II OZ 657/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 65/15 w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 grudnia 2014 r., nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 65/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił S. S., zw. dalej skarżącym, przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał, że w jego ocenie skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że wnioskodawca nie dlatego nie uzupełnił braku formalnego skargi, że nie mógł odczytać treści wezwania, lecz dlatego, że w ogóle go nie dostrzegł. Oznacza to, że wnioskodawca nie dopełnił wezwania wyłącznie przez nieuwagę i niedochowanie należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw sądowych. Jednocześnie Sąd Wojewódzki podkreślił, że skarżący wykonał część poleceń Sądu, gdyż w terminie uiścił wpis od skargi. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, świadczyło to o tym, że skarżący niezależnie od swojego stanu zdrowia mógł odczytać wezwanie i w wyznaczonym terminie je zrealizować. Odnosząc się do zarzutu ewentualnej niejasności otrzymanego wezwania, Sąd Wojewódzki wskazał, że skarżący dysponował możliwością usunięcia przeszkody w prawidłowym odkodowaniu treści wezwania, gdyż potrafił zapewnić sobie pomoc innych osób (sąsiada) w celu odczytania intencji Sądu i podjęcia skutecznych czynności zmierzających do przywrócenia uchybionego terminu. Jednakże w zakresie przedmiotowego wezwania z takiej możliwości nie skorzystał, co tym bardziej świadczy o braku należytej staranności po jego stronie. Z opisanych względów, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi nie mógł zostać uwzględniony, albowiem wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, rozumianej w kontekście niniejszej sprawy jako brak należytej staranności w uważnym zapoznaniu się z treścią wezwania sądowego. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., Sąd Wojewódzki odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które polegało na błędnej wykładni przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., argumentując, że po pierwsze skarżący nie miał możliwości skorzystania z pomocy sąsiedzkiej, po drugie jego odręcznie sporządzone i podpisane pismo skierowane do organu powinno zostać w takiej formie doręczone do Sądu, po trzecie, że złożył dokumentację medyczną potwierdzającą jego zły stan zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, jednoczesne dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia ujemnych dla strony skutków procesowych. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi, więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd Wojewódzki ocena wskazanych przez skarżącego okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi była prawidłowa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., I OZ 925/08). W niniejszej sprawie skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z 17 kwietnia 2015 r. w którym stwierdzono, że cierpi on na jaskrę i zaćmę obu oczu oraz kartę informacyjną z leczenia szpitalnego przewlekłego zapalenia zatok przynosowych przeprowadzonego od 30 marca 2015 r. do 14 kwietnia 2015 r. Wskazać należy, że uzupełnienie braków formalnych powinno zostać dokonane od 11 lutego 2015 r. (data otrzymania wezwania) do 18 lutego 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje więc dolegliwości, na które w tym okresie cierpiał skarżący, jednak podobnie jak Sąd Wojewódzki uznaje, że miały one charakter przewlekły i nic nie wskazuje na to, że stan ten ww. terminie uległ nagłemu pogorszeniu. Tak więc, mimo że skarżący przedstawił dokumentację medyczną, nie można uznać by dokumentacja ta świadczyła o tym, że stan zdrowia skarżącego, w przedmiotowym okresie, uniemożliwiał mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności, co nie mogło stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Tak jak podstawy tej nie może również stanowić podeszły wiek skarżącego i jego wątpliwości, co do treści pisma sądowego, skarżący będąc w Sądzie dnia 12 lutego 2015 r. mógł usunąć istniejące wątpliwości w sekretariacie Sądu, nie jak chciał to uczynić w kasie Sądu, gdyż pracownik kasy nie ma wglądu w akta spray i nie mógł udzielić skarżącemu informacji dotyczących wezwań sądowych. Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego braku możliwości uzyskania pomocy sąsiedzkiej, w sytuacji w której skarżący wskazuje, że nie uzyskał pomocy w kasie sądu, uznać należy za niewiarygodny. Za całkowicie niewiarygodny Naczelny Sąd Administracyjny uznaje również argument skarżącego dotyczący przesłania do organu podpisanego oryginału skargi. Argument ten pojawił się dopiero w zażaleniu skarżącego. Zaś w aktach sprawy znajduje się zarówno kopia, jak i oryginał skargi. Kopia przesłana do Sądu przez organ (data wpływu do organu 20 stycznia 2015) i oryginał przesłany do Sądu przez samego skarżącego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego (data wpływu 20 marca 2015 r.). W związku z tym, że żaden z przywołanych w zażaleniu argumentów nie wskazuje na to, by Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ocenił wystąpienie w okolicznościach sprawy przesłanek przywrócenia terminu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4