II SA/Gl 1423/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-04-29

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pisma z dnia 10 stycznia 2012 r. i 5 lutego 2014 r., skierowane do Wojewody, mogą być uznane za wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, złożony w terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pisma z dnia 10 stycznia 2012 r. i 5 lutego 2014 r. zostały złożone po upływie ustawowego terminu (1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.) na zgłoszenie roszczenia o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Uchybienie tego terminu skutkuje wygaśnięciem roszczenia, co czyni postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania bezprzedmiotowym. Sąd podkreślił, że żądanie wypłaty odszkodowania musi być jednoznacznie wyartykułowane, a samo wyrażenie woli uregulowania prawa własności lub zgłoszenie zastrzeżeń co do robót budowlanych nie jest wystarczające.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. D. i S. P. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki nr 4 i 5 zajęte pod drogę publiczną. Wnioskodawcy domagali się odszkodowania za nieruchomości, które w przeszłości zostały wydzielone w wyniku podziału nieruchomości. Organy administracji uznały, że wnioski o odszkodowanie zostały złożone po upływie ustawowego terminu (31 grudnia 2005 r.), co skutkowało umorzeniem postępowania. Skarżący kwestionowali tę interpretację, twierdząc, że ich wcześniejsze pisma i zastrzeżenia powinny być uznane za wnioski o odszkodowanie złożone w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Kierownik Urzędu Rejonowego w M. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 12 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) i § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie zasad i trybu ustalania granic pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne i podział nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 77), zezwolił na podział nieruchomości oznaczonej nr ew. 1 i 2 na działki, oznaczone m. in. nr 3 (pod drogę), nr 4 (pod drogę) oraz nr 5 (pod drogę), zatwierdzając projekt podziału. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podział następuje na wniosek strony i jest zgodny z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego m. M., zatwierdzonym uchwałą MRN w M. z dnia [...] r. Nr [...], bowiem przedmiotowe działki znajdują się na terenie dopuszczonym do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Następnie w oparciu o powyższą decyzję kolejną decyzją tego organu z dnia [...] r. wprowadzono zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obr. M., polegającą na wpisaniu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr 3 o pow. 715 m2. Wskutek odwołania M. D., decyzją Wojewody C. z dnia [...] r. nr [...], powyższa decyzja została uchylona w całości oraz orzeczono o wprowadzeniu zmiany co do działki nr 3, polegającej na wykreśleniu dotychczasowych współwłaścicieli tej działki i wpisaniu Skarbu Państwa oraz o odmowie wprowadzenia podobnej zmiany w stosunku do działki nr 4 i 5. Organ odwoławczy uznał bowiem, że przywołany w decyzji podziałowej przepis art. 12 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie dotyczy działek nr 4 i 5, wydzielonych zgodnie z przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego pod modernizację istniejącej drogi. Grunty wydzielone przy tego typu podziale nabywane są przez Państwo lub Gminę w miarę potrzeb przed przystąpieniem do inwestycji w drodze umów cywilnoprawnych. Gdy zaś idzie o działkę nr 3, która przeszła na własność Państwa z dniem uprawomocnienia się decyzji podziałowej jako grunt wydzielony pod nową ulicę, wnioskodawcom podziału przysługuje odszkodowanie zgodnie z art. 87 znowelizowanej ustawy (Dz. U. Nr 30, poz. 127). Następnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] r. orzeczono o ustaleniu na rzecz M. D. i S. P. odszkodowania za działkę nr 3, zobowiązując do jego wypłaty Gminę M. W dniu 27 lutego 2014 r. do Starostwa Powiatowego w M. wpłynęło pismo Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] r. przekazujące w załączeniu wnioski M. D. i S. P. z dnia 10 stycznia 2012 r. i z dnia 5 lutego 2014 r. do załatwienia wg właściwości w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w M., ozn. jako działki nr 4 i nr 5, obręb M. Z pisma wnioskodawców z dnia 5 lutego 2014 r. oraz z pisma Wojewody [...] wynikało, iż na wniosek Burmistrza M. Nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] prowadzi postępowanie w sprawie uregulowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) stanu prawnego nieruchomości położonej w M., ozn. w ewidencji gruntów nr 4 o pow. 0,0237 ha i nr 5 o pow. 0,0096 ha, obręb M., stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność: ▪ S. P. w 1/2 części, ▪ M. D. w 1/2 części. Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2014 r. Starosta M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jednocześnie wystąpiono do Burmistrza M. o udzielenie informacji, czy M. D. i S. P. złożyli wniosek o odszkodowanie za w/w nieruchomość zajętą pod drogę publiczną do dnia 31 grudnia 2005 r. W odpowiedzi Burmistrz M. poinformował, iż do dnia 31 grudnia 2005 r. nie wpłynął wniosek w sprawie ustalenia odszkodowania. Jednocześnie Burmistrz M. poinformował, iż w dniu 5 sierpnia 2005 r. do Urzędu Miasta w M. wpłynęło pismo M. D. i S. P. w związku z otrzymanym zawiadomieniem Nr NU [...]z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla zabudowy produkcyjnej na działkach nr 6 i nr 7 położonych w M. przy ul. [...]. W treści pisma wnieśli zastrzeżenia, iż "dokonywanie jakichkolwiek prac projektowych i fizycznych z uwzględnieniem tego terenu (tj. działek nr 4 i 5) byłoby niezgodne z prawem". Burmistrz M. pismem z dnia 11 sierpnia 2005 r. poinformował, że działki będące własnością M. D. i S. P. graniczą jedynie z działkami objętymi inwestycją i nie jest przewidywany dojazd przez niniejszą nieruchomość. Kolejnym pismem z dnia 24 marca 2014 r. wnioskodawcy podnieśli, iż ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, "nie określa wzoru wniosków jakie winne być składane, a więc ważne jest, aby właściciele upomnieli się o swoją należność w określonym terminie. Takim naszym wnioskiem otwartym czekającym na załatwienie przedmiotowego odszkodowania stała się decyzja z dnia [...] r. Urzędu Wojewódzkiego w C. W/w decyzja określa, że grunty wydzielone przy podziale na tego typu cele nabywane są przez Państwo lub Gminę w miarę potrzeb przed przystąpieniem do inwestycji". Jednocześnie wnioskodawcy wskazali, iż pismem z dnia 30 czerwca 2004 r. skierowanym do Urzędu Miasta w M. oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na "prowadzenie jakichkolwiek robót na terenie działek do czasu uregulowania prawa własności. Ponadto w piśmie z dnia 1 sierpnia 2005 r. złożyli zastrzeżenia, że "w części projektowanej ul. [...] znajduje się prywatny teren, który nie został wywłaszczony i dokonywania jakichkolwiek prac projektowych i fizycznych z uwzględnieniem tego terenu byłoby niezgodne z prawem". Wnioskodawcy wskazali, iż w/w pismami wnioskowali o załatwienie prawa własności, co wiąże się z odszkodowaniem omówionym 20 lat wcześniej w decyzji z 1994 r., a także z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zawiadomieniem z dnia 4 czerwca 2014 r. poinformowano strony o zebraniu wszystkich dokumentów niezbędnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Strony nie skorzystały z tego prawa. W tym stanie rzeczy Starosta M. decyzją z dnia [...] r. nr [...], orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), odszkodowanie za nieruchomość drogową ustalane jest na wniosek złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. przez uprawnioną osobę - właściciela nieruchomości lub jego następców prawnych, któremu przysługiwał tytuł własności najpóźniej w dniu 31 grudnia 1998 r. w oparciu o ostateczną decyzję wojewody, która powoduje powstanie roszczenia i określa jego przedmiot. Tym samym, po upływie tego okresu, roszczenie wygasa. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 33/07 z dnia 15 września 2009 r. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wygaśnięcia decyzji o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wszystkie osoby, które utraciły własność nieruchomości na podstawie tego przepisu miały możliwość zgłoszenia w określonym terminie (pomiędzy 1 stycznia 2001 r., a 31 grudnia 2005 r.) roszczenia odszkodowawczego, niezależnie od tego, czy została w tym czasie wydana decyzja wojewody. M. D. i S. P. pismami z dnia 10 stycznia 2012 r. i z dnia 5 lutego 2014 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego 10 lutego 2014 r.) wnieśli o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę. Pisma te złożyli jednak po upływie terminu. Co prawda wnioskodawcy w w/w pismach wskazali, iż korespondencja kierowana do Urzędu Miasta w M. z dnia 19 kwietnia 1999 r., z dnia 30 czerwca 2004 r. i z dnia 1 sierpnia 2005 r. stanowi wnioski o uregulowanie prawa własności i odszkodowanie, zatem spełnione zostały wymogi art. 73 ustawy, jednakże zdaniem organu, wyżej powołane pisma, na które powołują się wnioskodawcy, nie zawierają żądania odnośnie ustalenia odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną. Za wniosek nie może być również uznana decyzja Wojewody C. z dnia [...] r. dot. wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów, na którą powołują się wnioskodawcy w piśmie z dnia 24 marca 2014 r., gdyż zgodnie z art. 73 ustawy, odszkodowanie ustalane jest na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., a nie z urzędu. Zdaniem organu I instancji, w stosunku do podań złożonych po dniu 31 grudnia 2005 r., brak jest obecnie przepisu prawa materialnego, będącego podstawą do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Wobec powyższego na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od decyzji M. D. i S. P. ponowili zarzuty i stanowisko, zawarte w piśmie z dnia 24 marca 2014 r., skierowanym do organu I instancji, w którym kwestionowali działania, polegające na przejęciu ich działek pod drogę bez odszkodowania w związku z decyzją Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu na ich wniosek podziału nieruchomości jako wydana ich zdaniem z naruszeniem art. 12 ówcześnie obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości – co do działek nr 4 i 5. Odwołujący się wyjaśnili, że od 1994 r. oczekiwali na nabycie tych działek przez Państwo lub Gminę zgodnie ze stanowiskiem zajętym w decyzji Urzędu Wojewódzkiego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy zmian w ewidencji gruntów. Następnie wielokrotnie domagali się uregulowania prawa własności tych działek, kierując pisma do Urzędu Miejskiego w M. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Stąd też odwołujący się zarzucili, że Starosta M. winien znać sprawę, a zatem bezpodstawne jest jego stanowisko, że wniosek o odszkodowanie złożyli po upływie ustawowego terminu. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Na podstawie przedłożonych akt sprawy organ odwoławczy ustalił, iż S. P. i M. D. w pismach z 10 stycznia 2014r. i 5 lutego 2014 r. zwrócili się o niezwłoczne wydanie decyzji w sprawie zabrania gruntu pod drogę. Bezspornym w ocenie Wojewody [...] jest, iż pismami tymi wystąpili o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a zatem po upływie ustawowego terminu, w związku z czym roszczenie o odszkodowanie wygasło. Dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, stanowiącego oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odszkodowania, nie jest potrzebne wcześniejsze uzyskanie decyzji wojewody. W postępowaniach toczących się zarówno na podstawie ust. 3 jak i ust. 4 art. 73 przepisów wprowadzających, ze względu na ich administracyjnoprawny charakter znajdą zastosowanie ogólne regulacje proceduralne zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Dotyczy to m. in. terminów załatwiania spraw, jak też sposobu postępowania w wypadku wzajemnego powiązania spraw jakie występują w sytuacji, gdy wniosek odszkodowawczy zostanie złożony do właściwego starosty przed wydaniem w odniesieniu do danej nieruchomości decyzji wojewody potwierdzającej jej wywłaszczenie. Każdy z byłych właścicieli miał także możliwość samodzielnego wystąpienia nie tylko z wnioskiem o ustalenie odszkodowania, lecz również o potwierdzenie przez wojewodę przejęcia nieruchomości przez podmiot publicznoprawny. Wojewoda wskazał ponadto, iż na dzień wydania decyzji kwestia zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną została potwierdzona decyzją Wojewody [...] z [...] r. nr [...], od której S. P. i M. D. złożyli odwołanie, które przy piśmie z 29 kwietnia 2014 r. przekazane zostało Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju. Odnosząc się do odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyroku z 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w/w art. 73, miał doprowadzić do uzgodnienia stanu faktycznego i prawnego w odniesieniu do nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na zasadzie równowagi pomiędzy interesem publicznym a prywatnym. Realizacja roszczenia została uzależniona od aktywności i staranności uprawnionego, a założenie, że prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa, jest aprobowane w demokratycznym państwie. Organ podał też, iż w odwołaniu z 19 kwietnia 1999 r. (które zostało złożone przed rozpoczęciem biegu ustawowego terminu składania wniosków, tj. przed dniem 1 stycznia 2001r.), skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. od decyzji Burmistrza Miasta M. z [...]r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, S. P. i M. D. wyrazili stanowisko, iż "nie wyrażają zgody na żadne prace w obrębie działek o nr 4 i nr 5". W piśmie z 30 czerwca 2004 r. M. D. zawarł z kolei oświadczenie, iż jako współwłaściciel działek nr 4 i nr 5 nie wyraża zgody na prowadzenie jakichkolwiek robót na terenie tych działek do czasu uregulowania prawa własności. Natomiast w piśmie z 1 sierpnia 2005 r. S. P. i M. D. złożyli zastrzeżenia, że w części projektowanej ul. [...] znajduje się prywatny ich teren oznaczony jako działki 4 i nr 5, który nie został wywłaszczony i dokonywanie jakichkolwiek prac projektowych i fizycznych z uwzględnieniem tego terenu byłoby niezgodne z prawem. Tu wskazać należy, iż na wniesione zastrzeżenia, Burmistrz M. pismem z 11 sierpnia 2005 r. poinformował wnioskodawców, że działki będące ich własnością, graniczą jedynie z działkami objętymi inwestycją i nie jest przewidywany dojazd przez ich nieruchomość. Wyżej wymienione pisma, na które powołują się skarżący w ocenie Wojewody [...], nie zawierają żądania ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w M., z tytułu zajęcia pod drogę publiczną, a ponadto odszkodowanie z tego tytułu ustala się jedynie na wniosek złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. (wyrok NSA z 3 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 2730/12). Opisana wyżej korespondencja kierowana była natomiast do Urzędu Miasta w M. i zawierała zarzuty dotyczące prowadzonego wówczas przez ten organ postępowania. Mając na względzie poczynione ustalenia organ nadzoru stwierdził, że rozstrzygnięcie Starosty M. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej jest prawidłowe, gdyż z uwagi na złożenie wniosków po upływie terminu roszczenie o odszkodowanie wygasło i w związku z tym brak jest możliwości jego ustalenia na rzecz skarżących. Stąd też orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Skargę na decyzję ostateczną wniósł M. D., domagając się jej uchylenia i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania z powodu naruszenia art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające poprzez błędne uznanie, że wniosek o odszkodowanie musi zawierać wyraźne określenie roszczenia. Zdaniem skarżącego, wystarczające jest bowiem, aby z treści pisma złożonego w wymaganym okresie wynikało żądanie uregulowania prawa własności, co wskazuje na skierowanie roszczenia do organu. Skarżący ponowił stanowisko, wyrażone w toku postępowania przed organem I instancji i w odwołaniu od decyzji tego organu, że pozostawał w przekonaniu, że otrzyma odszkodowanie za przedmiotowe działki zgodnie z uzasadnieniem decyzji z dnia [...] r. Stąd też jego zdaniem, zbędne było kierowanie dalszych pism jako wniosku o odszkodowanie. Pomimo tego w piśmie z dnia 30 czerwca 2004 r. zawarł jednoznaczne oświadczenie, że jako współwłaściciel działek czeka uregulowania sprawy od 1990 r., odwołując się do treści decyzji z dnia [...] r., w której mowa jest o wydaniu kolejnej decyzji o odszkodowaniu. Wreszcie, w kolejnym piśmie z dnia 1 sierpnia 2005 r. podniósł, że sprawa nie została załatwiona i w związku z tym nie wyraża zgody na działania organu. Zdaniem skarżącego, właściwa interpretacja jego pism winna skutkować przyjęciem, że złożył wniosek o odszkodowanie w ustawowym terminie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zdaniem sądu administracyjnego, prawidłowo organy obydwu instancji stwierdziły, że jako wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki należy uznać pisma z dnia 10 stycznia 2012 r. i z dnia 5 lutego 2014 r., skierowane do Wojewody [...] i przekazane organowi I instancji. Jest oczywiste, że pisma te złożono po upływie terminu zgłoszenia roszczenia, uregulowanego przepisem art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające...., wyżej powołanej. Przepis ten, zacytowany w całości w motywach decyzji organów obydwu instancji, ma charakter materialnoprawny. Oznacza to, że jego upływ organy orzekające zobligowane są uwzględnić z urzędu i niezależnie od przyczyn jego uchybienia, nie jest możliwe przywrócenie terminu w trybie art. 58 kpa. Ustawodawca wprost określił też skutek uchybienia terminu, stanowiąc że po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, której własność przeszła na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w trybie tej ustawy, wygasa. W niniejszej sprawie spóźnione złożenie wniosku skutkowało zatem wygaśnięciem roszczenia, co spowodowało, że postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Organy administracji nie są bowiem władne do ustalenia odszkodowania w przypadku złożenia wniosku po upływie terminu ustawowego. Faktem jest, że ustawodawca nie określił wymogów formalnych wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające... Nie powinno jednak budzić wątpliwości, że żądanie wypłaty odszkodowania musi być jednoznacznie wyartykułowane. Nie jest zatem wystarczające skierowanie do organu pisma, z którego wynika jedynie żądanie uregulowania własności nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną, ani też wyrażenie stanowiska w toku jakichkolwiek postępowań administracyjnych, jak uważa skarżący. Wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów co do działki nr 3, za którą otrzymał następnie odszkodowanie w trybie ówcześnie obowiązującej ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nie zawierała stwierdzenia o wypłacie odszkodowania za dwie kolejne działki nr 4 i 5, będące przedmiotem niniejszego postępowania. Co więcej, decyzją tą odmówiono ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela tych działek, przesądzając kwestię, że decyzja podziałowa z 1990 r. nie spowodowała skutku prawnego w postaci przejścia własności tych działek na rzecz Skarbu Państwa, gdyż działki te przeznaczone były w ówcześnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod modernizację istniejącej drogi, a nie – pod budowę nowej ulicy. Nadto, jednoznacznie wskazano w decyzji z 1994 r., że uregulowanie kwestii własności tych działek, a więc ich nabycie przez Państwo lub Gminę, możliwe jest jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej. Tymczasem do zawarcia takiej umowy, ani też wywłaszczenia tych działek w drodze decyzji administracyjnej nigdy nie doszło, co potwierdza dołączony do akt administracyjnych odpis księgi wieczystej nr [...] (wg stanu na dzień 19 marca 2014 r.), w świetle którego skarżący i uczestniczka postępowania nadal figurowali jako współwłaściciele przedmiotowych działek. Prawidłowo też organy administracji zinterpretowały treść pism z dnia 30 czerwca 2004 r. i z dnia 1 sierpnia 2005 r., omówionych w motywach obydwu decyzji. Pisma te kierowane były do Urzędu Miasta w M. w toku prowadzonego przez Burmistrza postępowań administracyjnych i nie zawierały żądania wypłaty odszkodowania, lecz stanowiły sprzeciw wobec prowadzenia robót budowlanych do czasu uregulowania własności przedmiotowych działek. W takim stanie rzeczy pisma te jako kierowane do organu gminy, a nie – Starosty M. jako organu właściwego do ustalenia i wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające... nie mogły skutkować wszczęcia postępowania w terminie ustawowym, ani też nie obligowały organu do przekazania podania w trybie art. 65, bądź art. 66 kpa, gdyż w pismach tych skarżący nie zgłosił żądania wypłaty odszkodowania, lecz co najwyżej oczekiwał uregulowania własności przedmiotowych działek. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, że nie było przeszkodą prawną do rozpoznania sprawy brak waloru ostateczności decyzji Wojewody [...], wydanej w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy – Przepisy wprowadzające... w sprawie stwierdzenia nabycia przez Gminę M. z mocy prawa własności przedmiotowych działek. O ile zaś wadami prawnymi obarczone są decyzja podziałowa z 1990 r., bądź decyzja w sprawie zmian w ewidencji gruntów z 1994 r., bowiem przejście prawa własności przedmiotowych działek winno nastąpić z mocy decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości na wniosek skarżącego, po ewentualnym wyeliminowaniu tych decyzji z obrotu prawnego w nadzwyczajnych trybach i wydaniu nowej decyzji o podziale nieruchomości, pojawi się nowa przesłanka do żądania ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Przepis ten przewiduje odszkodowanie także w przypadku wydzielenia działek pod poszerzenie dróg publicznych, a nie tylko pod budowę ulic i nie wprowadza żadnego terminu do zgłoszenia żądania wypłaty odszkodowania. Jednakże w dacie orzekania przez organy administracji tego rodzaju przesłanki do ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie występowały, zaś przedmiotem postępowania było żądanie wypłaty odszkodowania w związku z wnioskiem, skierowanym do Wojewody [...] o uregulowanie sprawy gruntu zajętego pod drogę publiczną. Stąd też rozpatrzenie sprawy odszkodowania nastąpiło na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające..., który to przepis wprowadził wymóg złożenia wniosku w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Skoro zaś prawidłowo organy obydwu instancji ustaliły, że skarżący złożył wniosek o odszkodowanie po upływie ustawowego terminu, którego upływ skutkował wygaśnięciem roszczenia, skarga nie mogła odnieść skutku i stąd skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło