II FSK 2655/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-17

Skład orzekający: Stefan Babiarz, Andrzej Jagiełło, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za miesiąc lipiec 2014 r. jest uzasadnione w sytuacji, gdy podatnik poniósł straty w wyniku pożaru, ale jednocześnie jego sytuacja finansowa, oceniana na podstawie sprawozdań finansowych, wskazuje na rozwój i osiąganie zysków?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości podatkowych z tytułu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sąd podkreślił, że mimo poniesionych strat w wyniku pożaru, sytuacja finansowa spółki, oceniana na podstawie sprawozdań finansowych, wskazywała na rozwój i osiąganie zysków, a terminowe regulowanie zobowiązań budżetowych. Umorzenie zaległości nie może stanowić rekompensaty za straty w środkach trwałych lub utracone korzyści, gdy kondycja finansowa pozwala na uregulowanie zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka "M" sp. z o.o. wnioskowała o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lipiec 2014 r., motywując to poniesionymi stratami w wyniku pożaru hali w 2012 r. oraz nakładami na jej odbudowę. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na dobrą kondycję finansową spółki, osiągane zyski i terminowe regulowanie zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Dominika Kurek, po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "M" - sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 268/15 w sprawie ze skargi "M" - sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną. II FSK 2655/15 Uzasadnienie 1.1 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015r., sygn. akt: I SA/Łd 268/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej p.p.s.a., oddalił skargę M. sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 10 grudnia 2014 r., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za lipiec 2014 r. 1.2 Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, żer zaskarżoną decyzją z dnia 10 grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 10 września 2014 r. odmawiającą M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. umorzenia zaległego podatku od nieruchomości związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej za miesiąc lipiec 2014 r. w kwocie 48.716,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 107 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji podniesiono, że Spółka złożyła wniosek z dnia 16.07.2014 r. w sprawie udzielenia pomocy de minimis w postaci umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc lipiec 2014 r., w którym prośbę motywowano tym, że: - w latach 2008-2013 na prace naprawcze, konserwacyjne i adaptacyjne, wykonane na obiekcie położonym w Z., Spółka poniosła nakłady o łącznej wartości blisko 2 mln zł, - zarządzanie obiektem przemysłowym w tak trudnym środowisku, jakim jest gmina Zelów, jest wyjątkowo skomplikowane, - na skutek nieprawidłowego użytkowania przez najemcę wynajmowanej powierzchni, we wrześniu 2012 r. spłonęła część obiektu, tj. hala o pow. 4.360 m2, a koszt odbudowy oszacowano na ponad 5 mln zł, koszty pozostałe na ok. 1 mln zł (m. in. zabezpieczenie pogorzeliska, czasowe wyłączenie z eksploatacji). Podatnik oświadczył, że w bieżącym roku budżetowym oraz w dwóch poprzedzających go latach nie korzystał z żadnej pomocy de minimis. Wnioskowaną pomoc ma zamiar przeznaczyć na prace remontowe i adaptacyjne obiektu, by przyciągnąć kolejnych przedsiębiorców do Z. Organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy obrazujący sytuację finansowo-ekonomiczną Spółki. Na podstawie bilansów, rachunków zysków i strat oraz informacji dodatkowych za lata 2010-2014 organ dokonał oceny stanu majątkowego, źródeł jego finansowania, wielkości osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów. Organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy wynika, iż w latach 2010-2012 wzrastał kapitał własny Spółki. Według rachunku zysków i strat podatnik osiągnął dochód do opodatkowania za okres 2010 r. – 2014 r. Poza tym w analizowanym okresie utrzymywana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych. Wszystkie zobowiązania budżetowe oraz w stosunku do pracowników płacone były terminowo. Organ instancji zauważył, iż w przedmiotowej sprawie miało miejsce zdarzenie o charakterze losowym, tj. pożar, w wyniku którego spłonęła część hali, jednak zdarzenie to miało miejsce we wrześniu 2012 r., a do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych - wszystkie raty wpłacane były terminowo. Wobec tego, w ocenie organu, obecna sytuacja majątkowa i finansowa Spółki nie wypełnia przesłanki ważnego interesu podatnika. Zdaniem organu w sprawie nie występuje też przesłanka interesu publicznego. Organ wskazał także, że umorzył skarżącej zaległy podatek od nieruchomości wraz z należnymi odsetkami za miesiące styczeń – czerwiec 2008 r. w łącznej kwocie 283.248,00 zł - w tej sytuacji ponowne wspieranie tego samego podatnika poprzez umorzenie zaległości stawiałoby go w uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów regulujących swoje zobowiązania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji oceniło, że Kolegium, organ ten działając w ramach przyznanego mu uznania administracyjnego, zasadnie przyjął, iż nie zachodzą przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.,) - dalej O.p., do umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za miesiąc lipiec 2014 r. w wysokości 48.716 zł i odsetek w kwocie 107 zł. Kolegium podkreśliło, że ze znajdujących się w aktach sprawy rachunku zysków i strat - wariant kalkulacyjny za 2012 i 2013 rok wynika, że rok 2012 zakończył się zyskiem netto 352.731,10 zł, a dochód do opodatkowania wyniósł 501.052,60 zł, rok 2013 zakończył się zyskiem netto 766.817,71 zł, dochód do opodatkowania wyniósł 917.889,92 zł. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie powyższych danych oraz bilansów za lata 2012-2013 oraz na dzień 30 czerwca 2014 r., należało przyjąć, iż w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Organ wskazał, że mimo pożaru i poniesionych strat Spółka nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. W sprawozdaniu Zarządu Spółki z o.o. M. z działalności jednostki w roku obrotowym 2012 (tj., kiedy był pożar) wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Kolegium zwróciło uwagę, iż organ pierwszej instancji rozważył wniosek podatnika również w kategoriach interesu publicznego, wskazując jednocześnie, że Spółka zatrudnia na terenie Gminy Z. 19 osób, natomiast pozostała działalność skupiona jest na odpłatnym wynajmie powierzchni pod działalność innych firm. Wszelkie próby przyciągnięcia kolejnych przedsiębiorców leżą zatem w interesie Spółki, służą poszerzeniu jej działalności i mają na celu osiągnięcie zwiększonych dochodów. Kolegium wskazało przy tym, że w Z. działa ponad 20 firm zatrudniających blisko 100 osób. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji Spółki nie zachodzą szczególne względy, które uzasadniałyby umorzenie zaległości podatkowych. Spółka, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; 2) prawa procesowego: - art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i uznaniem, iż w sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; - art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób rzetelny i budzący zaufanie do organów podatkowych, w szczególności poprzez niewyjaśnianie stanu faktycznego, co skutkowało przyjęciem, że brak jest podstaw do umorzenia zaległego podatku od nieruchomości. Odnosząc się do argumentacji organu w zakresie jej kondycji finansowej Spółka wskazała , że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji, nie dokonał analizy z należytą starannością i obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 1.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił. Zdaniem Sądu, organy dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych granicach Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organu odwoławczego. Zdaniem Sądu, organ podatkowy zebrał i ocenił materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej spółki. Ponadto umożliwił stronie czynny udział w postępowaniu wzywając do złożenia informacji o jej sytuacji finansowej oraz materialnej, a także informując o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Organ podatkowy nie naruszył zatem, wedle oceny Sądu, zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Odnosząc się do zarzutów skarżącej o nieuwzględnieniu przez organy podatkowe zdarzenia losowego z września 2012 r., tj. pożaru hali, który spowodował straty dla Spółki i konieczność poniesienia przez nią dużych nakładów na odbudowę hali, wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej organy nie kwestionowały podnoszonych przez spółkę ww. okoliczności, mimo to uznały za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, iż zdarzenie to w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych w tym zakresie. Zdaniem Sądu, zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że mimo pożaru i poniesionych strat, jak wynika z zebranych w sprawie dowodów, Spółka rozwija się, inwestuje, powiększając kapitał własny. Wynika to choćby ze sprawozdania Zarządu Spółki z o.o. M. z działalności jednostki w roku obrotowym 2012, w którym wskazano na wzrost wartości aktywów trwałych brutto o 335.191,34 zł i rozwój firmy w kierunku innych gałęzi przemysłu niż przemysł lekki. Natomiast nie wskazano w nim na zdarzenie losowe - pożar hali w Z., które w znacznym stopniu zaważyłoby na sytuacji finansowej Spółki, a które jest jednym z głównych motywów uzasadniających wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Sąd za organem stwierdził również, że w zaskarżonej decyzji, mimo ww. pożaru (który miał miejsce we wrześniu 2012 r.) do września 2013 r. nie odnotowano żadnych trudności w regulowaniu należności podatkowych – wszystkie raty były wpłacane terminowo. Nadto, Sąd uznał, że organ prawidłowo podniósł, iż otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych strat (powstałych w wyniku pożaru) kwoty odszkodowania nie może być rekompensowane kosztem budżetu Gminy. 2.2 Od powyższego wyroku skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wywiodła skargę kasacyjną zarzucając naruszenie : I. prawa materialnego przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.: a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.153.1269) poprzez jego niezastosowanie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał oceny dowolnej, która nie przystaje do stanu faktycznego sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonana ocena jest niepełna; b) art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego"; II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie: a) art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie decyzji organu podatkowego i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia; b)art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została wydana z naruszeniem art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, niedopełnieniu swoich obowiązków i błędną ocenę prawidłowości dokonania ustaleń polegającą na oparciu się organów podatkowych wyłącznie na literalnym i liczbowym brzmieniu wyników finansowych skarżącej i nie wzięciu pod uwagę rzeczywistych strat poniesionych przez Skarżącą, która nie jest ujawniana w dokumentacji księgowej, co skutkowało przyjęciem, że Skarżąca jest w dobrej kondycji finansowej oraz uznanie za nieprzekonywujące twierdzenia Spółki, iż zdarzenie w znacznym stopniu zaważyło na jej kondycji, a co za tym idzie, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika"; c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 191 w zw. z art. 210 § 1 i 4 O.p. i niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do rzetelnego i prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz przyjęcie, iż zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy jest zebrany w sposób właściwy i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji sporządzone w sposób prawidłowy i uzasadniający przyjęcie go jako podstawy do wyrokowania w przedmiotowej sprawie d) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 3 oraz art. 67a § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, ponieważ postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w szczególności z uwagi na fakt, iż Burmistrz Z. wyraża niejednolite stanowisko w zakresie istnienia przesłanki "interesu publicznego", w szczególności stanowisko organu w tym zakresie (istnienia interesu publicznego) wyrażone zostało w piśmie Burmistrza z dnia 26 września 2012 r.; e) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, w szczególności poprzez wskazanie, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, podczas gdy organ taki nie występował w sprawie oraz niewskazanie czym kierował się bezkrytycznie przyjmując nierzetelną i nielogiczną argumentację przedstawioną przez organy podatkowe, nie dokonując własnej analizy sprawy mając na uwadze uchybienia poczynione przez organy podatkowe. Przy tak postawionych zarzutach Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających go decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna okazała się pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Najdalej idącym zarzutem procesowym sformułowanym w skardze kasacyjnej jest zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów formalnych przewidzianych przepisami ustawy, w szczególności poprzez wskazanie, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, podczas gdy organ taki nie występował w sprawie. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podał i wyjaśnił zasadnicze powody, uznania, że wydana w sprawie decyzja odpowiada prawu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także w powiązaniu z przepisami prawa materialnego i procesowego zastosowanymi w sprawie przez organy podatkowe. Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Odnosząc się natomiast do błędnego wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że została zaskarżona "decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi" oraz "Dyrektora Izby Skarbowej" (str.11 oraz str.12 ) wskazać należy, że ma ona cechy oczywistej omyłki pisarskiej nie mającej żadnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem w sentencji wyroku jak i w jego uzasadnieniu, poza tym dwukrotnym omyłkowym wskazaniu "Dyrektora Izby Skarbowej", zamiast Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo określał organ, którego decyzję zaskarżono. Pomimo sformułowania w skardze kasacyjnej szeregu zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, sedno sprawy sprowadza się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji uznały, że nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak i "interesu publicznego" o których mowa w art.67a §1 pkt 3 O.p. Skarżąca podnosi, że ocena udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, powinna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, co statuuje przepis art. 191 O.p., a poprzedzać je powinno wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, tj. zebranie całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 187 § 1 O.p., oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, o czym stanowi przepis art. 122 O.p. W jej ocenie w przedmiotowej sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego, organy podatkowe nie podjęły wszelkich możliwych czynności. W ocenie skarżącej, organy podatkowe zbierając materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie wzięły pod uwagę faktów przedstawionych przez skarżącą, a stanowiącą główną przesłankę złożonego wniosku, tj. realnych strat, które Spółka poniosła w związku ze zdarzeniem - pożarem z września 2012 r. Wskazuje, iż oparcie się jedynie na dokumentacji księgowej w postaci sprawozdań finansowych Spółki, w których widnieją zapisy liczbowe nieodzwierciedlające przecież rzeczywistych rozmiarów strat poniesionych przez skarżącą, jest z gruntu nielogiczne i nie zasługuje na uznanie, że w sprawie doszło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przez organy podatkowe. Analizując wysokość strat poniesionych przez skarżącą w zdarzeniu opisywanym w przedmiotowej sprawie i uzasadniającą w jej ocenie udzielenie ulgi w postaci umorzenia podatku od nieruchomości, należy wziąć pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione koszty, ale także pogorszenie sytuacji finansowej Spółki w kontekście utraconych korzyści, tj. kwot, które skarżąca mogłaby uzyskać, gdyby nie doszło do zniszczenia obiektu (ok. 240.000 zł rocznie). Organ podatkowy i Sąd pierwszej instancji opierając się zaś na dokumentach księgowych (rachunkach zysków i strat, bilansach) uznały, że skarżąca mimo pożaru z 2012 r. nadal rozwija się, inwestuje powiększając wartość rzeczowych aktywów trwałych i kapitał własny oraz uzyskuje zyski. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie powyższych danych należy przyjąć, iż w analizowanym okresie utrzymana była tendencja rozwoju produkcji zbliżona do lat ubiegłych, ponoszone były nakłady inwestycyjne, Spółka osiągała zyski. Zobowiązania budżetowe oraz wobec pracowników regulowane były terminowo. Oceniając, czy organy podatkowe zebrały w sprawie wystarczający materiał dowodowy z punktu widzenia regulacji art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że organom nie sposób zarzucić naruszenia art.122 i art.187 § 1 O.p. Rachunek zysków i strat oraz bilans zawierają bowiem podstawowe i co ważne zobiektywizowane informacje o kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Podstawowym celem każdego przedsiębiorstwa jest maksymalizowanie zysku i tym samym osiąganie jak najwyższej rentowności. O tym, czy dane przedsiębiorstwo prowadzi rentowną działalność i wypracowuje zyski, informuje nas sprawozdanie finansowe, a dokładniej: poszczególne pozycje rachunku zysków i strat. Zgodnie zaś z zasadami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) w bilansie wykazuje się stany aktywów i pasywów na dzień kończący bieżący i poprzedni rok obrotowy. Rachunek zysków i strat (rachunek wyników) oraz bilans stanowią kluczowe elementy sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej. Różnica między przychodami i kosztami pokazuje obraz wyniku finansowego jednostki (zysk lub stratę) brutto. Wynik brutto skorygowany o obowiązkowe obciążenia wyniku brutto (głównie podatek dochodowy) ukazuje wynik finansowy netto za dany okres. Nie można przy tym podzielić poglądu skarżącej, że organ pominął przy ocenie przesłanek z art. 67a §1 pkt 3 O.p. poniesione przez nią straty z tytułu pożaru budynku w Z. Organ biorąc tą okoliczność pod uwagę uznał jednak, że po pierwsze, nie wpłynęło to na kondycję finansową Spółki, a po drugie, że otrzymanie niskiej, nieadekwatnej do poniesionych kosztów kwoty ubezpieczenia nie może być rekompensowane poprzez zaniechanie poboru należności podatkowych. Należy w pełni podzielić stanowisko organu w ww. zakresie. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącą kwestii utraconych korzyści z tytułu najmu spalonego obiektu to zauważyć należy, że organ podatkowy badał sytuację finansową Spółki na dzień 30 czerwca 2014 r., a zatem przeszło rok po pożarze i nie stwierdził aby się pogorszyła. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 191 O.p. zauważyć należy, że przepis ten stanowi, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przyjęta w tym przepisie zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, że organ podatkowy nie jest skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy. Innymi słowy w razie sprzeczności występujących w materiale dowodowym, dla potrzeb ustaleń faktycznych organ może wybrać jedno ze źródeł dowodowych pod warunkiem, że przekonująco to uzasadni, zgodnie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2016 r., II FSK 1628/14). Zasadność twierdzenia, że organ podatkowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu organu do korzystania z mocy procesowej tej zasady. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena niż ocena organu. Kierując się tymi kryteriami Sąd prawidłowo podzielił ocenę organów podatkowych, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 O.p. - należy zauważyć, że występują tam dwa niedookreślone pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają utrzymywanie miejsc pracy czy względy ochrony środowiska. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego działalności. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem jak ustaliły organy skarżąca nie znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej niepozwalającej na uregulowanie zaległości podatkowej. Strona nie może domagać się aby organy podatkowe rekompensowały jej straty w środkach trwałych lub utracone korzyści poprzez umorzenie zaległości podatkowej, w sytuacji, gdy jej kondycja finansowa pozwala na uregulowanie zobowiązania podatkowego, bowiem zupełnie inny jest cel instytucji określonej w art. 67a § 1 O.p. Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się natomiast z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez np. zwolnionych pracowników podatnika do środków pomocy państwa (zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczna) nie jest zgodna z interesem publicznym. Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności na rzecz Skarbu Państwa lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, bowiem kondycja finansowa skarżącej nie wskazuje, aby musiała ona podejmować decyzje o zwolnieniach grupowych z uwagi na swoją trudną sytuację. Jednocześnie wbrew żądaniom Spółki przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych nie może stanowić "nagrody" dla podatnika za realizowanie inwestycji prowadzonych na terenie gminy. Ponoszenie nakładów w celu osiągnięcia zysku jest wyznacznikiem każdej działalności gospodarczej i nie może uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1389/15, opubl. CBOSA). Nie można też abstrahować od tego, że wpływy z podatków lokalnych stanowią ważne źródło finansowania rozległych zadań o charakterze publicznym, które ciążą na gminach m.in. wydatki na oświatę, pomoc społeczną, transport lokalny, ochronę środowiska, utrzymywanie czystości i porządku. 3.2 Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło