I SA/Lu 1235/14
WyrokWSA w Lublinie2015-04-29
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nabyła prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel po jego przemieszczeniu na terytorium kraju, jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego pojazdu, nawet jeśli dokumenty dotyczące nabycia i zapłaty akcyzy okazały się sfałszowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która nabyła prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel po jego przemieszczeniu na terytorium kraju, jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, zgodnie z art. 102 ust. 2 w związku z art. 101 ust. 2 pkt 2 oraz art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 5 ustawy o podatku akcyzowym, czynności podlegające opodatkowaniu akcyzą są opodatkowane niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa, co oznacza, że nawet w przypadku sfałszowanych dokumentów, obowiązek podatkowy powstaje w wyniku faktycznego nabycia prawa do dysponowania pojazdem.Stan faktyczny
Skarżący nabył samochód osobowy na podstawie umowy z dnia 22 października 2009 r., uzyskując prawo do rozporządzania nim jak właściciel. Sprzedający przedstawił dokumenty wskazujące na zapłatę podatku akcyzowego, które okazały się sfałszowane. Postępowanie karne wykazało, że sprzedawca i pośrednik transakcji były fikcyjnymi podmiotami. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym dla skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym, w tym błędne przypisanie mu odpowiedzialności podatkowej oraz niewłaściwe ustalenie wartości pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu oddala skargę.
I SA/Lu 1235/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), Dyrektor Izby Celnej (dalej - DIC) po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej – skarżący, strona) od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. (dalej – NUC) z dnia [...] określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu DIC podał, że NUC po przeprowadzeniu postępowania podatkowego określił stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N. w kwocie 10.230 zł.
W odwołaniu od decyzji NUC strona zarzuciła mu naruszenie: art. 122 w zw. z art. 180 O.p. w wyniku pominięcia w postępowaniu istotnych dowodów stanowiących formalne dokumenty urzędowe potwierdzające okoliczności i stan faktyczny związany z nabyciem przedmiotowego pojazdu, art. 122 w zw. z art. 235 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 102 ust. 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009r., Nr 3, poz. 11, dalej – u.p.a.) poprzez jego błędne zastosowanie i przypisanie stronie odpowiedzialności za zobowiązanie w podatku akcyzowym w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że odpowiedzialność tę można przypisać zupełnie innej osobie. Strona zakwestionowała też przyjętą przez organ podatkowy wartość pojazdu i wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka A. S. na okoliczność: nabycia przedmiotowego pojazdu przez skarżącego, wszelkich okoliczności towarzyszących jego nabyciu, w tym zachowaniu należytej staranności przez kupującego przy zawieraniu transakcji, stanu technicznego pojazdu w chwili jego zakupu, jak i przed zakupem, a w momencie wprowadzenia go na terytorium kraju, w tym wszelkich jego wcześniejszych uszkodzeń, wad oraz dokonanych napraw pojazdu, oraz fotografii pojazdu dokumentujących jego stan techniczny i wizualny przed zakupem.
DIS nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania przypomniał stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. przekazał otrzymaną z Urzędu Miasta w L. dokumentację dotyczącą samochodu osobowego marki N. numer nadwozia [...]. Dokumentacja ta wskazuje, iż powyższy samochód osobowy był przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego dokonanego przez G. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." G. S. w C. Pojazd został przez niego zakupiony na podstawie umowy kupna - sprzedaży sporządzonej dnia 14 października 2009 r. w miejscowości M. od A. V. zamieszkałego w M., G. [...]. Następnie samochód był przedmiotem sprzedaży przez G. S. na rzecz M. R. zamieszkałego w P. Jak ustalono, G. S. nie złożył w Urzędzie Celnym w P. deklaracji uproszczonej AKCU z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Nissan P. Podczas czynności wyjaśniających prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. ustalono, że jest to osoba fikcyjna.
Wydział Komunikacji Urzędu Miasta w L. pismem z dnia 24 lutego 2014 r. przekazał natomiast uwierzytelnione kopie dokumentów przedłożonych przez skarżącego, celem pierwszej rejestracji w kraju samochodu osobowego marki N. tj.: wniosek o rejestrację samochodu z dnia 26 listopada 2009 r., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...], umowę kupna-sprzedaży samochodu z dnia 14 października 2009 r. z poświadczeniem zgodności kopii z oryginałem przez notariusza – A. J., i oświadczeniem, że podatek akcyzowy w kwocie 2418 zł został zapłacony w dniu 20 października 2009 r., umowę komisu z dnia 22 października 2009 r., fakturę VAT marża z dnia 22 października 2009 r., zagraniczny (hiszpański) dowód rejestracyjny nr [...], uwierzytelnione tłumaczenie zagranicznego dowodu rejestracyjnego pojazdu, kartę technicznej inspekcji samochodowej nr [...], uwierzytelnione tłumaczenie karty technicznej inspekcji samochodowej nr [...], oświadczenie z dnia 20 października 2009 r. i decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...], a także pismo w którym Wójt Gminy C. informuje, że w prowadzonej przez urząd ewidencji zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, pod numerem [...] figuruje inna osoba i inne dane niż w dokumencie przesłanym przez Urząd Miasta w L., pismo z dnia [...] w którym Naczelnik Urzędu Celnego w P. poinformował, że G. S. to osoba fikcyjna i nie stwierdzono wpływu deklaracji uproszczonej AKCU z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N., pismo z dnia 27 listopada 2012 r., w którym Rada Izby Notarialnej w P. poinformowała, iż A. J. nie był i nie jest notariuszem Izby Notarialnej w P., prowadzącym kancelarię notarialną w P., tym samym dokument sporządzony przez wymienioną osobę jest fałszywy, pisma z Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta P. z dnia [...] informującego, że M. R. nie figuruje w dokumentach ewidencji ludności miasta P., a pod adresem wskazanym nikt nie jest zameldowany na pobyt stały lub czasowy i pismo Wydziału KRS Sądu Rejonowego L.-Wschód w L. z siedzibą w Ś., z informacją, że A. nie był zarejestrowany w bazie KRS.
Z informacji Komendy Miejskiej Policji w L. wynika z kolei, że prowadzone jest postępowanie przygotowawcze pod nadzorem Prokuratury Rejonowej L. - Południe w L. w sprawie przypadków przedkładania podczas rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w L. podrobionych faktur i umów pośrednich zakupu pojazdów i innych sfałszowanych dokumentów na fikcyjne osoby. Nie ustalono kto i kiedy dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N. oraz kto dokonał sfałszowania dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy. Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej G. S. nr [...] jest fałszywe. Fikcyjnym podmiotem gospodarczym jest też A. w C., za pośrednictwem którego skarżący nabył samochód.
W aktach sprawy znajduję się także pismo z Prokuratury Okręgowej w L., w którym powiadomiono, że w dniu 24 marca 2014 r. przejęła ona do prowadzenia dochodzenie nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową L. - Południe w L., dotyczące użycia jako autentycznych, podrobionych dokumentów zakupu pojazdów poza terenem RP celem przedłożenia ich w Wydziale Komunikacji w L. i dokonania stosownych rejestracji. Z poczynionych w toku postępowania karnego ustaleń wynika, że pojazd marki N. sprowadzony został do Polski przez Auto Handel G. S. (osoba fikcyjna). W dniu 20 października 2009 r. G. S. zbył pojazd na rzecz M. R. (osoba fikcyjna). Dnia 22 października 2009 r. M. R., za pośrednictwem komisu A. Sprzedał przedmiotowy samochód M. K., który złożył wniosek o rejestrację pojazdu. Dokumentacja dotycząca uiszczenia podatku akcyzowego w Urzędzie Celnym w P. została sfałszowana.
Odnosząc stan faktyczny do obowiązujących przepisów, DIC wskazał na mające w tej sprawie przepisy: art. 2 ust. 1 pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 2, art. 102 ust. 1 i 2, art. 104 ust. 1 pkt 2 i art. 105 pkt 1 i 2 u.p.a., w myśl których, nabycie wewnątrzwspólnotowe, którym jest przemieszczenie samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, jest przedmiotem opodatkowania akcyzą. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje z dniem nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje nabycia wewnątrzwspólnotowego, albo nabycia po takim nabyciu, jeżeli wcześniej akcyza nie została zapłacona w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony. Jeżeli przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju dokonał inny podmiot niż podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która nabyła prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel. Podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy, natomiast stawka akcyzy na samochody osobowe wynosi 18.6 % podstawy opodatkowania - dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 centymetrów sześciennych oraz 3.1 % podstawy opodatkowania - dla pozostałych samochodów osobowych.
Wskazując na powyższe przepisy, DIC stwierdził, że przedmiotem opodatkowania akcyzą w niniejszej sprawie jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego marki N., niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a.). Ustawa o podatku akcyzowym stanowi, że czynności lub stany faktyczne, o których mowa w art. 100 ust. 1 i 2, są przedmiotem opodatkowania akcyzą niezależnie od tego, czy zostały wykonane lub powstały z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 5). W związku z powyższym każde nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym niezależnie od tego czy czynność ta była wykonana zgodnie z prawem.
Z opisanego powyżej stanu faktycznego wynika, iż skarżący nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym marki N. jak właściciel, kupując ten pojazd w dniu 22 października 2009 r. za kwotę 55.000,00 zł. Pojazd ten wcześniej zarejestrowany na terytorium Unii Europejskiej w Królestwie Hiszpanii, a przemieszczony został na terytorium kraju przez osobę nieznaną. W myśl powołanego powyżej art. 102 ust. 2 u.p.a., w przypadku nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel po jego przemieszczeniu na terytorium kraju, podatnikiem jest osoba, która nabyła takie prawa do samochodu, w tym przypadku skarżący. W związku z faktem, iż nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel przez stronę nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju, to obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tegoż pojazdu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, powstaje z dniem 22 października 2009 r.
Jak wynika z ustaleń NUC, skarżący nie wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego powyższego samochodu i nie opłacił z tego tytułu należnego podatku akcyzowego.
DIC dodał, że zgodnie z art. 21 § 3 O.p. organ podatkowy wydaje decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w sytuacji, gdy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złożył deklaracji albo wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji.
Co do kwoty zakupu samochodu osobowego marki N. w wysokości 55.000,00 zł, DIC uznał, że nie odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu ustalonej w oparciu o komputerowy system INFO-EKSPERT, Samochodowe Wartości Rynkowe, październik 2009, Samochody terenowe. W związku z powyższym nie było podstaw prawnych do wezwania strony przez organ podatkowy celem złożenia wyjaśnień w kwestii wysokości kwoty zakupu przedmiotowego samochodu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, DIC podniósł, że zgodnie z art. 5 u.p.a., czynności lub stany faktyczne, o których mowa w art. 8 ust. 1-5, art. 9 ust. 1 oraz art. 100 ust. 1 i 2, są przedmiotem opodatkowania akcyzą niezależnie od tego, czy zostały wykonane lub powstały z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Odczytując znaczenie tej regulacji DIC podał, że obowiązujące przepisy prawa określają szczególne warunki, które muszą być spełnione, aby dana czynność była prawnie skuteczna. Brak ich respektowania skutkuje uznaniem, że czynność tę wykonano z naruszeniem prawa. Jednakże gdy przedmiotem tej czynności są wyroby akcyzowe, to na mocy tegoż przepisu, czynność mimo to podlega opodatkowaniu akcyzą. Powyższy przepis wskazuje specyfikę podatku akcyzowego. Opodatkowaniu akcyzą co do zasady nie podlegają transakcje w rozumieniu cywilnoprawnym, takie jak sprzedaż czy dostawa, lecz określone czynności jak np. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Ustawa o podatku akcyzowym wskazując zakres czynności opodatkowanych, odnosi się do określonych czynności i zdarzeń, tym samym dokonanie czynności opodatkowanej z naruszeniem warunków wynikających z innych przepisów prawa, nie będzie wpływała na obowiązek podatkowy w akcyzie, który powstanie w wyniku czynności faktycznej. Także w przypadku transakcji międzynarodowych istotne dla akcyzy jest fizyczne przemieszczenie samochodu osobowego z lub do Polski, a nie skuteczność transakcji zakupu czy sprzedaży z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego. Powyższe odnieść należy do podnoszonej przez stronę kwestii braku kwestionowania przez organ rejestrujący spreparowanych dokumentów. Poza tym z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawach.
DIC wskazał przy tym, że strona jest uczestnikiem życia gospodarczego, prowadząc działalność gospodarczą w zakresie nabywania wewnątrzwspólnotowego samochodów i sprzedaży ich na terytorium kraju. W związku z powyższym podmiot ten świadom jest znaczenia potwierdzenia zapłaty akcyzy za samochód osobowy nabyty wewnątrzwspólnotowo oraz możliwości sprawdzenia w każdym urzędzie celnym czy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego danego samochodu zapłacony został należny podatek akcyzowy. Takim działaniem w niniejszej sprawie powinna się wykazać strona zwłaszcza gdy dokonuje się zakupu samochodu o znacznej wartości i o potencjalnie wysokim podatku akcyzowym do zapłaty. Zachowanie należytej staranności przy zakupie przedmiotowego samochodu osobowego nie było czymś czego strona postępowania nie mogła dochować.
Co do wartości pojazdu DIC dodał, że strona w piśmie z dnia 6 czerwca 2014r. wyjaśniła, że kwota zakupu samochodu była odzwierciedleniem stanu technicznego i przebiegu przedmiotowego auta.
Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 122 w zw. z art. 180 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań świadka A. S. oraz dowodu z przesłuchania strony,
- art. 122 w zw. z art. 187 i art. 180 O.p. skutkujące przeprowadzeniem postępowania z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności postępowania dowodowego, gdyż organ nie zebrał w celu wyjaśnienia stanu faktycznego całego materiału dowodowego, w szczególności nie dokonał sprawdzenia, czy w stosunku do pojazdu o wskazanym numerze nadwozia opłaty celne i podatkowe zostały uiszczone na terenie Niemiec (czy w jakimkolwiek innym urzędzie celnym, na podstawie innych dokumentów, niż dokumenty, które otrzymał od sprzedającego skarżący) w sytuacji, gdy skarżący wskazywał, iż pojazd ten posiadał dopuszczenie do obrotu na terytorium Niemiec, co zdaniem skarżącego obligowało organ do podjęcia z urzędu wszystkich działań, które prowadziłyby do dokładnego wyjaśnienia wszystkich, faktycznych okoliczności sprawy, aby w ten sposób odtworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania tego przepisu, przez co naruszył zasadę oficjalności i zupełności postępowania dowodowego,
- 102 ust. 3 u.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przypisanie stronie odpowiedzialności za zobowiązanie w podatku akcyzowym w sytuacji, gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odpowiedzialność tą można przypisać zupełnie innej osobie oraz
- art. 104 ust. 1 pkt 3 u.p.a. przez zawyżenie wartości przedmiotowego samochodu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w toku sprawy NUC zgromadził materiał dowodowy w postaci m. in dowodów otrzymanych przez stronę od sprzedającego jej samochód przy jego nabyciu. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowe dokumenty zostały sfałszowane. Niemniej jednak w chwili nabycia pojazdu nie budziły one żadnych, uzasadnionych wątpliwości co do ich autentyczności. Skarżący przekonany o ich prawdziwości przedstawił otrzymane dokumenty w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta L., gdzie również nie wzbudziły one podejrzeń. Na tej podstawie pojazd został czasowo zarejestrowany na terytorium kraju. Skoro dokumenty te nie wzbudziły wątpliwości tegoż organu co do ich autentyczności, to twierdzenie, że kupujący przed zawarciem umowy sprzedaży obowiązany był przeprowadzić weryfikację tych dokumentów należy uznać za zbyt daleko idące. Dopiero czasochłonne postępowanie wielu organów pozwoliła na jednoznaczne stwierdzenie, iż dokumenty te są sfałszowane. Jednak było to działanie profesjonalne, dokumenty zwierały niezbędne numery kodów oraz wskazane wysokości należnych opłat. Dokumenty te były poprawne formalnie. Przedstawiona przez zbywcę historia sprowadzenia pojazdu była kompletna i potwierdzona niezbędnymi dokumentami.
Strona nie kwestionuje, że w związku z nielegalnym wprowadzeniem na terytorium Wspólnoty zakupionego przez nią pojazdu powstał dług celny. Jednakże, jej zdaniem, przypisanie jej odpowiedzialności za ów dług jest bezpodstawne. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odpowiedzialność za niego można przypisać zupełnie innej osobie w myśl prawidłowego zastosowania art. 202 ust. 3 tiret 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Strona zakwestionowała także podaną wartość pojazdu, jako podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, podnosząc iż w momencie jego wprowadzenia na terytorium kraju pojazd był uszkodzony. Organ powinien dołożyć wszelkich starań, aby ustalić jego wartość. Strona przedstawiła zdjęcia uszkodzeń, może też złożyć stosowne oświadczenie ze szczegółowym opisem uszkodzeń, szacunkowym kosztorysem zakupu koniecznych do jego naprawy części, jak i robocizny. Skarżący zobowiązał się też dotrzeć do prawowitego właściciela zakupionego pojazdu, za granicą, w celu ustalenia jego właściwego stanu technicznego i wartości za jaką został sprzedany. Stanowiłoby to zasadniczy dowód w sprawie i pozwoliłoby na określenie właściwego ciężaru podatkowego.
Skarżący dodał, że organ celny oddalił jego wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. S. i przesłuchania skarżącego w charakterze strony. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek dowodowy organ celny odniósł się natomiast jedynie do części wniosku, stwierdzając, iż wartość pojazdu nie jest kwestionowana w związku z powyższym wniosek dowodowy nie jest zasadny. Niemniej jednak świadek ten posiada wiedzę na temat samych okoliczności transakcji oraz stanu technicznego pojazdu w chwili jego zakupu. Skarżący kwestionuje podaną wartość pojazdu, jako podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, podnosząc iż pojazd był uszkodzony, w momencie jego wprowadzenia na terytorium kraju. Ma to istotne znaczenie w sprawie, bowiem od ustalenia wartości pojazdu zależy wysokość należności podatkowej, która nie powinna być naliczana przez organ na dzień zakupu przez skarżącego, ponieważ w tym momencie jego wartość już była znacząco inna (wyższa) niż w momencie wprowadzenia go na terytorium kraju. Organ powinien dołożyć wszelkich starań aby ustalić jego wartość przed datą faktury skarżącego, który przedstawił zdjęcia uszkodzeń, może złożyć stosowne oświadczenie ze szczegółowym opisem uszkodzeń, szacunkowym kosztorysem zakupu koniecznych do jego naprawy części, jak i robocizny.
W odpowiedzi na skargę, DIC wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zaważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stan sprawy jest niesporny.
Wynika z niego, że skarżący na podstawie umowy 22 października 2009 r. nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym marki N. jak właściciel, kupując ten pojazd za kwotę 55.000 zł. W umowie nabycia, skarżący oświadczył, że stan techniczny pojazdu jest mu znany i z tego tytułu nie będzie rościł żadnych pretensji do sprzedającego. Komisant – A. w C. reprezentowany przez prezesa zarządu P. K. działającego w imieniu komitenta M. R. przedstawił stronie dokument, z którego wynikało, że z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia powyższego samochodu został uiszczony podatek akcyzowy. Podatek ten jednak nie został zapłacony. Nie została też złożona deklaracja podatkowa.
Z poczynionych w toku postępowania karnego ustaleń wynika natomiast, że pojazd marki N. sprowadzony został do Polski przez A. (osoba fikcyjna). Pojazd został przez niego zakupiony na podstawie umowy kupna - sprzedaży sporządzonej dnia 14 października 2009 r. w miejscowości M. od A. V. zamieszkałego w M. W dniu 20 października 2009 r. G. S. zbył pojazd na rzecz M. R. (osoba fikcyjna). Dnia 22 października 2009 r. M. R., za pośrednictwem komisu A. Sprzedał przedmiotowy samochód M. K., który złożył wniosek o jego rejestrację. Dokumentacja dotycząca uiszczenia podatku akcyzowego w Urzędzie Celnym w P. została sfałszowana.
O fakcie, że sprzedawca posługiwał się nieprawdziwymi danymi, dotyczącymi jego osoby oraz sfałszowanymi dokumentami, dotyczącymi sprzedawanego samochodu i opłat poniesionych w związku z jego sprowadzeniem na teren RP, skarżący dowiedział się już po zarejestrowaniu samochodu.
Na taki stan faktyczny sprawy wskazują dokumenty i pisma otrzymane od Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w P. i w L., Komendy Miejskiej Policji w L., Prokuratury Rejonowej L.-Południe i Prokuratury Okręgowej w L.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 u.p.a., w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest:
1) import samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym;
2) nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym;
3) pierwsza sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym:
a) wyprodukowanego na terytorium kraju,
b) od którego nie została zapłacona akcyza z tytułu czynności, o których mowa w pkt 1 albo 2.
W przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest również sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju, następująca po sprzedaży, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli wcześniej akcyza nie została zapłacona w należnej wysokości a w wyniku kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego albo postępowania podatkowego nie ustalono, że podatek został zapłacony (ust. 2).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 u.p.a., nabycie wewnątrzwspólnotowe jest to przemieszczenie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.
W myśl art. 101 u.p.a., obowiązek podatkowy z tytułu importu samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego (ust. 1).
Obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem:
1) przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju;
2) nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju;
3) złożenia wniosku o rejestrację samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - jeżeli podmiot występujący z wnioskiem o rejestrację na terytorium kraju nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego nie jest jego właścicielem (ust. 2).
Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem wydania, a w przypadkach, o których mowa w art. 100 ust. 5 pkt 2-9, z dniem wykonania tych czynności (ust. 3).
Stosownie do art. 102 u.p.a., podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2 (ust.1).
W przypadkach, o których mowa w art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2, jeżeli przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju dokonał inny podmiot niż podmiot, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która nabyła prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel (ust.2 ).
Mając na uwadze powyższe regulacje, DIC zasadnie uznał, że skarżący będąc podmiotem, który nabył w dniu 22 października 2009 r. prawo rozporządzania samochodem osobowym marki N. jak właściciel, pomimo, że nie dokonał jego przemieszczenia z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jest podatnikiem podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu (art. 102 ust. 2 w związku z art. 101 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a.).
Jako, że strona stała się posiadaczem samochodu N. zawierając umowę z nieistniejącym podmiotem, nie można w niniejszej sprawie mówić o "sprzedaży" pojazdu w znaczeniu, o którym mowa w art. 100 ust. 5 u.p.a.
"Przeniesienie (odpłatne) prawa do rozporządzania jak właściciel" jest natomiast pojęciem dużo szerszym niż "sprzedaż", czy "przeniesienie własności". Istotne jest tu bowiem przeniesienie ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel. Innymi słowy, ważny jest przede wszystkim ekonomiczny, a nie prawny aspekt transakcji.
Zgodzić się należy z DIC, że kwestia braku wiedzy strony odnośnie faktu sfałszowania dokumentów przekazanych jej przez "sprzedającego pojazd" nie ma znaczenia dla uznania jej za podatnika podatku akcyzowego w tej sprawie. Stosownie do art. 5 u.p.a., czynności lub stany faktyczne, o których mowa w art. 8 ust. 1 - 5, art. 9 ust. 1 oraz art. 100 ust. 1 i 2, są przedmiotem opodatkowania akcyzą niezależnie od tego, czy zostały wykonane lub powstały z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Powyższy przepis wskazuje specyfikę podatku akcyzowego. Opodatkowaniu akcyzą co do zasady nie podlegają transakcje w rozumieniu cywilnoprawnym, takie jak sprzedaż czy dostawa, lecz określone czynności jak np. nabycie wewnątrzwspólnotowe. Ustawa o podatku akcyzowym wskazując zakres czynności opodatkowanych, odnosi się do określonych czynności i zdarzeń, tym samym dokonanie czynności opodatkowanej z naruszeniem warunków wynikających z innych przepisów prawa, nie będzie wpływała na obowiązek podatkowy w akcyzie, który powstanie w wyniku czynności faktycznej.
Z powyższych powodów niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy celne art. 102 ust. 3 u.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przypisanie odpowiedzialności skarżącej spółce za zobowiązanie w podatku akcyzowym w sytuacji, gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odpowiedzialność tę można przypisać zupełnie innej osobie.
Co do zawartego w uzasadnieniu skargi stwierdzenia, że odpowiedzialność za dług celny można przypisać zupełnie innej osobie w myśl prawidłowego zastosowania art. 202 ust. 3 tiret 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego – przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z długiem celnym, a przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie mają w niej zastosowania. Sprawa dotyczy bowiem podatku akcyzowego, który uregulowany jest w przepisach u.p.a.
Organy celne nie naruszyły też przepisów art. 122 w zw. z art. 187 i art. 180 O.p. poprzez niezebranie zupełnego materiału dowodowego, w szczególności niedokonanie sprawdzenia, czy w stosunku do pojazdu o wskazanym numerze nadwozia opłaty celne i podatkowe zostały uiszczone na terenie Niemiec (w jakimkolwiek innym urzędzie celnym na podstawie innych dokumentów, niż dokumenty, które otrzymał od sprzedającego skarżący).
Z cytowanych wcześniej przepisów wynika bowiem, że podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego przemieszczonego na terytorium polski uiszczony powinien być na terenie RP.
Dodatkowo, zgodnie z art. 106 ust. 2 i 3 u.p.a., podatnik z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego jest obowiązany po dokonaniu jego przemieszczenia na terytorium kraju, bez wezwania organu podatkowego: złożyć deklarację uproszczoną, według ustalonego wzoru, właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie 14 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym oraz dokonać obliczenia i zapłaty na rachunek właściwej izby celnej, akcyzy w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego, nie później jednak niż w dniu rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 104 ust. 1 pkt 3 u.p.a. przez zawyżenie wartości przedmiotowego samochodu. Zgodnie z tym przepisem podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło - w przypadku importu tego samochodu, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Jak prawidłowo wskazał DIC, skoro kwota zakupu samochodu osobowego marki N. w wysokości 55.000 zł, nie odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu, ustalonej w oparciu o komputerowy system INFO-EKSPERT, Samochodowe Wartości Rynkowe, październik 2009, Samochody terenowe - nie było podstaw prawnych do wezwania strony przez organ podatkowy celem złożenia wyjaśnień w kwestii wysokości kwoty zakupu przedmiotowego samochodu. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w umowie kupna - sprzedaży samochodu (z dnia 22 października 2009 r.) skarżący zgodził się, że cena nabycia (55.000 zł) jest adekwatna do stanu technicznego nabywanego pojazdu, który sprowadzony został do kraju tylko kilka dni wcześniej. Co do wniosku o przesłuchanie A. S., który nie istnieje – wniosek taki był po pierwsze niemożliwy do uwzględnienia, po drugie, nawet gdyby osoba taka istniała – w świetle powyższych okoliczności jej przesłuchanie nie było konieczne.
Z podanych powodów zarzuty strony dotyczące błędnego ustalenia podstawy opodatkowania są niezasadne.
Z tych wszystkich powodów uznać należy, że zaskarżona decyzja DIC wydana została w zgodzie z obowiązującym prawem – zarówno materialnym jak i procesowym. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę na nią oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło