I SAB/Wa 10/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-24
Skład orzekający: WSA Gabriela Nowak, WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, WSA Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, ponieważ od momentu złożenia wniosku minęło ponad 5 lat, a organ nie wydał rozstrzygnięcia. Sąd uznał tę bezczynność za rażące naruszenie prawa ze względu na długość postępowania, brak skutecznych prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
A. G. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, który był przedmiotem postępowania od 2009 roku. Pomimo wielokrotnych przedłużeń terminu załatwienia sprawy przez organ, decyzja merytoryczna nie została wydana. Skarżący podniósł, że organ nie podjął skutecznych działań zmierzających do zakończenia postępowania, a dotychczasowe czynności dowodowe zakończono w marcu 2013 roku.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzono od Prezydenta W. na rzecz A. G. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. G. pismem z dnia 27 listopada 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W.
W. N. (następca prawny byłej właścicielki nieruchomości – K. G.) wnioskiem z dnia 23 grudnia 1948 r. wystąpiła o przyznanie prawa własności czasowej do ww. nieruchomości.
Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1954 r. nr [...] odmówiło następcom prawnym byłej właścicielki przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu. Orzeczenie to zostało następnie uchylone orzeczeniem tego organu z dnia [...] stycznia 1955 r. nr [...].
Zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1973 r. nr [...] część przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2 przeznaczona została pod parking dla bazy [...] z siedzibą przy ul. [...].
Urząd W. Wydział terenów decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] ustalił na rzecz następców prawnych byłej właścicielki odszkodowanie za ww. część nieruchomości o pow. [...] m2 w wysokości [...] zł.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 grudnia 1948 r., w pkt 1 umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w odniesieniu do części nieruchomości o pow. [...] m2, natomiast w pkt 2 odmówił następcom prawnym byłej właścicielki – W. G., A. G., S. D., T. N., B. I., H. U. i L. G., ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu o pow. [...] m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2009 r. A. G. wystąpił do Urzędu W. o wypłacenie odszkodowania za działkę budowlaną położoną w W. przy ul. [...], zajętą pod budowę drogi.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] odmówił następcom prawnym byłej właścicielki, ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2.
Pismami z dnia 8 lutego 2013 r. organ, w związku z prowadzonym postępowaniem odszkodowawczym, wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości (żądane dokumenty wpłynęły w dniu 20 lutego 2013 r.) oraz do Archiwum Państwowego W. o fragment Ogólnego Planu Zabudowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. oraz kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura Odbudowy [...] z lat 1945-1946 dotyczących tego gruntu (żądane dokumenty wpłynęły w dniu 25 marca 2013 r.).
Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. wystąpiono ponadto do Wydziału Infrastruktury w [...] o udzielenie informacji kiedy na przedmiotowej nieruchomości rozpoczęto budowę ul. [...] i ul. [...]. Dokumenty dotyczące ww. inwestycji nadesłano w dniu 6 marca 2013 r.
Z uwagi na brak aktywności organu, pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. A. G. wystąpił z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Urząd W. pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. poinformował wnioskodawcę, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań, decyzja w sprawie wydana zostanie do dnia 30 września 2013 r.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2013 r. Akta administracyjne wraz z powyższym orzeczeniem zwrócono do Urzędu W. w dniu 23 maja 2013 r.
Pismem z dnia 3 października 2013 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2014 r., a następnie pismami: z dnia 6 lutego 2014 r. – przedłużył do dnia 30 czerwca 2014 r., z dnia 30 czerwca 2014 r. – przedłużył do dnia 31 października 2014 r. i z dnia 10 listopada 2014 r. – przedłużył do dnia 28 lutego 2015 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 27 listopada 2014 r. skarżący wskazał, że niniejsza sprawa toczy się od 2009 r. i mimo że wnioskodawca dostarczył wszystkie żądane dokumenty niezbędne do jej rozpatrzenia, organ nie wydał decyzji. Również wniesione do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie nie przyniosło efektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu ustalenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.). Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. poinformowano ponadto strony o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem Prezydent W. od dnia 21 grudnia 2009 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącego z dnia 15 grudnia 2009 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Od momentu złożenia ww. wniosku minęło więc ponad 5 lat. Zdaniem Sądu był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tym bardziej, że gromadzenie materiału dowodowego organ zakończył już w marcu 2013 r.
Organ przez pierwsze 3 lata od wpływu wniosku nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a. Pierwsze bowiem pierwsze pismo informujące o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wystosowano do skarżącego w dniu 29 kwietnia 2013 r., a to w związku z wniesionym do Wojewody [...] zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność ma charakter rażącego naruszenia prawa, a to ze względu na długość prowadzonego postępowania, brak realnych i skutecznych prób jego zakończenia oraz znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać bowiem należy, że pierwsze próby zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego organ podjął dopiero po upływie 3 lat od dnia otrzymania wniosku skarżącego z dnia 15 grudnia 2009 r., bowiem w dniu 8 lutego 2013 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości (żądane dokumenty wpłynęły w dniu 20 lutego 2013 r.) oraz do Archiwum Państwowego W. o fragment Ogólnego Planu Zabudowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r. oraz kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura Odbudowy [...] z lat 1945-1946 dotyczących tego gruntu. Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. wystąpiono ponadto do Wydziału Infrastruktury w [...] W. o udzielenie informacji kiedy na przedmiotowej nieruchomości rozpoczęto budowę ul. [...] i ul. [...]. Dokumenty dotyczące ww. inwestycji nadesłano w dniu 6 marca 2013 r., natomiast w dniu 25 marca 2013 r. wpłynęły do organu dokumenty z Archiwum Państwowego W. Od tej daty, do dnia wniesienia skargi na bezczynność Prezydenta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (tj. 27 listopada 2014 r.), organ nie tylko nie wydał decyzji rozpoznającej wniosek skarżącego z dnia 15 grudnia 2009 r., ale również nie podjął żadnej czynności wskazującej na jakąkolwiek jego aktywność w niniejszej sprawie, prócz wystosowywania do stron postępowania kolejnych pism informujących o konieczności analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, wskazują w sposób jednoznaczny, że brak rozstrzygnięcia sprawy decyzją merytoryczną było wynikiem niepodejmowania przez Prezydenta W. działań zmierzających do zakończenia postępowania w terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tych też względów Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło