III SA/Kr 157/15
WyrokWSA w Krakowie2015-04-24
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Barbara Pasternak, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dyplom ukończenia studiów wydany przez uczelnię zagraniczną, która nie posiada statusu akredytowanej uczelni w państwie, w którym działa, może być podstawą do podjęcia studiów drugiego stopnia w Polsce?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dyplom ukończenia studiów wydany przez uczelnię zagraniczną, która w rozumieniu prawa wewnętrznego państwa, w którym działa, nie była akredytowaną uczelnią w dniu wydania dyplomu, nie potwierdza posiadania wyższego wykształcenia i nie uprawnia do podjęcia studiów drugiego stopnia w Polsce. W przypadku, gdy kształcenie było prowadzone wspólnie przez dwie uczelnie, obie powinny posiadać akredytację. Organ administracji miał prawo odmówić przyjęcia na studia magisterskie w takiej sytuacji, gdyż wystąpiła negatywna przesłanka z art. 191a ust. 5 pkt 1 lit. a Prawa o szkolnictwie wyższym.Stan faktyczny
Skarżący P. S. został odmówiony przyjęcia na studia II stopnia z powodu nieposiadania dyplomu potwierdzającego wyższe wykształcenie na poziomie studiów pierwszego stopnia. Przedłożone przez niego dyplomy z International Business School Nurnberg oraz University of Sunderland nie zostały uznane, ponieważ uczelnie te nie posiadały statusu akredytowanych w Niemczech, gdzie prowadziły kształcenie. Odwoławcza Uczelniana Komisja Rekrutacyjna utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując status University of Sunderland oraz sposób prowadzenia postępowania rekrutacyjnego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak NSA Krystyna Kutzner Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Odwoławczej Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia II stopnia skargę oddala.
Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. działając na podstawie art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164 poz. 1365 ze zm.), Uchwały Senatu nr [...] (ze zm.) z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia, oraz Zarządzenia Rektora Uniwersytetu nr [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji rekrutacji na I rok studiów wyższych oraz doktoranckich w Uniwersytecie w roku akademickim 2014/2015, po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego postanowiła nie przyjąć P. S. na I rok studiów stacjonarnych drugiego stopnia w roku akademickim 2014/2015 - kierunek [...] (studia realizowane w j. angielskim).
W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że decyzja o przyjęciu na studia jest negatywna z uwagi na to, że dostarczony przez P. S. dyplom International Business School Nurnberg nadający tytuł Internationaler Betriebswirt, oraz dyplom University of Sunderland nadający tytuł Bachelor of Arts Second Class Honours (Second Division) - studia prowadzone wspólnie, potwierdzają wyłącznie ukończenie trzyletniego kształcenia. International Business School Nurnberg działa na terenie Republiki Federalnej Niemiec i nie posiada statusu uznanej szkoły wyższej w tym państwie. University of Sunderland jest uznaną uczelnią należącą do systemu szkolnictwa wyższego Wielkiej Brytanii.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 191 a ust. 5 pkt.1 lit. a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dyplomy wydane przez instytucje, w których prowadzone było kształcenie, w rozumieniu prawa wewnętrznego państw, w których systemach szkolnictwa wyższego działają te instytucje, nie były akredytowanymi uczelniami w dniu wydania dyplomu - nie potwierdzają posiadania wyższego wykształcenia i nie uprawniają do podjęcia studiów drugiego stopnia, trzeciego stopnia, ani studiów podyplomowych w Polsce.
P. S. wniósł odwołanie on powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że nie zgadza się z decyzją o odmowie przyjęcia go na studia II stopnia prowadzone na Uniwersytecie.
Odwoławcza Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu decyzją nr [...] z dnia 27 listopada 2014 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z zasadami rekrutacji kandydaci ubiegający się o przyjęcie na studia stacjonarne II stopnia w pierwszym etapie rekrutacji nie składają dokumentów, wypełniają jedynie zgłoszenie elektroniczne oraz wpłacają opłatę rekrutacyjną. Skutkuje to tym, że do postępowania rekrutacyjnego warunkowo zostają dopuszczone wszystkie osoby również te, które nie posiadają jeszcze tytułu licencjata, inżyniera, magistra lub równorzędnego.
W dniu 16 lipca 2014 r. po przeprowadzonym egzaminie wstępnym została ogłoszona lista zakwalifikowanych do przyjęcia wraz z informacją, iż w terminie od 24 do 26 września 2014 r. należy potwierdzić podjęcie studiów poprzez dostarczenie wymaganych dokumentów, w tym dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.
Zgodnie z § 3 ust. 3 zarządzenia Rektora Uniwersytetu nr [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji rekrutacji na I rok studiów wyższych oraz doktoranckich w Uniwersytecie w roku akademickim 2014/15 "zakwalifikowanie do przyjęcia na studia nie oznacza przyjęcia na studia". Decyzja administracyjna w zakresie przyjęcia na studia wydawana jest dopiero po sprawdzeniu wszystkich dokumentów, w szczególności dyplomu ukończenia studiów.
Organ wskazał, że we wrześniu, w momencie potwierdzania podjęcia studiów skarżący dostarczył dwa dyplomy ukończenia studiów: International Business School Nurnberg nadający tytuł Internationaler Betriebswirt oraz dyplom University of Sunderland, nadający tytuł Bachelor of Arts Second Class Honours (Second Division). Po dokładnej weryfikacji przedstawionych dokumentów ustalono, iż International Business School Nurnberg działa na terenie Republiki Federalnej Niemiec i nie posiada statusu uznanej szkoły wyższej w tym państwie. University of Sunderland jest uznaną uczelnią należącą do systemu szkolnictwa wyższego w Wielkiej Brytanii. Jednak żadna z tych instytucji, w której odbywało się kształcenie, nie były akredytowanymi uczelniami w dniu wydania dyplomu. Dyplomy te potwierdzają wyłącznie ukończenie trzyletniego kształcenia.
Wobec powyższych ustaleń organ zwrócił się do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z prośbą o wyrażenie opinii, czy przedstawione przez P. S. dyplomy uprawniają do podjęcia studiów drugiego stopnia w Polsce. W dniu 6 października 2014 r. organ uzyskał odpowiedź, iż "żaden z dwóch przedstawionych dyplomów nie potwierdza posiadania wyższego wykształcenia i nie uprawnia do podjęcia studiów drugiego stopnia, trzeciego stopnia, ani studiów podyplomowych w Polsce".
W świetle całokształtu materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, organ wskazał, że skarżący nie spełnia warunków do przyjęcia na studia stacjonarne drugiego stopnia, albowiem nie legitymuje się stosownym dyplomem ukończenia studiów umożliwiającym kontynuację nauki na studiach drugiego stopnia.
Na powyższą decyzję P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 191a ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez przyjęcie, że dyplom ukończenia University of Sunderland nie daje możliwości kontynuowania studiów II stopnia w Polsce, podczas gdy dyplom uzyskany w kraju należącym do UE, EFTA, OECD jest równoważny z ukończeniem studiów w innym kraju należącym do UE, EFTA, OECD, a zarówno Polska, Wielka Brytania i Niemcy są ich członkami. Uniwersytet w Sunderland jest ponadto na liście instytucji uprawnionych do nadawania stopni naukowych w krajach członkowskich UE, OECD i EFTA;
2) uznanie, że skarżący nie spełnia warunków do przyjęcia na studia stacjonarne II stopnia podczas gdy ukończył on studia na uznanej i akredytowanej w Wielkiej Brytanii uczelni University of Sunderland;
3) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 169 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez:
a) oparcie zaskarżonej decyzji na zarządzeniu Rektora z dnia [...] 2014 r. [...] w sprawie szczegółowych zasad organizacji rekrutacji na I rok studiów wyższych oraz doktoranckich na Uniwersytecie w roku akademickim 2014/2015 podczas gdy rektor nie ma takich kompetencji, a to Senat uczelni ustala w drodze uchwały, warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacja w tym prowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Co więcej, zarządzenie wydano w czerwcu, podczas gdy uchwałę Senatu, zgodnie ze wskazanym przepisem - podaje się do wiadomości publicznej nie później niż do 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy;
b) wydanie zarządzenia w dniu [...] 2014 roku, podczas gdy uchwała Senatu w tym przedmiocie powinna zostać wydana do 31 maja 2013 roku;
4) wydanie decyzji w oparciu o zarządzenie Rektora Uniwersytetu [...], którego treść jest niedostępna dla skarżącego - na stronie internetowej Uniwersytetu, aby poznać treść zarządzenia, trzeba mieć status studenta, któremu przyznano dane do logowania (login i hasło); z kolei na stronie BIP zarządzenie to wymieniono jedynie w wykazie bez ujawniania jego treści;
5) oparcie decyzji na nieujawnionym zarządzeniu Rektora i stwierdzenie, że zakwalifikowanie do przyjęcia na studia nie oznacza przyjęcia na studia, podczas gdy w chwili rozpoczęcia procesu rekrutacyjnego oraz rejestracji skarżącego zarządzenie takie nie było uchwalone, a – co wyjaśniono powyżej - w chwili otrzymania wiadomości o zakwalifikowaniu do przyjęcia na studia, zarządzenie to nie było publicznie dostępne;
6) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 107 § 1 oraz art. 7, 8 i 9 K.p.a. poprzez brak wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, a także lakoniczne uzasadnienie faktyczne, co uniemożliwia wręcz dokonanie sądowej kontroli decyzji;
7) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, 8 i 9 K.p.a. polegające na wprowadzeniu w błąd skarżącego w okresie poprzedzającym wydanie obu decyzji w sprawie poprzez:
a) poinformowanie skarżącego, że wszelkie informacje o procesie rekrutacyjnym znajdują się na stronie internetowej, podczas gdy na stronie tej brak jest jakichkolwiek informacji, że zakwalifikowanie do przyjęcia na studia nie oznacza przyjęcia na studia, a także, że spełnienie wszystkich wymagań tam opisanych jest niewystarczające i istnieją ponadto inne wymogi, na których oparto się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
W przypadku uznania, że dyplomy posiadane przez skarżącego nie uprawniają go do studiowania m Polsce zarzucono:
b) niepoinformowanie skarżącego o tym i prowadzenie przez pół roku procesu rekrutacyjnego pomimo, że skarżący już w pierwszej wiadomości e-mail (z lutego 2014 r.) powiadomił jakie ukończył uczelnie i jakimi dyplomami dysponuje, po czym prowadził korespondencje z pracownikiem Uniwersytetu – M. S., której wysłał także skany swoich dyplomów;
8) powołanie jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji całego aktu normatywnego, a nie konkretnej normy prawnej leżącej u podstaw wydania decyzji, tj. powołanie się na uchwałę Senatu [...], podczas gdy uchwała ta ma 6 paragrafów a w ich ramach od kilku do kilkunastu ustępów;
9) stwierdzenie, że chociaż University of Sunderland jest uczelnią uznaną na terenie Wielkiej Brytanii, to jej ukończenie nie potwierdza posiadania wyższego wykształcenia uprawniającego do rozpoczęcia studiów II stopnia, podczas gdy jest to jedynie niczym niepoparte twierdzenie a organ nie wymienił podstaw, na których okoliczność tę stwierdził. Samo powoływanie się na bliżej nieokreślone pismo z Ministerstwa nie stanowi podstawy prawnej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zarówno organ administracyjny I instancji jak i II instancji dokonał błędnej art. 191a ust. 1 lit. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym uznając, że uzyskany przez niego dyplom University of Sunderland nadający tytuł Bachelor of Arts Second Class Honours Division nie potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadania wyższego wykształcenia na poziomie studiów pierwszego stopnia. Zgodnie z przywołanym przepisem zasadą jest, że potwierdzające ukończenie studiów określonego stopnia dyplomy wydane przez uczelnie działające w systemie szkolnictwa wyższego: państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego OECD, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), stron umowy o Obszarze Gospodarczym (właściwie Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu -utworzone konwencją sztokholmską podpisaną 4 stycznia 1960 r. - obecnie do EFTA, Norwegia, Szwajcaria, Lichtenstein i Islandia), są uznawane w Polsce, bez potrzeby dokonywania dodatkowych czynności. Dyplom przedstawiony przez skarżącego organowi I i II instancji, pochodzący od University of Sunderland, został nadany przez uczelnię uznaną i akredytowaną w Wielkiej Brytanii. Ta zaś jest państwem członkowskim Unii Europejskiej. Dla porządku należy wskazać, że University of Sunderland istnieje od 1901 roku, zaś w obecnej formie organizacyjnej działa od 1992 r. Jest więc oczywiste, że uczelnia ta zarówno w momencie wydawania dyplomu jak w dniu złożenia niniejszej skargi była akredytowana i rozpoznawana przez państwo na terytorium którego działa - w Zjednoczonym Królestwie. Spełniała więc przesłankę pozytywną z art. 191a ust. 1 lit. 1 i nie była obejmowana przez przesłankę negatywną art. 191a ust. 5 lit 1 a Prawa o szkolnictwie wyższym.
Organ rozpoznając sprawę skarżącego najprawdopodobniej próbował błędnie ustalić status University of Sunderland na terytorium RFN. Nie mogąc odnaleźć tej uczelni na liście uznawanych ośrodków w Niemczech odmówił kwalifikacji skarżącego jako uprawniających go do kontynuowania nauki w Polsce.
Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżona decyzja nie mogła zostać wydana w oparciu o zarządzenie Rektora w sprawie zasad organizacji rekrutacji na I rok studiów, gdyż zgodnie z art. 169 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym należy to do wyłącznej kompetencji Senatu uczelni. Należy także zauważyć, że art. 107 § 1 K.p.a. przewiduje elementy składowe decyzji, wśród których wymieniono obowiązek powołania podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji na próżno jednak poszukiwać tych elementów, gdyż jak wynika z jej uzasadnienia, rozstrzygnięcie oparto na odpowiedzi z Ministerstwa, że żaden z dwóch przedstawionych dyplomów nie potwierdza posiadania wyższego wykształcenia i możliwości podjęcia studiów drugiego stopnia (...) w Polsce. Zdaniem skarżącego opinia Ministerstwa nie może stanowić podstawy prawnej decyzji. Brak uzasadnienia prawnego oraz chaotyczne i lapidarne uzasadnienie faktyczne całkowicie uniemożliwia ustalenie rzeczywistych przyczyn wydania decyzji odmownej i znacznie utrudnia dokonanie kontroli sądowoadministracyjnej orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Uczelniana Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nie ma racji skarżący, twierdząc, że fakt posiadania akredytacji przez uczelnię należy rozpatrywać wedle prawa wewnętrznego państwa siedziby tej uczelni, a nie wedle państwa, w którego systemie szkolnictwa wyższego działa ta instytucja. W przedmiotowej sprawie, University of Sunderland działało w systemie szkolnictwa wyższego na terenie Niemiec, nie Wielkiej Brytanii, a w Niemczech University of Sunderland akredytacji nie posiada. Działając na terenie Niemiec, University of Sunderland działa w niemieckim systemie szkolnictwa wyższego. Ponadto, nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż przedmiotowy kurs był realizowany przez skarżącego w związku z zawartą przez University of Sunderland i International Business School Nuernberg umową.
W świetle powyższego, dyplom skarżącego w istocie stanowi poświadczenie ukończenia prowadzonych wspólnie przez uczelnie studiów wyższych. W tym kontekście fakt posiadania akredytacji należy rozpatrywać łącznie – akredytacje winny posiadać obie te jednostki, prowadzące wspólnie studia wyższe.
W zakresie zarzutów skargi co do prowadzenia postępowania rekrutacyjnego, organ wskazał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym nakazuje stosować do procedur przed organami uczelni przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odpowiednio, nie wprost. Oznacza to, iż organy uczelni winny zapewnić stronom postępowania "minimum procedury". W przedmiotowej sprawie wymóg ten został w pełni dochowany. Co istotne, celem organu uczelni jest wydanie decyzji zgodnej z przepisami prawa oraz stosownymi aktami organów uczelni. W świetle zaś powszechnie obowiązującego prawa, organ rekrutacyjny uczelni podejmuje decyzję w przedmiocie przyjęcia na studia po przeprowadzeniu postępowanie rekrutacyjnego, m.in. w zakresie legitymowania się przez kandydata dyplomem ukończenia studiów I stopnia w przypadku rekrutacji na studia II stopnia. Przed przeprowadzeniem takowego całościowego postępowania, wydanie decyzji w przedmiocie przyjęcia na studia nie jest możliwe, albowiem organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego potrzebnego do wydania decyzji. Organ dopuszcza do rekrutacji także osoby nieposiadające stosownych dyplomów, lecz będące w toku ich uzyskiwania. Winny one je uzyskać do daty zobowiązania przez organ do ich przedłożenia. W błędzie jest, zatem skarżący twierdząc, iż zakwalifikowanie do przyjęcia na studia oznacza, iż kandydat na pewno zostanie przyjęty. W istocie, przed przystąpieniem do egzaminów, organ nawet nie ma prawa badać, czy kandydat posiada dyplom ukończenia studiów I stopnia - dokumenty te bowiem przedkłada się dopiero po zakwalifikowaniu do przyjęcia. Fakt zakwalifikowania do przyjęcia stanowi element wstępnej oceny w zakresie przyjęcia i nie ma charakteru ostatecznego - tym bardziej nie stanowi decyzji administracyjnej.
