V SA/Wa 166/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-24
Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Krajewska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w sytuacji, gdy beneficjent zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia, a następnie przedłożył sfałszowane dokumenty potwierdzające jego uzupełnienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, ponieważ beneficjent nie spełnił warunku uzupełnienia wykształcenia w wymaganym terminie, a przedłożone przez niego dokumenty potwierdzające uzupełnienie wykształcenia okazały się sfałszowane. W związku z tym, beneficjent nie wykazał spełnienia warunku, do którego się zobowiązał, co skutkowało obowiązkiem zwrotu 100% otrzymanej pomocy.Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o pomoc finansową "Ułatwianie startu młodym rolnikom", zobowiązując się do uzupełnienia wykształcenia w ciągu trzech lat od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc. Po otrzymaniu pomocy, P. M. złożył świadectwo ukończenia szkoły policealnej, które okazało się sfałszowane. Organ administracji ustalił, że beneficjent nie spełnił warunku uzupełnienia wykształcenia w terminie, co skutkowało wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 75 000 zł. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, P. M. złożył skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. spec. - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; oddala skargę
W dniu 18 sierpnia 2010 r. P. M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Do wniosku dołączył między innymi świadectwo ukończenia szkoły zasadniczej w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych, pisemne oświadczenie, zgodnie z którym, zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia w ciągu trzech lat od dnia doręczenia decyzji przyznającej pomoc (podejmując naukę na kursie zawodowym, w celu uzyskania tytułu kwalifikacyjnego - rolnik) oraz zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik, od dnia 5 lipca 2007 r.
W dniu [...] grudnia 2010 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję, nr [...], o przyznaniu P. M. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.
W dniu 25 maja 2011 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Przemysława Mulawy o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do którego dołączone zostało m.inn. zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, w tym w okresie od dnia 5 lipca 2007 r. do dnia 11 maja 2011 r. - jako domownik oraz od dnia 12 maja 2011 r. - jako rolnik.
Pomoc została wypłacona P. M. w dniu 8 lipca 2011 r. na wskazane przez niego konto bankowe.
W dniu 18 lipca 2012 r. P. M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR kolejne zaświadczenie z KRUS (datowane na dzień 16 lipca 2012 r.) o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, w tym w okresie od dnia 5 lipca 2007 r. do dnia 11 maja 2011 r. - jako domownik oraz od dnia 12 maja 2011 r. - jako rolnik.
Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przypomniał P. M. o obowiązku przedłożenia m.in. dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia 11 lutego 2014 r. Jednocześnie Dyrektor poinformował o ewentualnych sankcjach wynikających z niespełnienia tego wymogu w terminie. Pismo zostało doręczone w dniu 22 stycznia 2014 r.
W odpowiedzi, w dniu 19 lutego 2014 r., P. M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR świadectwo ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych wystawione w dniu 3 lutego 2014 r., zgodnie z którym uzyskał zawód technika rolnika w Zespole Szkół Inżynierii Środowiska przy Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...].
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że P. M. nie wypełnił obowiązku uzupełnienia wykształcenia w ciągu trzech lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i pismem z dnia 18 marca 2014 r. poinformował go o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 100 % wypłaconej kwoty pomocy, tj. 75 000 zł. Strona została również uprzedzona, iż niedokonanie wpłaty spowoduje wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
W dniu 28 marca 2014 r. P. M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR pismo nazwane "odwołaniem od decyzji z dnia [...] marca 2014 r.", w którym opóźnienie ukończenia szkoły uzasadnił chorobą.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że szkoła, do której uczęszczał Przemysław Mulawa, t.j. Zespół Szkół Inżynierii Środowiska przy CKU w [...], została zlikwidowana z dniem 31 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym, pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r. organ zwrócił się do Strony o złożenie dodatkowych wyjaśnień informując równocześnie o przewidzianych prawem okolicznościach i dokumentach pozwalających uzasadnić wydłużenie terminu na uzupełnienie wykształcenia.
W dniu 24 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego), do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo z dnia 20 sierpnia 2013 r. oznaczone pieczątką "Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2", w którym została wyrażona zgoda na przesunięcie Stronie terminu zaliczenia egzaminów końcowych do dnia 10 lutego 2014 r.
W dniu [...] kwietnia 2014 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".
W toku postępowania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, że świadectwo ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych, złożone przez Stronę w dniu 19 lutego 2014 r. nie zostało wystawione przez Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2.
Pismem z dnia 16 maja 2014 r. P. M. zwrócił się do organu z prośbą o wycofanie dokumentów złożonych po dniu 11 lutego 2014 r.
W dniu 30 maja 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję, nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł. W uzasadnieniu stwierdzono niespełnienie warunku uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, do czego Strona zobowiązała się na etapie składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
P. M. złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2014 r., do którego dołączył zaświadczenie z KRUS datowane na dzień 16 czerwca 2014 r., znak: [...], o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników ze wskazaniem okresów podlegania ubezpieczeniu jako domownik na przestrzeni lat 1999-2011. Zgodnie z tym zaświadczeniem, do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy P. M. był ubezpieczony w KRUS jako domownik przez okres 7 lat 10 miesięcy i 67 dni.
Pismem z dnia 31 lipca 2014 r., Prezes ARiMR wystosował do Dyrektora Biura Ubezpieczeń KRUS prośbę o udzielenie informacji o okresach podlegania przez Stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik, ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy informacjami zawartymi w zaświadczeniu z KRUS datowanym na dzień 16 czerwca 2014 r. oraz we wcześniej złożonych w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zaświadczeniach datowanych na dzień 18 sierpnia 2010 r., dzień 23 maja 2011 r. oraz dzień 16 lipca 2012 r.
Pismem z dnia 2 września 2014 r., znak: [...], Dyrektor Biura Ubezpieczeń KRUS udzielił odpowiedzi potwierdzając informacje zawarte w zaświadczeniu z dnia 16 czerwca 2014 r. i wyjaśnił, iż w dniu 27 maja 2014 r. P. M. przedstawił nieznane wcześniej dowody wskazujące na wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców we wcześniejszych okresach.
W dniu 31 października 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w decyzji nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia wykonawczego, pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", jest przyznawana osobie fizycznej, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Natomiast w myśl § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego, warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5 -letni staż pracy w rolnictwie.
Zgodnie z § 6 ust. 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się ona do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Ponadto na podstawie § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego beneficjent powinien przedłożyć w ARiMR dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust. 3, z tym że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Paragraf 20 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi natomiast, iż w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt 1a, pkt 3 lit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8 - zwrotowi podlega 100 % kwoty pomocy.
Natomiast zgodnie z § 20 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów.
Prezes ARiMR wskazał, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że składając wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" P. M. zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia i złożył stosowne oświadczenie z dnia 18 sierpnia 2010 r. Okoliczność tę uwzględnił Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w wydanej w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzji, nr [...], o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Strona została pouczona w pkt 4 lit. h tej decyzji o konieczności uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz w pkt 5 lit. f o konieczności przedłożenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia wymienionej decyzji.
Organ wskazał, że decyzja została doręczona Stronie w dniu 13 grudnia 2010 r. a zatem termin do uzupełnienia wykształcenia upłynął w dniu 13 grudnia 2013 r. natomiast termin na złożenie stosownego dokumentu - w dniu 11 lutego 2014 r.
P. M. w dniu 19 lutego 2014 r. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR świadectwo ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych, wystawione w dniu 3 lutego 2014 r., zgodnie z którym uzyskał zawód technika rolnika w Zespole Szkół Inżynierii Środowiska przy Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] a następnie w dniu 24 kwietnia 2014 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo datowane na dzień 20 sierpnia 2013 r., oznaczone pieczątką "Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2", w którym została wyrażona zgoda na przesunięcie Stronie terminu zaliczenia egzaminów końcowych do dnia 10 lutego 2014 r. Pismo to nie posiadało żadnych znaków ewidencyjnych, które powinny mieć oficjalne pisma urzędowe, co wzbudziło uzasadnione wątpliwości organu, co do jego wiarygodności.
Prezes ARiMR przywołał ustalenia dokonane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji w drodze weryfikacji dokumentów w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2 w [...] pismo (z dnia 7 maja 2014 r., znak: [...]), że zarówno świadectwo ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych z dnia 3 lutego 2014 r. jak i zgoda na przesunięcie Stronie terminu zaliczenia egzaminów końcowych - tj. pismo oznaczone pieczątką "Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego nr 2" datowane na dzień 20 sierpnia 2013 r. - nie zostały wystawione przez CKZiU Nr 2.
Niewiarygodność złożonych dokumentów potwierdził sam P. M. wnosząc (pismem z dnia 16 maja 2014 r.) o ich wycofanie z akt - po ujawnieniu przez organ fałszerstwa.
Organ jednoznacznie stwierdził, iż w przytoczonych okolicznościach P. M. nie potwierdził uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", do czego zobowiązał się w oświadczeniu z dnia 18 sierpnia 2010 r. o sposobie uzupełnienia wykształcenia złożonym wraz z wnioskiem o przyznaniu pomocy a zatem nie dopełnił warunku wskazanego w przepisie § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego.
Powyższe okoliczności legły u podstaw utrzymania przez organ odwoławczy stanowiska Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyrażonego w decyzji, nr [...], z dnia [...] maja 2014 r.
Odnosząc się do złożonego przez P. M.zaświadczenia KRUS z dnia 16 czerwca 2014 r., znak: [...], Prezes ARiMR stwierdził, iż w piśmie z dnia 2 września 2014 r. Dyrektor Biura Ubezpieczeń KRUS powołał fakt przedstawienia w KRUS przez P. M., w dniu 27 maja 2014 r., nieznanych wcześniej dowodów wskazujących na wykonywanie przez niego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców we wcześniejszych okresach. Stanowiło to podstawę dla wydania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego KRUS w [...] decyzji z dnia 10 czerwca 2014 r. obejmującej Przemysława Mulawę ubezpieczeniem społecznym rolników w okresie :
- od 27 grudnia 1999 r. do 26 stycznia 2003 r.,
- od 1 września 2003 r. do 7 kwietnia 2004 r.,
- od 9 sierpnia 2005 r. do 17 sierpnia 2005 r.,
- od 26 kwietnia 2006 r. do 4 lipca 2007 r.
Mając na uwadze powyższy dokument Prezes Agencji zajął stanowisko, iż w przypadku posiadania 5-letniego stażu pracy w rolnictwie już w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy (jak wynika z zaświadczenia z KRUS z dnia 16 czerwca 2014 r., znak: [...]), P. M. nie byłaby obowiązany do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia mu decyzji o przyznaniu pomocy. W momencie składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", spełniałby już bowiem warunki związane z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi. Organ podkreślił, iż P. M. ubezpieczył się "wstecznie", tj. w dniu 27 maja 2014 r. złożył w KRUS nowe dowody, w następstwie ujawnienia niewiarygodności złożonych przez niego dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia. Zgodnie z decyzją Prezesa KRUS z dnia 10 czerwca 2014 r. P. M. został zobowiązany samodzielnie opłacić składki na ubezpieczenie społeczne rolników w zakresie nowo zgłoszonych okresów składkowych, wraz z odsetkami za zwłokę, w ciągu 14 dni od dnia otrzymania wymienionej decyzji. W zaświadczeniu z KRUS, z dnia 16 czerwca 2014 r. widnieje adnotacja, że konto Strony nie wykazuje zadłużenia. Prezes podkreślił, że decyzja Prezesa KRUS została wydana po upływie wszelkich terminów na składanie wyjaśnień przez Stronę i po wydaniu decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, przedstawione wraz z odwołaniem zaświadczenie z KRUS z dnia 16 czerwca 2014 r., znak: [...], nie może być brane pod uwagę jako argument w sprawie.
P. M. pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014 r., nr [...], zarzucając naruszenie:
1. art. 6, 8, 80, 104 § 1 i 2, 138, 140 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 20 ust. 1 i 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r. – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, brak uwzględnienia zmian jakie zaszły w stanie faktycznym i prawnym po wydaniu decyzji przez organ I instancji, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji a także brak wskazania w treści decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] grudnia 2010 r. zastrzeżenia o konieczności dopełnienia warunku uzupełnienia wykształcenia i wskazanie tego warunku jedynie w pouczeniu;
2. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, § 6 ust. 1 pkt 4, § 6 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi Skarżący akcentował bezsporne spełnienie warunków z § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wobec posiadania wykształcenia zawodowego innego niż rolnicze i posiadania co najmniej 5 – letniego stażu pracy w rolnictwie. Powoływał złożone do akt administracyjnych przy odwołaniu od decyzji I instancji zaświadczenie KRUS z dnia 16 czerwca 2014 r. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy winien uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie pomiędzy wydaniem decyzji I i II instancji.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Organ II instancji podkreślił, iż w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy - t.j. w dniu 18 sierpnia 2010 r. Skarżący nie podlegał ubezpieczeniu rolników jako domownik w okresie co najmniej 5 lat i nie potwierdził 5 – letniego stażu pracy w rolnictwie. Dokumenty na te okoliczności przedstawił w KRUS dopiero w dniu 27 maja 2014 r. Natomiast w dacie składania wniosku zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia, co byłoby zupełnie bezzasadne gdyby spełniał warunek podlegania ubezpieczeniu rolników przez wymagany przepisami okres.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Oceniając decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdza, że skarga całkowicie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz specyfiką wynikającą z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla, iż regulacje prawne dotyczące spełnienia przez młodego rolnika warunków do uzyskania pomocy finansowej są w sposób jednoznaczny i czytelny sprecyzowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem jest przyznawana osobie fizycznej, która posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Odpowiednie kwalifikacje zawodowe, poza wykształceniem rolniczym: zasadniczym zawodowym, średnim lub wyższym, to (§ 6 ust. 1 pkt 4) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie.
Za staż pracy w rolnictwie ((§ 6 ust. 4 pkt 1 i 2) uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w którym wnioskodawca:
1) podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik lub
2) był zatrudniony w gospodarstwie rolnym, na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, na stanowisku związanym z prowadzeniem produkcji rolnej.
§ 6 ust. 3 stanowi, iż osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa wyżej może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, iż P. M., wbrew obecnemu stanowisku, w dniu składania wniosku o pomoc, t.j. 18 sierpnia 2010 r. nie posiadał odpowiednich kwalifikacji zawodowych w rozumieniu przytoczonych przepisów. Należałoby uznać za działanie całkowicie irracjonalne nieujawnienie posiadania wymaganego stażu pracy w rolnictwie i podjęcie zobowiązania do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, zwłaszcza gdy nauka przychodzi z trudnością, co wynika ze świadectwa szkoły zawodowej i co przełożyło się na przedłożenie sfałszowanego świadectwa ukończenia szkoły policealnej dla dorosłych, wystawionego rzekomo w dniu 3 lutego 2014 r. w Zespole Szkół Inżynierii Środowiska przy Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...]u i potwierdzającego uzyskanie przez Skarżącego zawodu technika rolnika.
Bez znaczenia w tych okolicznościach sprawy jest zarzut nieprawidłowej formy powiadomienia Strony o konieczności dopełnienia warunku uzupełnienia wykształcenia w pouczeniu decyzji przyznającej pomoc. Istotne jest natomiast, iż Skarżący miał pełną świadomość podjętego zobowiązania do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy oraz skutków niespełnienia tego warunku. Realizując ten warunek przedłożył w organie nieprawdziwe dokumenty.
W tych okolicznościach budzą także wątpliwość, co do ich wiarygodności, dokumenty przedstawione w dniu 27 maja 2014 r. KRUS-owi a dotyczące wykonywania pracy w gospodarstwie rodziców we wcześniejszych okresach. Niezależnie jednak od oceny ich wiarygodności Sąd wskazuje, iż zasadą jest, iż pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem jest przyznawana osobie fizycznej, która posiada już odpowiednie kwalifikacje zawodowe a wyjątkiem możliwość ich uzyskania (w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy) i wykazania (60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy) w późniejszym terminie.
To na moment składania wniosku o pomoc rolnik deklaruje posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub też przy ich braku podejmuje zobowiązanie do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Z tej drugiej możliwości skorzystał Skarżący składając w dniu 18 sierpnia 2010 r. właściwe oświadczenie o zobowiązaniu do uzupełnienia wykształcenia. Zobowiązanie to stanowiło przesłankę z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. do przyznania Stronie pomocy decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji z dnia [...] grudnia 2010 r. zawierającą zastrzeżenie o konieczności dopełnienia warunku uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia tej decyzji.
W konsekwencji Sąd stwierdził, iż organ zasadnie nie uwzględnił danych z zaświadczenia KRUS z dnia 16 czerwca 2014 r. przy rozpoznawaniu odwołania Strony. Kontroli organu II instancji a obecnie Sądu podlega decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000 zł. Jej podstawę faktyczną stanowiło niespełnienie warunku uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, do czego Skarżący zobowiązał się na etapie składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Odnosząc się zatem do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż zmiana podstawy faktycznej i prawnej wniosku na etapie postępowania odwoławczego nie jest dopuszczalna.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło