I SAB/Wa 616/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi S. P., A. P., Anny P. i K. R. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ([...]) oznaczonej "[...]" dz. [...], [...],[...],[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. S. P., A. P. i K. R. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. W. i S., oznaczonej hipotecznie "[...]" stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji rozpatrzenie sprawy nastąpi w przewidywanym terminie tj. do dnia [...] r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. W. i S., oznaczoną hipotecznie "[...]" stanowiącą działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. W. i S., oznaczonej hipotecznie "[...]" stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] został wniesiony w dniu [...] r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] r., a zatem dopiero po upływie pół roku od wpłynięcia wniosku, organ wystąpił o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź z Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. Delegatury w Dzielnicy M. wraz z aktami własnościowymi organ otrzymał przy piśmie z dnia [...] r. Następna czynność organu nastąpiła po upływie kolejnych siedmiu miesięcy, tj. [...] r. kiedy to organ wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru o nadesłanie informacji z ewidencji gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej wraz z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości. Mimo, iż Prezydent W. otrzymał wypisy z ewidencji gruntów wraz z właściwą mapą w dniu [...] r., dopiero [...] r. wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" oraz Szkoły Podstawowej Nr [...] o nadesłanie informacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości oraz daty jej wykonania wraz z nadesłaniem kopii dokumentów potwierdzających te informacje. Również w dniu [...] r. Prezydent wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy M. o udzielenie informacji dotyczących wydanych decyzji lokalizacyjnych oraz inwestycji prowadzonych na działkach nr [...] i [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. Spółdzielnia przekazała informacje wraz z kopiami decyzji przy piśmie z dnia [...] r., które to pismo wpłynęło do organu w dniu [...] r. Jednocześnie organ nie wywiązywał się z obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., albowiem jedyne pismo jakie wystosowano w oparciu o ten przepis zostało wystosowane dopiero po wpłynięciu skargi na bezczynność – tj. w dniu [...] r. Podejmowanie zatem czynności przez organ w co półrocznych czy wielomiesięcznych odstępach czasu oraz brak realizacji obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. wskazuje, że w niniejszej sprawie bezczynność organu miała charakter rażący. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.