II GSK 1669/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. spółki z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 28 kwietnia 2015 r.; sygn. akt III SA/Wr 63/15 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2015 r.; nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania i sporządzania opinii z badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 63/15 odrzucił skargę G. spółki z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania i sporządzania opinii z badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Pismem z [...] stycznia 2015 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 stycznia 2015 r., strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na opisane w osnowie niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. Do skargi dołączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień [...] stycznia 2015 r., z którego wynikało, że uprawnionym do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych Spółki oraz podpisywania w imieniu Spółki, upoważniony jest samodzielnie każdy z członków zarządu. Jedynym członkiem zarządu, według odpisu z KRS, była J. M. (prezes zarządu). Zarządzeniem z 10 lutego 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie to doręczono w dniu 13 lutego 2015 r. W dniu 18 lutego 2015 r. nadano w urzędzie pocztowym pełnomocnictwo udzielone przez stronę skarżącą reprezentującemu ją pełnomocnikowi, które podpisał prezes zarządu – M.C. Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) stwierdził, że skarżąca Spółka nie wykonała w wyznaczonym terminie wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez dołączenie pełnomocnictwa, bowiem przedłożone pełnomocnictwo nie zostało podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania Spółki, według danych zawartych w odpisie KRS. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła G. spółka z o.o. w B., żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu środka prawnego pełnomocnik Spółki podniósł, że w dacie złożenia skargi do Sądu, osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych Spółki, tym samym uprawnioną do podpisania dokumentu pełnomocnictwa, był w istocie M. C.Wyjaśnił dalej, że wprawdzie z odpisu KRS (aktualnego na dzień [...] stycznia 2015 r.) dołączonego do skargi wynika, że jedynym członkiem zarządu jest J. M. (ówczesny prezes zarządu), to jednak od dnia 31 grudnia 2014 r., na mocy oświadczenia Z. P., umocowanego do odwoływania i powoływania członków zarządu na mocy umowy Spółki, zmienionej w tym zakresie uchwałą z [...] stycznia 2009 r., podjętą na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki G.w B., to M. C. został powołany na nowego Prezesa Zarządu, przy jednoczesnym odwołaniu J. M. Na poparcie powyższych twierdzeń, pełnomocnik skarżącej Spółki przedłożył poświadczony za zgodność z oryginałem wypis aktu notarialnego z 22 stycznia 2009 r. oraz oświadczenie z 31 grudnia 2014 r. o odwołaniu ze stanowiska prezesa zarządu J. M. i jednoczesnym powołaniu M. C.. Wobec powyższych ustaleń - zdaniem pełnomocnika Spółki - złożone w sprawie pełnomocnictwo czyniło zadość wymaganiom stawianym przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ppsa przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 ppsa, a art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Niewłaściwe zastosowanie tego przepisu niesie za sobą istotne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienia SN z 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005, s. 127). W sprawie powstała wątpliwość, czy dokument pełnomocnictwa złożony w odpowiedzi na wezwanie Sądu zawiera podpis osoby umocowywanej do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych i niemajątkowych Spółki oraz podpisywania w imieniu Spółki, zatem czy czyni zadość wymaganiom stawianym przez Sąd w wezwaniu z 12 lutego 2015 r. Oceniając prawidłowość odrzucenia skargi w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, jakim dokumentem należy wykazać umocowanie organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu, a w szczególności nie wskazuje, że takim dokumentem musi być odpis z KRS. Dokumenty przedłożone przez autora skargi kasacyjnej, a mianowicie poświadczone za zgodność z oryginałem wypis aktu notarialnego z 22 stycznia 2009 r. oraz oświadczenie Z. P., umocowanego na mocy poprzedniego aktu do odwoływania i powoływania członków zarządu skarżącej Spółki świadczy o tym, że w istocie od dnia 31 grudnia 2014 r. prezesem zarządu Spółki był M. C. Co prawda w odpisie KRS, złożonym przez stronę wraz ze skargą do Sądu pierwszej instancji, w rubryce określającej skład zarządu widniała wyłącznie J. M., niemniej jednak odpis KRS nie mógł zawierać wpisu dotyczącego nowego prezesa Zarządu, bowiem Sąd gospodarczy nie zdołał jeszcze rozpatrzeć wniosku Spółki o dokonanie tego wpisu. Jak wynika z informacji dotyczącej spółki G., zawartej na stronie internetowej KRS, stosowny wpis z uwzględnieniem M. C., pełniącego funkcję prezesa zarządu, został dokonany dopiero w dniu 15 lipca 2015 r. Należy zgodzić się z argumentacją autora skargi kasacyjnej, że wpis do KRS wspólników, jak i członków zarządu, co ma znaczenie w realiach sprawy, ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Oznacza to, że objęcie funkcji przez osobę powołaną (podobnie odwołanie) do zarządu nie zależy od okoliczności wpisu do rejestru. Członkiem zarządu jest zatem ten, który został prawidłowo powołany do organu, natomiast członkowstwo w organie wygasa w następstwie okoliczności skutkujących ustanie mandatu. Wynika z tego, że nie zawsze osoba widniejąca w rejestrze jest rzeczywistym członkiem organu i odwrotnie, osoba niewpisana może w rzeczywistości być członkiem organu. Jak słusznie zostało zaakcentowane w uzasadnieniu środka prawnego, powyższe nieprawidłowości mogą wynikać z czasu, jaki musi upłynąć od złożenia wniosku do dokonania wpisu. Z takimi okolicznościami mamy miejsca w realiach rozpatrywanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że odwołanie oraz wybór członka zarządu spółki z o.o. następuje na mocy uchwał zgromadzenia wspólników, której skuteczność nie zależy od dokonania odpowiedniego wpisu w rejestrze. Co do zasady członków zarządu spółki z o.o. powołują i odwołują wspólnicy w drodze stosownej uchwały, jednak z brzmienia art. 201 § 4 ksh umowa spółki może powierzyć te kompetencje innej osobie. Na gruncie sprawy istotne znaczenie ma akt notarialny z 22 stycznia 2009 r., repertorium A nr 255/2009 (k. 41 akt sądowych), stanowiący protokół Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia wspólników Spółki, na którym to Zgromadzeniu zmieniono treść umowy Spółki. Zgodnie z uchwałą nr 1 podjętą na wspomnianym Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników "Członków zarządu spółki powołuje oraz odwołuje i ustala jego wynagrodzenie Z. P. (...). W dniu 31 grudnia 2014 r., Z. P. skorzystał ze swojego uprawnienia i odwołał z funkcji Prezesa Zarządu Spółki J. M., a na jej miejsce powołał M.C. (k. 42 akt sądowych). Po dokonaniu stosownych zmian Spółka, celem wykonania ciążącego na niej obowiązku, wystąpiła ze stosownym wnioskiem do Sądu Rejonowego dla W.we W., VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w przedmiocie wpisu zmiany Prezesa Zarządu. Należy zatem przyjąć, że p. M. C., już od chwili złożenia oświadczenia Z. P. w przedmiocie wyboru jego osoby na stanowisko prezesa zarządu, tj. od 31 grudnia 2014 r. miał prawo skutecznie występować w imieniu Spółki. W związku z powyższym nie można było uznać, iż adwokat występujący w sprawie nie jest umocowany do reprezentowania Spółki, tylko z tego powodu, iż dane zawarte w odpisie KRS, nie obejmowały wzmianki o powołaniu nowego prezesa zarządu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi było co najmniej przedwczesne, bowiem Sąd, w sytuacji gdy powziął wątpliwości co do umocowania osoby, której podpis widnieje pod treścią pełnomocnictwa, winien wystosować wezwanie do Spółki celem przedstawienia dokumentów, z których wynikać będzie umocowanie M. C. do podpisania złożonego pełnomocnictwa. Jak zostało wcześniej zaakcentowane, nie tylko odpis KRS świadczy o umocowaniu organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu. Uznając prawidłowość i skuteczność procesową wniesionej przez skarżącą stronę skargi, WSA we Wrocławiu nada skardze Spółki prawidłowy bieg. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.