego oraz dokumenty zgromadzone przez organ, w tym m.in. zebrane już po wydaniu przez sąd wyroku uchylającego), organ prawidłowo przyjął, że nie zachodzi żadna z sytuacji, przewidzianych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności.
Badając istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie umarzania należności, organ ustalił, że aktualnie podstawę utrzymania skarżącego stanowią dochody z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie [...] zł brutto i [...] zł netto, które to świadczenie nie jest obciążone żadnymi potrąceniami egzekucyjnymi (notatka urzędowa pracownika ZUS, k-13 akt administracyjnych kompletowanych po wydaniu przez sąd wyroku z dnia [...]). Ponadto skarżący korzysta ze wsparcia dzieci, które w ramach obowiązku alimentacyjnego udzielają mu pomocy rzeczowej i finansowej (pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...], k-97 akt administracyjnych). Oceniając sytuację materialną skarżącego, organ nie mógł również pominąć faktu, że żona skarżącego, z którą nie ma ustanowionej rozdzielności majątkowej, od ponad 12 lat przebywa w USA, a skarżący nie wyjawił jej sytuacji finansowej. Organ wziął również pod uwagę, że jak wynika z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...], skarżący w ciągu ostatnich dwóch lat nie korzystał ze środków pomocy społecznej (k-22 akt administracyjnych kompletowanych po wyroku z dnia [...]). Nie można zatem wykluczyć, że skarżący korzysta z pomocy finansowej żony, bądź bezpośrednio, bądź za pośrednictwem dzieci. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynika, że organ brał pod uwagę wszystkie przedstawione przez skarżącego okoliczności i dokumenty świadczące o jego sytuacji rodzinnej, finansowej i zdrowotnej. Porównując możliwości finansowe skarżącego do wysokości zaległych należności z tytułu składek, organ doszedł do słusznego w ocenie sądu wniosku, że opłacenie należności w formie dogodnego dla skarżącego układu ratalnego, nie pozbawi go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nie można zatem zarzucić organowi, że rozpoznając wniosek pod kątem wystąpienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie umarzania należności, dokonał rozstrzygnięcia arbitralnego, naruszającego reguły postępowania administracyjnego.
Zdaniem sądu prawidłowe jest stanowisko organu o braku przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności odnoszącej się do przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przepis ten nie daje podstawy do umorzenia, tylko na tej podstawie, że zobowiązany dotknięty jest przewlekłą chorobą lub musi sprawować opiekę nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Odnosi się on przede wszystkim do sytuacji, gdy choroba uniemożliwia zobowiązanemu wykonywanie pracy i zarobkowanie, na skutek czego pozostaje bez środków do życia. Badając istnienie tej przesłanki, organ wziął pod uwagę wszystkie dokumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącego, poświadczające istnienie wielu schorzeń (zamieszczone w aktach administracyjnych w kopertach dane sensytywne), które przemawiają za uznaniem skarżącego za osobę przewlekle chorą. Organ jednakże prawidłowo uznał, że choroby te nie pozbawiają zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...], skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim na okres 3 lat. Skarżący nie jest zatem osobą całkowicie niezdolną do pracy, ani tym bardziej wymagającą opieki innej osoby. Należy zatem przyjąć, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja potwierdza istnienie przewlekłych chorób, jednakże wskazuje tylko na obniżenie zdolności do wykonywania pracy, a nie na całkowite pozbawienie zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu.
Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie zaistniała przesłanka umorzenia, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Skarżący nie wskazuje na wystąpienie w jego przypadku klęski żywiołowej powodującej straty materialne, bądź innych nadzwyczajnych zdarzeń, które powodowałyby, że opłacenie należności z tytułu składek, mogłoby go pozbawić możliwości dalszego prowadzenia działalności.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ nie naruszył reguł postępowania, określonych art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, organ zebrał i uwzględnił cały przedstawiony materiał dowodowy i dokonał jego oceny zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej. Organ wyjaśnił wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy mając na względzie treść przepisów art. 28 ust. 1-3a u.s.u.s. i rozporządzenia w sprawie umarzania należności. Organ dokonał także rozważenia kolidujących ze sobą interesów - publicznego i indywidualnego (słusznego interesu obywatela).
Mając powyższe na uwadze, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności. Z tych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło