III SA/Kr 135/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak NSA Krystyna Kutzner Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala. Starosta decyzją nr [...] z [...] 2014 r. działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z art.75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30 poz. 151 ze zm.), oraz art. 104 K.p.a. skierował A. P. na badania lekarskie na podstawie informacji przesłanej przez Szpital [...] w K. Organ I instancji stwierdził, że w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. specjalista neurolog stwierdził, że u A. P. występują objawy mogące stanowić istotna przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. A. P. wezwany do złożenia wyjaśnień, podał, że jest zdrowy i wyraża zgodę na poddanie się badaniom lekarskim. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, jak też niewyjaśnienie okoliczności sprawy. W uzasadnieniu odwołania A. P. podniósł, iż samo zgłoszenie się do specjalisty neurologa nie może stanowić przesłanki do wszczęcia postępowania w celu skierowania go na badanie lekarskie, w sytuacji kiedy była to wizyta kontrolna. W ocenie odwołującego się podstawę skierowania na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem. W jego przypadku takie przesłanki nie zachodzą. Organ administracyjny powinien mieć pewność, co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a nie jedynie uprawdopodobnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 23 października 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że lekarze specjaliści z zakresu neurologii z Oddziału Klinicznego Neurologii Szpitala [...] w K pismem z dnia 28 stycznia 2014r. zawiadomili Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego o wystąpieniu u A. P. okoliczności określonych w załączniku nr 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy i oświadczył, że jest zdrowy i podda się badaniom lekarskim. Natomiast w odwołaniu A. P. kwestionuje zasadność kierowania go na badanie lekarskie, podnosząc m.in., że organ administracji powinien mieć pewność co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, a nie jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek, jak też wskazuje na charakter kontrolny wizyty u neurologa, która w jego ocenie nie może stanowić przesłanki weryfikacji stanu jego zdrowia. Organ wskazał, że zarzuty te są nietrafne, bowiem z nadesłanego zawiadomienia wynika, iż lekarze z zakresu neurologii stwierdzili wystąpienie zastrzeżeń w stanie zdrowia kierowcy, określonych w załączniku nr 4 powołanego rozporządzenia, które dotyczy sposobu oceny stanu narządu słuchu i równowagi w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Słusznie zatem organ I instancji w stanie faktycznym sprawy uznał, że zachodzą uzasadnione poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, o których o mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami i na podstawie powyżej powołanego przepisu prawa skierował odwołującego się na badanie lekarskie w celu stwierdzenia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawą do wydania decyzji jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Z powyższego przepisu prawa nie wynika obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, lecz usunięcia uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia (wyrok WSA z 03.12.2010r. sygn. akt IIISA/Wr 722/1). Podkreślić przy tym należy, że organ nie ma możliwości odstąpienia od skierowania strony na badania lekarskie w sytuacji gdy otrzyma wiarygodną informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy, gdyż powołany przepis stanowi normę bezwzględnie obowiązującą. Organ wskazał ponadto, że kwestia zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów stanowi dopiero przedmiot badania przez lekarzy specjalistów, które przeprowadzane jest na skutek skierowania przez starostę. Zatem organy administracyjne nie badają merytorycznie tej kwestii. Organ przytoczył treść wyroku WSA w Krakowie z dnia 20.02.2014 r. sygn. akt III SA/Kr 957/13 w którym stwierdzono, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu bowiem zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania zdrowotne kierowcy, są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu. Zauważyć należy, ze w piśmiennictwie podkreśla się, że "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Zatem ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz, do ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Organ podkreślił także, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje subiektywne przekonanie odwołującego się o braku przeszkód w jego stanie zdrowia do kierowania pojazdami. Okolicznością mającą istotne znaczenie jest bowiem wiarygodna, bo pochodząca od specjalistów w dziedzinie neurologii informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia A. P. A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu swojej skargi A. P. wskazał, że decyzja została wydana na podstawie zaświadczenia, które obiektywnie nie budzi zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Sam skarżący również oświadczył przed organem I instancji, iż jest zdrowy, zaś samo zgłoszenie się do lekarza specjalisty neurologa nie może stanowić przesłanki do wszczęcia postępowania dotyczącego zbadania, w sytuacji kiedy była to zaledwie wizyta polegająca na kontrolnym sprawdzeniu stanu zdrowia. W ocenie skarżącego organ I instancji zbyt pochopnie skorzystał z przysługujących uprawnień w sytuacji w ogóle tego nieuzasadniającej. A. P. stwierdził, iż wcześniej korzystał z usług lekarskich przebywając w Szpitalu w L na oddziale, gdzie nie stwierdzono żadnych dolegliwości a wszystkie badania okazały się prawidłowe, zaś podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogarszającym się stanie zdrowia, poważne i ciągłe objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania bądź korzystania z posiadanego prawa jazdy. Zdaniem skarżącego organ I instancji winien mieć pewność, co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (jest to przedmiotem badań lekarskich), a nie jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek. To z przepisów prawa wynika, że warunkiem przesądzającym o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie jest uzyskanie wiarygodnych informacji o stanie zdrowia, przy czym przepisy nie określają, co jest wiarygodną informacją. Musi ona jednak wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 156/11,). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż jest ona zgodna z prawem, co skutkowało koniecznością oddalenia skargi. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty na podstawie, której skierowano A. P. na badania lekarskie. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz.151 ze zm. dalej zwana ustawą), zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...) jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a także przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r. poz. 133). Wskazany akt wykonawczy - wydany na podstawie art. 123 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) - zachował moc obowiązującą pod rządem ustawy o kierujących pojazdami na mocy art. 137 tej ustawy. Zgodnie z § 2 ust. 5 wymienionego rozporządzenia, skierowana na badania lekarskie może zostać również osoba, co do której starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów Powołane powyżej regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyczyną, dla której Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie była informacja uzyskana ze Szpitala [...] w K Oddziału Neurologii, z której wynika, że skarżący był badany w tym Szpitalu, co sam skarżący potwierdził w odwołaniu. Zdaniem lekarzy neurologów A. K. i A. S. stan zdrowia skarżącego może stwarzać utrudnienia w kierowaniu pojazdami, w związku z powyższym istnieją przesłanki, które uzasadniają skierowanie skarżącej na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że dokument ten, aczkolwiek lakoniczny z uwagi na tajemnicę lekarską, stanowił wystarczającą podstawę do skierowania skarżącego na badania lekarskie, gdyż pochodzi od lekarzy specjalistów neurologów, którzy znając stan zdrowia skarżącego wiarygodnie potrafili ocenić jego aktualny stan zdrowia. Potrafili ocenić profesjonalnie czy stwierdzone schorzenie może stwarzać utrudnienia w prowadzeniu pojazdami, a w konsekwencji czy przy schorzeniu, na które cierpi skarżący celowym jest skierowanie go na badania lekarskie. Twierdzenie skarżącego ze jest zdrowy nie ma znaczenia, bowiem istotnym jest, że lekarze specjaliści, mający pełny dostęp do historii choroby skarżącego, powzięli wątpliwości, co do predyspozycji zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdami. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Niewątpliwie zaś służy ona interesowi uczestników ruch drogowego jak i samego skarżącego do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń. Z powyższych względów zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie. Należy w szczególności zauważyć, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.