I GZ 366/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 kwietnia 2015 r.; sygn. akt I SA/Ke 49/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2014 r.; nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 49/15 oddalił wniosek E. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] listopada 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Stwierdził, że wnioskodawczyni zawierając w skardze wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie wykazała okoliczności świadczącej o tym, że wykonanie aktu może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zwrócił uwagę, że zapłata podatku, nawet w trybie egzekucji administracyjnej, nie może być utożsamiana ze szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami, gdyż skutki takiej zapłaty, poprzez zwrot ewentualnej nadpłaty podatku wraz z odsetkami, są odwracalne. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. M. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z 29 kwietnia 2015 r. i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentowała, że Sąd powinien orzekać o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie ujawnionych okoliczności sprawy, a nie tylko w oparciu o treść złożonego wniosku. Wskazała, że w konfrontacji z wysokością średniego miesięcznego wynagrodzenia nałożona decyzją kwota podatku jest na tyle znaczna (104 059 zł), że wydatkowanie jej może zagrozić bytowi prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą źródła utrzymania, bowiem nawet okresowa chwiejność finansowa może okazać się nieodwracalna i wyrządzić znaczną szkodę w majątku składającej zażalenie. E. M. podkreśliła, że opisane okoliczności jednoznacznie wynikają z treści wniosku, a wydając kwestionowane orzeczenie Sąd nie wziął ich pod uwagę. Dlatego znaczenia nabiera fakt innego toczącego się w sprawie postępowania, od wyniku którego zależy rozstrzygnięcie w sprawie. Wskazano, że w prowadzonej równolegle pomiędzy tymi samymi stronami, w tym samym przedmiocie, sprawie, sygn. akt I SA/Ke 454/14 postępowanie zostało 10 marca 2010 r. zawieszone wskutek ujawnienia okoliczności dotyczącej wystąpienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 4 czerwca 2014 r., w sprawie sygn. akt I SA/Wr 562/14 do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z pytaniami prejudycjalnymi, dotyczącymi wykładni przepisów prawa unijnego a mianowicie dotyczącymi stosowania art. 5 w zw. z art. 2 ust. 3 i w zw. z art. 21 ust. 4 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.Urz. UE z 31 października 2003 r., nr L 283, str. 51 i nast.) w zakresie zgodności z zapisami polskiej ustawy o podatku akcyzowym. Zdaniem składającej zażalenie ta okoliczność, w zakresie ochrony interesu majątkowego i osobistego skarżącej, nie została w żaden sposób zbadana, co również nakazuje uznać za uzasadnione zażalenie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie, przy znacząco dużym nakładzie sił i środków lub będzie niemożliwy. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione, czyli, że na skutek wykonania decyzji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku jej realizacji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności nawet z odsetkami. Wnioskodawca musi zatem wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wykazała w dostatecznym stopniu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez egzekucję należności podatkowej spowoduje pogorszenie jej sytuacji finansowej w znaczny i nieodwracalny sposób. Wskazane przez stronę okoliczności pozwalają na przyjęcie, że obecnie wyegzekwowanie należności wynikających z ww. decyzji może spowodować niewypłacalność skarżącej a w konsekwencji zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Bez wątpienia doszłoby wtedy do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, nawet gdy zaskarżone decyzje zostałyby w późniejszym czasie uchylone. Niewątpliwe znaczenie dla oceny zasadności zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji ma podniesiony przez stronę w środku prawnym fakt zawieszenia z urzędu przez WSA w K. postępowania w sprawie toczącej się równolegle (sygn. akt I SA/Ke 454/14) pomiędzy tymi samymi stronami i w tym samym przedmiocie, z uwagi na wystąpienie przez WSA we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 562/14) do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi kwestii przewidzianego w ramach art. 89 ust. 14 - 16 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. nr 3 poz. 11 ze zm.) obowiązku złożenia w ustawowym terminie zestawienia oświadczeń nabywców. Problem będący przedmiotem rozważań TSUE niewątpliwie jest ściśle powiązany z przedmiotem rozpatrywanej sprawy. W ocenie Sądu, wymieniona okoliczność oraz wysokość zobowiązań podatkowych ciążących na skarżącej i niebezpieczeństwo ich egzekucji z rachunków bankowych, na tle potencjalnej możliwości zawieszenia przez Sąd I instancji postępowania do czasu rozpatrzenia przez TSUE pytań prejudycjalnych - co niewątpliwie wydłużyłoby okres oczekiwania na rozpoznanie skargi - uzasadniają uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji prawnej opisanej w art. 61 § 3 ppsa, bowiem wykazała, iż uiszczenie na tym etapie postępowania wymaganej kwoty mogłoby doprowadzić do nieodwracalnych skutków, polegających na konieczności zlikwidowania działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.