Organ podkreślił, iż nie są zasadne zarzuty skarżącego, jakoby organ oparł się w tej mierze na zarządzeniu rektora, które nie obowiązuje skarżącego i nie jest dostępne publicznie. Zarządzenie to precyzuje jedynie na potrzeby wewnętrzne organu fakt, iż zakwalifikowanie do przyjęcia nie jest decyzją o przyjęciu na studia - fakt ten jednak wynika z prawa powszechnie obowiązującego i nie ma charakteru prawnego decyzji o przyjęciu na studia, która z oczywistych względów nie może być wydana przed przeprowadzeniem całokształtu postępowania dowodowego - w tym w zakresie przedłożenia przez kandydata niezbędnych dokumentów. Do momentu, w którym decyzja w przedmiocie przyjęcia na studia, wydana przez właściwy organ, w przepisanej prawem formie, nie ujawni się wobec strony - nie zostanie jej doręczona lub ogłoszona ustnie - postępowanie jest nadal w toku, a organ nie jest związany poczynionymi w jego trakcie ocenami prawnymi. Organ związany jest wyłącznie decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, a zatem od momentu wejścia do obrotu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Odwoławczej Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu z dnia 27 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nieprzyjęciu P. S. na I rok studiów stacjonarnych drugiego stopnia w roku akademickim 2014/2015, nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 191a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, ze zm.), dyplom wydany przez uprawnioną uczelnię działającą w systemie szkolnictwa wyższego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzający ukończenie:
– trzyletnich studiów lub studiów pierwszego stopnia trwających, co najmniej trzy lata - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów pierwszego stopnia;
– studiów drugiego stopnia - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia;
– co najmniej czteroletnich studiów jednolitych - potwierdza w Rzeczypospolitej Polskiej posiadanie wyższego wykształcenia na poziomie studiów drugiego stopnia, jeżeli jest uważany za równorzędny dyplomowi ukończenia studiów drugiego stopnia w kraju wydania.
Wprowadzone w wyniku nowelizacji z 2011 r. przepisy art. 191 a Prawa o szkolnictwie wyższym dotyczące uczelni tak publicznych, jak i niepublicznych porządkują w sposób zasadniczy kwestie związane z równoważnością dyplomów wydawanych przez uczelnie zagraniczne z uprawnieniami wynikającymi z takiego dyplomu, a także kwestie nostryfikacji dyplomów zagranicznych uczelni.
Zgodnie z ust. 5 art. 191 a dyplomy potwierdzające ukończenie studiów wyższych za granicą nie nadają w Rzeczypospolitej Polskiej uprawnień, o których mowa w ust. 1-4, jeżeli:
1/ instytucje, które je wydały lub instytucje, w których prowadzone było kształcenie: a/ w rozumieniu prawa wewnętrznego państw, w których systemach szkolnictwa wyższego działają te instytucje, nie były akredytowanymi uczelniami w dniu wydania dyplomu lub realizowały program studiów nieposiadający akredytacji w dniu wydania dyplomu lub b/ nie działają w systemie szkolnictwa wyższego żadnego państwa lub 2/ program studiów wyższych albo jego część była realizowana niezgodnie z przepisami państwa, na którego terenie było prowadzone kształcenie. Tym samym ust. 5 art. 191 a jednoznacznie określa, w jakich przypadkach nie uznaje się w Polsce dyplomów uzyskanych za granicą.
Natomiast bardzo istotny, szczególnie z punktu widzenia uczelni ust. 6 tego przepisu wskazuje drogę, jaka pozwala uczelniom na uniknięcie nieporozumień i na uzyskanie pewnej informacji o tym, czy dyplom, jakim legitymuje się kandydat, jest dyplomem z którym związane są uprawnienia o jakich mowa w ust. 1 – 4, czy też jest dyplomem o jakim mowa w ust. 5. W tych przypadkach należy zwrócić się do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego z wnioskiem o opinię o dyplomie lub o zaświadczenie, wydawane w trybie stosowanych odpowiednio przepisów art. 217 – 219 K.p.a.
Z powyższego wynika, że nie wszystkie dyplomy ukończenia studiów będą mogły zostać uznane w Rzeczypospolitej Polskiej. Każdy zagraniczny dyplom powinien zostać sprawdzony pod kątem legalności jego uzyskania w danym kraju lub legalności kształcenia prowadzącego do jego uzyskania. Ważne jest zatem właściwe określenie, do jakiego systemu edukacji dany dyplom należy oraz w którym systemie edukacji prowadzone było kształcenie. Dysponując takimi danymi, należy ustalić, czy w świetle prawa wewnętrznego tych państw instytucje, które brały udział w organizacji kształcenia działały leganie i były w dniu wydania dyplomu akredytowanymi szkołami wyższymi.
Z uwagi na fakt, że dyplomy, które przedstawił P. S. budziły wątpliwości co do spełnienia przesłanki uzyskania stosownych kwalifikacji I stopnia organ słusznie zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o wydanie opinii w tym temacie. Zgodnie z wiążącą w sprawie opinią ministra przedstawione dyplomy nie potwierdzają uzyskania kwalifikacji I stopnia, a jedynie poświadczają ukończenie trzyletniego szkolenia, bowiem University of Sunderland oraz International Business School Nuernberg, w dacie wydania dyplomów w RFN nie posiadały statutu uczelni akredytowanych.
W sprawie zaistniała przesłanka negatywna wynikająca z treści art. 191a ust. 5 pkt 1 lit. a Prawa o szkolnictwie wyższym. Biorąc pod uwagę powyższe organy były uprawnione do odmowy przyjęcia skarżącego na studia magisterskie II stopnia. Podkreślić należy, że przepis art. 191 a ust. 5 pkt 1 lit. a ma jednoznaczne brzmienie i w razie wystąpienia tej przesłanki organ nie dysponuje żadnym luzem decyzyjnym. Rozstrzygnięcie zapadające w tym przedmiocie, wobec tak skonstruowanego przepisu ma charakter decyzji związanej. W tej sytuacji sam fakt wydania oraz treść jest ściśle określona przepisami prawa, a proces ocenny organu państwa jest ograniczony do minimum – wydający decyzję sprawdza jedynie, czy są spełnione przesłanki wydania decyzji.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze stwierdzić należy, że kwestię akredytacji danej uczelni należy rozpatrywać wedle prawa wewnętrznego państwa, w którego systemie szkolnictwa wyższego działa ta instytucja. Zasada ta wynika wprost z treści art. 191 a ust. 1-4. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że University of Sunderland działało w systemie szkolnictwa wyższego na terenie Niemiec, a nie Wielkiej Brytanii, natomiast w Niemczech uniwersytet nie posiada akredytacji. Ponadto wskazać również należy, że kształcenie skarżącego było realizowane w związku z zawartą przez University of Sunderland oraz International Business School Nuernberg umową. Tym samym oczywistym jest, że aby uznać równoważność tego systemu kształcenia w Rzeczypospolitej Polskiej akredytację powinny posiadać obie powyżej wskazane uczelnie.
Organy uczelni właściwie przeprowadziły postępowanie rekrutacyjne. Wbrew opinii skarżącego zakwalifikowanie do procedury rekrutacyjnej na studia nie jest równoznaczne z przyjęciem kandydata. Fakt zakwalifikowania do przyjęcia stanowi element wstępnej oceny w zakresie przyjęcia i nie ma charakteru ostatecznego. Dopiero po zakończeniu rekrutacji, w tym po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie legitymowania się przez kandydatów stosownymi dyplomami i kwalifikacjami organy uczelni podejmują stosowną decyzję o ewentualnym przyjęciu na studia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że do momentu, w którym decyzja w przedmiocie przyjęcia na studia nie ujawni się wobec strony (nie zostanie jej doręczona lub ogłoszona ustnie) postępowanie jest nadal w toku, a organ nie jest związany poczynionymi w trakcie ustaleniami, w tym sensie, że mogą one ulec zmianie.
Biorąc zatem pod uwagę dowody, którymi dysponował organ i charakter postępowania jakie prowadzone jest w przypadku procesu rekrutacyjnego, Sąd nie podzielił zarzutów P. S., zawartych w skardze.
Reasumując, Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wydały rozstrzygnięcia zgodnie z prawem. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło