III SA/Gd 157/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-04-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obróbka krzemu metalicznego na Tajwanie, polegająca na oczyszczaniu i kruszeniu, stanowi istotne przetworzenie nadające mu tajwańskie pochodzenie w rozumieniu art. 24 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, mimo że nie nastąpiła zmiana kodu taryfy celnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy celne nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. W szczególności nie ustalono przeznaczenia importowanego krzemu, co jest kluczowe dla oceny, co stanowi "zanieczyszczenie" w rozumieniu przepisów unijnych i czy obróbka na Tajwanie była istotna ekonomicznie i prowadziła do powstania nowego produktu lub stanowiła istotny etap produkcji.Stan faktyczny
Spółka importowała krzem metaliczny z Tajwanu, deklarując jego tajwańskie pochodzenie. Organy celne, opierając się na raporcie OLAF, uznały, że krzem faktycznie pochodzi z Chin i nałożyły cło antydumpingowe. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że obróbka na Tajwanie nadała towarowi tajwańskie pochodzenie zgodnie z art. 24 WKC. Po decyzji organu pierwszej instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Dyrektora Izby Celnej, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 17 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia co do pochodzenia towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego oraz długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia 10 marca 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej "A"Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. kwotę 3477 (trzy tysiące czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
W dniu 2 marca 2009 r. Agencja Celna A., działając jako przedstawiciel bezpośredni firmy B. w S. (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca spółka") zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar - krzem metaliczny, importowany z Tajwanu według faktury [...] z dnia 25 stycznia 2011 r.
Eksporterem przedmiotowego towaru była firma C.
Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, wobec czego zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem OGL [...]. Kraj pochodzenia krzemu przyjęto na postawie przedłożonego świadectwa pochodzenia nr [...], zaś kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o stawkę celną erga omnes 5, 5 %.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego, bowiem w lutym 2012 r. wpłynął sporządzony przez przedstawicieli Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) Raport nr OF/2010/0827 z przeprowadzonego przy współpracy tajwańskich władz dochodzenia dotyczącego eksportu krzemu metalicznego. Dochodzenie OLAF przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, iż towar deklarowany jako pochodzący z Tajwanu faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej.
W nadesłanym Raporcie stwierdzono, że na podstawie zebranych na Tajwanie danych można wyciągnąć wniosek, iż tajwańskie firmy objęte dochodzeniem,( w tym C..) importowały krzem z Chińskiej Republiki Ludowej do Tajwanu oraz ponownie eksportowały chiński krzem do Unii Europejskiej, deklarując jego tajwańskie pochodzenie. Stwierdzono także, iż badane spółki zajmowały się handlem, a nie produkcją krzemu. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r. włączono do akt końcowy raport OLAF nr OF/2010/0927/B1 z dnia 28 listopada 2013 r., stanowiący podsumowanie kontroli prowadzonej na Tajwanie w zakresie deklarowania pochodzenia krzemu z Tajwanu do krajów UE i jednocześnie wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Decyzją z dnia 10 marca 2014r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zmienił przedmiotowe zgłoszenie celne określając dla towarów nim objętych kraj pochodzenia - Chiny, stawkę cła antydumpingowego w wysokości 19%, niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 35 313 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne.
W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej przywołał art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 65 ust. 5, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 20 ust. 1, ust. 3 lit. c i g, art. 24, art. 67, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 201 ust. 2, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.) - dalej: "WKC", rozporządzenie Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L Nr 284 z 2010r.), art. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 467/2010 z dnia 25 maja 2010 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z chińskiej Republiki Ludowej (Dz. .Urz. UE L 131 z dnia 29 maja 2010 r.)
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że raport OLAF nr OF/2010/0827 powstał po odbytej misji, której celem było wspólne zbadanie, wraz z władzami tajwańskimi, Ministerstwem Spraw Gospodarczych - Tajwańskim Biurem Handlu Zagranicznego (BOFT) oraz Ministerstwem Finansów - Wydział Dochodzeń (DOI) podejrzewanego przeładunku krzemu metalicznego pochodzącego z Chin zadeklarowanego jako pochodzący z Tajwanu celem importu do Unii Europejskiej i uniknięcia środków antydumpingowych. Misja prowadzona była w odniesieniu do przesyłek zgłoszonych przez kraje członkowskie, eksportowanych przez wytypowane tajwańskie spółki, w tym przez C.
Wizytacja w tej spółce odbyła się w dniu 15 lipca 2011 r. i jej dyrektor wyjaśnił, że krzem importowany z Chin był składowany w magazynie firmy, a następnie oczyszczany przed kruszeniem na mniejsze kawałki. Organ zauważył, że proces ten nie stanowi przetworzenia nadającego pochodzenie ani obróbki w rozumieniu art. 24 WKC. Zatem przedmiotowy krzem nadal pochodzi z Chin i podlega cłom antydumpingowym przy importowaniu do UE.
Wizytacje BOFT miały na celu ustalenie pochodzenia poszczególnych partii towarów objętych dochodzeniem oraz zebrania informacji na temat wniosków o wystawienie świadectw pochodzenia. Z informacji zawartych w suplemencie do Raportu OLAF wynika, iż zadeklarowanym krajem pochodzenia przy imporcie do Tajwanu towaru, dla którego wystawiono świadectwo pochodzenia [...] z dnia 22 stycznia 2011 r., były Chiny. Zadeklarowany kod taryfy celnej przy imporcie i eksporcie nie zmienił się, a procent wartości dodanej na Tajwanie wynosił 16,46%. Ponieważ towar nie spełnił postanowień tajwańskich odnośnie znacznego przekształcenia ww. świadectwo pochodzenia zostało unieważnione przez BOFT.
W uzasadnieniu podkreślono, że wyniki końcowego raportu OLAF z 2013 r. jednoznacznie wskazują, że żadna z badanych spółek nie działała jako rzeczywisty producent krzemu oraz, że badane spółki importowały krzem z Chin i ponownie go eksportowały częściowo bez przetworzenia lub jedynie po ograniczonym przetworzeniu (oczyszczanie, rozdrabnianie). Podczas procesu kruszenia krzemu w fabryce C. usuwano jedynie zanieczyszczenia w postaci żużlu z powierzchni bryłek krzemu. Wbrew twierdzeniom eksportera proces ten nie mógł spowodować obniżenia poziomu zanieczyszczeń do wysokości 80 %. Dla osiągnięcia takiego poziomu redukcji zanieczyszczeń, konieczne jest bowiem skruszenie krzemu do postaci drobnego proszku i poddanie procesowi ługowania, co nie było wykonywane w fabryce.
Organ podniósł, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Dla przedmiotowego towaru, klasyfikowanego do kodu Taric 2804 69 00 90 stawka cła erga omnes nie uległa zmianie, natomiast stawka cła antydumpingowego ostatecznego, zgodnie z art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 467/2010 z dnia 25 maja 2010 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z Chin wynosi 19% od wartości celnej towaru. W konsekwencji też zadeklarowanie tajwańskiego pochodzenia towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym, w istocie pochodzących z Chin, spowodowało ominięcie cła antydumpingowego i zaniżenie należności celnych. Organ uznał jednak, że zadeklarowanie tajwańskiego pochodzenia nie było spowodowane winą lub zaniedbaniem importera.
W odwołaniu od ww. decyzji spółka podniosła zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 123 art. 124, art. 187 § 1, art.188, art. 191, art. 194, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 24 WKC.
Strona wywodziła, że wbrew ustaleniom organu, towar ma tajwańskie pochodzenie nabyte na skutek czynności jakim został poddany na Tajwanie. Pomimo wskazania dowodów, które potwierdzają powyższe ustalenie, wnioski dowodowe strony zostały oddalone. Organ pominął możliwość przeprowadzenia dowodów ze wskazanych przez stronę dokumentów oraz poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ze względu na fakt, że w mniemaniu organu nie są one zgodne z postanowieniami raportu OLAF, który nie podlega ocenie. Argumentację organu w tym względzie spółka uznała za niedopuszczalną. Organ ograniczył oparcie decyzji na wnioskach wynikających z raportu OLAF, nie dokonując samodzielnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym nie wziął w ogóle pod uwagę, że ze wskazywanych przez stronę dwóch ekspertyz wynika, że eksporter dokonywał przerobu krzemu w sposób prowadzący do zmniejszenia poziomu zanieczyszczeń do ok. 90 %. Potwierdza to wyrok niemieckiego sądu załączony do odwołania. Organ nie wziął również pod uwagę, że zgodnie z pismem BOFT z 16 lutego 2012 r. krzem poddany obróbce u tajwańskiego eksportera posiada tajwańskie pochodzenie, a ustalenie w tym zakresie zawarte w suplemencie do raportu OLAF nie są aktualne.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że całość materiałów zgromadzonych w trakcie misji OLAF-u na Tajwanie potwierdziła, że za kraj pochodzenia towaru należy uznać Chiny. Wbrew twierdzeniom strony, krzem nie był na Tajwanie poddany obróbce uprawniającej do nadania towarowi niepreferencyjnego pochodzenia zgodnie z art. 24 WKC oraz notami wyjaśniającymi kryteria ustalania unijnego niepreferencyjnego pochodzenia towarów z działu 28 Taryfy Celnej (kod HS 2804 - krzem). Przetworzenie bądź obróbka powoduje nadanie niepreferencyjnego pochodzenia tylko wówczas gdy oczyszczenie towaru eliminuje 80% zanieczyszczeń.
Wskazano, że zgodnie z regułą 3 do rozdziału 28 Taryfy celnej, oczyszczanie jest procesem uważanym za proces nadający pochodzenie w przypadku, gdy następuje eliminacja 80% zawartości zanieczyszczeń. Natomiast reguła nr 4 do rozdziału 28 stanowi, że umyślna i kontrolowana redukcja cząstek w materiale, w sposób inny niż poprzez kruszenie, w której rezultacie cząsteczki materiału otrzymują określony rozmiar, podział lub określoną powierzchnię, które są z kolei adekwatne do celów powstającego materiału oraz posiadają inne właściwości fizyczne lub chemiczne różniące się od materiałów wyjściowych, winna być uznawana za proces nadający pochodzenie. W sprawie nie jest więc kwestionowane, że obie operacje czyli oczyszczanie i kruszenie co do zasady mogą nadać pochodzenie poddanemu im produktowi. Jednakże w przedmiotowej spawie kryteria zawarte w regule 3 i 4 nie zostały spełnione, co wykazało postępowanie przeprowadzone przez OLAF, ponieważ oczyszczanie przeprowadzane za pomocą sprzętu typu bębniarka nie zostało wykonane w 80%, natomiast kruszenie nie stanowiło zamierzonej i kontrolowanej redukcji bloków krzemu na cząsteczki. W czasie procesu demonstracyjnego przeprowadzonego dla kontrolerów OLAF do bębniarki służącej do oczyszczania wrzucano bryłki krzemu. Eksporter nie posiadał specjalistycznego sprzętu do produkcji krzemu, bądź obrabiania bloków krzemu. Jednocześnie w celu zapoznania się z procesem produkcyjnym i oczyszczania krzemu, a następnie porównania tych procesów z obróbką krzemu wykonywaną na Tajwanie, przedstawiciele OLAF odwiedzili zakład D. w Norwegii, który produkuje krzem. W aneksie 1 do Raportu Końcowego OLAF Nr OF/2010/0827/B1 zostało zawarte sprawozdanie z wizyty. W wizytowanym zakładzie krzem jest produkowany przy zastosowaniu miału/węgla, kwarcu i wiórów drzewnych. Surowce są wkładane do pieca ogrzewanego elektrodami do temperatury przekraczającej 1811 ° C. Wyprodukowany krzem zawiera żużel zanieczyszczony dwutlenkiem krzemu, tlenkiem wapnia i tlenkiem glinu. Tego rodzaju zanieczyszczenia są wypłukiwane kwasem fluorowodorowym, który jest wysoce korozyjnym i zdolnym do rozpuszczania wielu materiałów, a w szczególności tlenków. Aby krzem został skutecznie oczyszczony najpierw musi zostać zredukowany do proszku lub granulatu. Oczyszczanie brył metalu powoduje wyłącznie oczyszczenie na jego powierzchni. A zasadnicze zanieczyszczenia pozostają w rdzeniu bryły. Wykonywane w norweskim zakładzie procesy obróbki krzemu nie miały miejsca w firmie C. Proces oczyszczania metalu krzemowego wymaga zastosowania maszyn, kwasów chemicznych, dużej ilości wody, energii i zbiorników magazynowych , które są odporne na wysokie ciśnienie oraz maszyn do suszenia. W tym miejscu należy przypomnieć, że obserwowany w Tajwanie proces obróbki krzemu polegał na rozdrabnianiu, kruszeniu, przesiewaniu i pakowaniu krzemu. Na miejscu nie stwierdzono obecności maszyn i urządzeń wymaganych do stosowania zaawansowanego procesu oczyszczania używanych np. w norweskim zakładzie, nie było również pieca do wytapiania, którego zdjęcie zostało zamieszczone na stronie internetowej tajwańskiej firmy.
Tajwański krzem, którego dotyczy niniejsza sprawa, jest przywożony do Unii w formie brył. Jeżeli miałby zostać skutecznie oczyszczony należałoby go zredukować do proszku, a następnie po oczyszczeniu ponownie dokonać stopienia krzemu i ponownego uformowania brył o takiej wielkości, jakie były wysyłane do Unii (skoro takie były zamówienia odbiorców). Jednak tego rodzaju zabiegi byłyby kosztowne i powodowały znacznie wzrost wartości dodanej do przetwarzanego produktu.
Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 26 stycznia 2-15 r. skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję domagając się jej uchylenia.
Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty:
- naruszenie art. 24 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, wbrew jego treści, że czynności jakim towar był poddany po jego przywozie na Tajwan nie zmieniają jego pochodzenia;
- naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że żaden z organów celnych nie popełnił błędu, co jest sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, jeżeliby zaakceptować, że faktycznie krzem miał chińskie pochodzenie;
- naruszenie art. 121 § 1 w zw. z art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów celnych, przejawiające się pominięciem wszelkich dowodów oraz wyjaśnień złożonych przez stronę, a także brakiem wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakich konkretnych dowodach organ celny oparł swe rozstrzygnięcie;
- naruszenie art. 188 w zw. z art. 121 § 1 i 123 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wskazanych przez stronę w pismach z dnia 27 stycznia 2014 r. oraz 18 lutego 2014 r. oraz w odwołaniu;
- naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy, w zakresie: faktycznego pochodzenia towaru, prawidłowego stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu metalicznego, stwierdzenia redukcji zanieczyszczeń krzemu w procesie jego przerobu na Tajwanie, a także braku rozpatrzenia twierdzeń i wskazań strony odnośnie zanieczyszczeń krzemu, przeznaczenia tego towaru, wykorzystywania i cech jakie krzem posiadał po i przed obróbką, jakiej podlegał na Tajwanie, jak również zaniechania rozpatrzenia części dowodów wskazanych przez stronę oraz oparcia decyzji o dane zawarte wyłącznie w dokumentach sporządzonych przez OLAF;
- naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie, w zakresie: uznania, że towar objęty zgłoszeniem celnym nie pochodzi z Tajwanu, lecz z Chin, zakwestionowania procesu obróbki, jakiej krzem podlegał na Tajwanie, a także obarczonych błędem logicznym wniosków wysuniętych przez organ z analizy procesu oczyszczania krzemu przeprowadzonych przez OLAF;
- naruszenie art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25 maja 1999 r. o dochodzeniach Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że raporty OLAF są dokumentami urzędowymi, mimo iż w rozumieniu ww. przepisów tak nie jest, a raporty stanowią jedynie odpowiednik protokołu kontroli, sporządzany z czynności kontrolnych na podstawie prawa polskiego, podlegający jako dowód swobodnej ocenie przez organy podatkowe czy celne.
Strona skarżąca wniosła jednocześnie, o przeprowadzenie dowodów uzupełniających w postaci:
- wyroku Sądu Skarbowego w H. z dnia 16 sierpnia 2013 r., nr akt [...] wydanego sprawie austriackiego importera krzemu z Tajwanu : E., w którym zakwestionowano ustalenia OLAF-u w zakresie przerobu krzemu na Tajwanie.
- opinii specjalisty z dziedziny metalurgii prof. dr inż. B. F. prezesa zarządu F. oraz dyrektor Institutu IME RWTH w A. z dnia 22 listopada 2012 r. Stanowisko w sprawie zmiany właściwości podlegającego obróbce krzemu metalurgicznego wraz z jego urzędowym tłumaczeniem na język polski, na okoliczność istotnych różnic w składzie krzemu przed i po obróbce, a w konsekwencji istotnej obróbki krzemu uzasadniającej określenie kraju pochodzenia jako Tajwan. Opinia ta oraz wyjaśnienia ww. specjalisty stanowią podstawę dla niemieckich sądów oraz niemieckiej administracji celnej do odrzucenia podstaw przyjętych w raporcie OLAF dot. przetwarzania krzemu.
- oryginału protokołu z przebiegu rozprawy jawnej przed Sądem Skarbowym w D. z dnia 1 grudnia 2010 r., wraz z urzędowym tłumaczeniem na język polski na okoliczność, iż istotne przetworzenie krzemu może mieć wpływ na określenie kraju pochodzenia. Wyrok ten ma znaczenie dla rozpatrywania niniejszej sprawy, gdyż został wydany w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia wyroku ETS w sprawie sygn. akt. C 373/08.
W uzasadnieniu skargi spółka stanęła na stanowisku, że wbrew ustaleniom organu celnego, importowany krzem spełniał kryteria z art. 24 WKC dla określenia pochodzenia z Tajwanu. Kryteria dla określenia, że obróbka krzemu może prowadzić na podstawie tego przepisu do nadania mu tajwańskiego pochodzenia, zostały określone w wyroku ETS w sprawie C 373/08. Powołując się na tezy uzasadnienia tego wyroku, wskazano m.in., że dla zmiany pochodzenia towar nie musi zmienić kodu taryfy lecz w wyniku jego oczyszczania musi dojść do redukcji 80% zanieczyszczeń. Przy czym w wyroku tym nie wskazano, o redukcję jakich zanieczyszczeń chodzi (pierwiastków metali czy innych składników krzemu, w postaci związków niematali). Dlatego nie można twierdzić, tak jak organ celny, że tylko redukcja zanieczyszczeń metali może być brana pod uwagę. Zarówno operacje oczyszczania i kruszenia zgodnie z regułami nr 3 i nr 4 uwag wprowadzających może nadać pochodzenie. Spółka przywołała również kryteria wskazane przez ETS w ww. wyroku, tj. istotną zmianę jakościową cech krzemu, obiektywne i rzeczywiste rozróżnienie pomiędzy produktem podstawowym i produktem przetworzonym oraz przeznaczenie krzemu.
Krzem, jak podnosiła spółka, na terenie Tajwanu został poddany procedurom przetwarzania i wbrew twierdzeniom OLAF-u nie były to drobne procesy uszlachetniania, a kompleksowe działania. Pierwsza operacja, oczyszczenie krzemu opracowana przez G.. i stosowana przez C. miała na celu zmniejszenia zawartości metali (glin, żelazo, wapń), a przede wszystkim zanieczyszczeń niemetalicznych. Zmniejszenie skutkujące redukcją ponad 80% zawartości zanieczyszczeń, co wynika z analiz National Taipei University of Technology załączonego do pisma z dnia 20 listopada 2013 r. oraz prof. dr inż. B. F. z dnia 22 listopada 2012 r. Obróbka ta umożliwia zastosowanie krzemu w procesie wytopu aluminium i skraca go. Druga operacja, to kruszenie krzemu na kawałki o rozmiarach 10-100 mm o średniej wielkości 60mm w celu uzyskania odpowiedniego granulatu. Trzeci proces spowodował odsianie pyłów i kawałków mniejszych niż 10 mm i większych niż 100 mm (zabieg sortowania, który również wpływał na cechy produktu). Czwarta operacja polegała na pakowaniu poszczególnych wystandaryzowanych gatunków. Zmieniające się cechy, obniżona zawartość metali, nowe kierunki zagospodarowania pokazują, że proces technologiczny stanowił istotny etap produkcji, a przeprowadzone procesy uszlachetniania i obróbki krzemu czynią zadość wymaganiom art. 24 WKC. Produkt posiada własne cechy, których nie miał przed obróbką, a weryfikacja tego wymaga wiedzy specjalistycznej biegłego z dziedziny metalurgii, a nie ustalenia poziomu redukcji niektórych składników krzemu. Przerób towaru dokonany w C. był ostatnią operacją na krzemie przed importem i został dokonany w przedsiębiorstwie do tego przystosowanym. Powyższe wskazuje, że importowany krzem, zdaniem skarżącej, spełniał kryteria określone w art. 24 WKC.
Spółka podniosła, że rozstrzygnięcia bazowały w całości na materiale zgromadzonym przez OLAF, w tym na wynikach analizy dokonanej w firmie D., która to analiza nie powinna być uznana za dowód w sprawie. D. prowadzi bowiem konkurencyjną wobec strony działalności i to m.in. ta właśnie firma inicjowała postępowania, aby na importerów krzemu z Tajwanu nałożyć wysokie cło. Strona podważyła rzetelność badań przeprowadzonych w laboratoriach D.. Wskazała przy tym, że w załączniku do raportu OLAF zawierającego informację z analiz nie ma informacji o przeprowadzonych w D. procesach, a jedynie wnioski i zapewnienie, że przyjęto standard badań zastosowany przez dr. Ko z Tajpej, co nie jest prawdą.
Strona zaznaczyła ponadto, że nawet gdyby uznać, że importowany krzem jest pochodzenia chińskiego, (co w świetle ww. wyjaśnień w ocenie strony nie powinno mieć miejsca), w sprawie zachodzi konieczność zastosowania przesłanek określonych w art. 220 ust. 2 lit b WKC, ponieważ importując krzem z Tajwanu strona działała w dobrej wierze, dysponując tajwańskimi świadectwami pochodzenia i nie mogła przypuszczać, że krzem ma inne pochodzenie niż to, które zostało potwierdzone przez właściwe organy.
Organ w odpowiedzi na skargę i jej uzupełnienie, wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.
Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. strona skarżąca przedłożyła wyrok Federalnego Sądu Finansowego z Austrii wraz z tłumaczeniem z dnia 4 marca 2015 r. , symbol akt [...].Wyrok na mocy postanowienia Sądu został dopuszczony jako dowód w sprawie. Strona skarżąca wskazała w szczególności na fakt, że to co jest "zanieczyszczeniem" krzemu zależy od przeznaczenia krzemu, co wynika z wyroku TSUE.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru oraz określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Skarga jest zasadna.
W zakresie ustalonego stanu faktycznego sprawy poza sporem pozostaje, że spółka C. sprowadzała krzem metaliczny z Chin do Tajwanu, a następnie eksportowała krzem do krajów Unii Europejskiej, w tym do Polski. Odbiorcą eksportowanego krzemu była m.in. skarżąca spółka tj. B. w S. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc wyłącznie do oceny, czy będący przedmiotem eksportu towar zachował, tak jak przyjęły organy celne - pochodzenie chińskie, czy też - jak podnosi strona skarżąca - zgodnie z art. 24 WKC nabył tajwańskie pochodzenie na skutek dokonanego na Tajwanie istotnego przetworzenia.
Podstawą przyjęcia przez organy celne, że towar zachował chińskie pochodzenie są wnioski zawarte w raporcie OLAF nr OF/2010/0827 z przeprowadzonej misji na Tajwanie oraz decyzja BOFT z dnia 2012 r. uchylająca pierwotne stanowisko w kwestii pochodzenia krzemu. Dowody wnioskowane w toku postępowania przez importera nie zostały przeprowadzone. W ocenie organów celnych ustalenia misji OLAF były wystarczające dla ustalenia pochodzenia towaru. W świetle okoliczności, które zostaną przedstawione poniżej, stanowi to uchybienie, które skutkuje istotnymi brakami przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego.
Zgodnie z art. 24 WKC towar, w produkcję którego zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, uznawany jest za pochodzący z kraju, w którym podlega ostatniej, istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu w przedsiębiorstwie wyposażonym do tego celu, co daje w efekcie wytworzenie nowego produktu lub stanowi istotny etap produkcji. Przesłanki te winny wystąpić kumulacyjnie.
Według utrwalonego stanowiska Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ostatnia obróbka bądź przetworzenie jest tylko wtedy znacząca w myśl art. 24 WKC, gdy wynikły z niej wyrób odznacza się szczególnymi właściwościami oraz wykazuje specyficzne cechy, których nie miał przed tą obróbką lub przetworzeniem. Określenie pochodzenia towaru musi bazować na obiektywnym i dającym się sprawdzić rozróżnieniu pomiędzy wyrobem wyjściowym, a wyrobem będącym produktem końcowym przetworzenia, które przyczyniło się do powstania wyrobu o specyficznych cechach (Europejski Trybunał Sprawiedliwości 10.12.2009, C-3/08). Z orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Sprawiedliwości daje się wywnioskować, że oprócz obiektywnego i dającego się stwierdzić rozróżnienia pomiędzy wyrobem wyjściowym, a wyrobem powstałym na skutek przetworzenia, należy odpowiadając na pytanie o pochodzenie uwzględnić również przewidziane przeznaczenie towaru (Europejski Trybunał Sprawiedliwości 11.2.2010 C-373-08). Przy ocenie, czy lista reguł do rozdziału 28 nomenklatury taryfowej zmienia treść art. 24 WKC, Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazuje między innymi na przeznaczenie towaru. Dla wykładni art. 24 WKC przeznaczenie towaru ma więc decydujące znaczenie. Jeżeli nie odgrywałoby ono żadnej roli, wówczas Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie wskazywałby na przeznaczenie towaru podczas sprawdzania, czy lista reguł do rozdziału 28 zmienia art.24 WKC.
Według orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zmiana pozycji taryfy dokonana poprzez obróbkę na towarze przemawia za znaczącą obróbką i przetworzeniem, lecz również bez zmiany pozycji taryfy, obróbka taka może mieć miejsce.
Do listy reguł opublikowanej przez komisję europejską w celu wykładni art. 24 WKC i uwag wstępnych należy zauważyć, że mają one charakter praktyczny, nie stanowią jednakże wyłącznego miarodajnego kryterium w ustalaniu pochodzenia bez preferencji.
Lista reguł do rozdziału 28 nomenklatury taryfowej przewiduje (oprócz wymogu zmiany pozycji taryfy) w uwagach wstępnych, że czyszczenie krzemu stanowi obróbkę i przetwarzanie uzasadniające pochodzenie, jeżeli nastąpi w stopniu wytwarzania produktu, umożliwi usunięcie co najmniej 80% nieczystości (uwaga 3). Po uwadze wstępnej nr 4 rozdrabnianie przedstawia proces uzasadniający pochodzenie, jeżeli nie chodzi tylko o zwykłe kruszenie, lecz o zamierzoną i kontrolowaną redukcję wyrobu do drobin, które wykazują inne cechy fizyczne i chemiczne niż materiał wyjściowy. Kryteria wynikające z wstępnych uwag nr 3 i 4 umożliwiają uwzględnienie znaczącej jakościowej zmiany właściwości krzemu, które pozwalają na obiektywną i rzeczywiście dającą się stwierdzić różnicę pomiędzy materiałem wyjściowym, a wyrobem powstałym na skutek przetworzenia oraz przewidzianego przeznaczenia krzemu. Kryteria te nie zmieniają treści art. 24 WKC i mogą zostać przywołane przy ocenie pochodzenia (Europejski Trybunał Sprawiedliwości 010, C-378/08).
W przeprowadzonym postępowaniu, powołując się na raport OLAF, ustalono, że kod taryfy celnej zadeklarowany przy imporcie towaru z Chin do Tajwanu, jak i przy eksporcie do Unii Europejskiej nie uległ zmianie, pomimo, że eksporter w toku postępowania stwierdził, że towar został poddany obróbce. Dokonana przez firmę C. obróbka i przetwarzanie krzemu na Tajwanie została z kolei oceniona jako nie spełniająca wymogów z art. 24 WKC dla uzyskania tajwańskiego pochodzenia.
W zaskarżonej decyzji, za raportem OLAF, wskazano, że podczas misji dokonano porównania procesu oczyszczania krzemu w jednej z norweskich fabryk (D.), z procesem oczyszczania krzemu na Tajwanie. W wyniku badań ustalono, że proces oczyszczenia wykonany w tajwańskiej firmie usuwa z zewnętrznej powierzchni bryłek około od 50% do 60% zanieczyszczeń według masy. Wskazano, w konsekwencji, że procent usunięcia zanieczyszczeń jest zatem mniejszy niż 80% według masy – a zatem produkt nie spełnia warunków do nabycia pochodzenia zgodnie z przepisami unijnymi.
Opisując przebieg misji organ wskazał, cyt.:" na wstępie BOFT potwierdziło, że trzy firmy o nazwie G., C. i H. w rzeczywistości są jednym podmiotem. Są one zarejestrowane jako firmy, a nie fabryki lecz mają licencję na działanie jako fabryka. W związku z odwołaniem C. oraz pozostałych ww. firm, BOFT ponownie odbył wizytę w ww. firmach. [...] Firma przedstawiła proces oczyszczania krzemu, kruszenie na małe bryłki i pakowanie do worków. W związku z ponowną kontrolą nie został jednak sporządzony raport potwierdzający faktyczny proces przetwarzana krzemu. W. S. z Holenderskiego Laboratorium Celnego towarzyszący grupie OLAF wyjaśnił w raporcie różnicę pomiędzy produkcją krzemu a oczyszczaniem krzemu. Krzem jest produkowany w specjalnym piecu łukowym o elektrodach zanurzonych w wsadzie z węglotermiczną redukcją kwarcu, w obecności różnych rodzajów reduktorów węglowych. Wyprodukowany tak krzem ma czystość ok.89%. Jest to krzem metalurgiczny,MG-SI, który zawiera 0,5% żelaza, 0,4% aluminium i od 100 do 400 ppm (ułamek molowy) innych zanieczyszczeń. Podczas powtórnej wizytacji w firmie eksportującej, kontrolerzy OLAF jak również przedstawiciel DOI (Ministerstwa Finansów (Wydział Dochodzeń,) w Tajwanie nie stwierdzili obecności specjalistycznego pieca jak również wytapiacza, a jedynie rodzaj bębniarki, przesiewacz i kruszarkę połączone ze sobą przenośnikami. Przy użyciu takiego sprzętu z pewnością nie odbywa się produkcja krzemu. W tym miejscu należy zauważyć, że podczas przygotowań do misji, przedstawiciele OLAF zapoznali się ze stroną internetową firmy , która wprowadza zainteresowanych w błąd , bowiem serwis stwarza wrażenie, że firma produkuje krzem metaliczny z wykorzystaniem dużego pieca. Jednakże produkcja krzemu nie jest realizowana w Tajwanie, a zdjęcia pieca w rzeczywistości pochodzą ze strony internetowej norweskiego producenta krzemu metalicznego (D.).Ten fakt, został potwierdzony przez D. w czasie wizyty OLAF w Norwegii. Ponadto zdjęcia fabryki stwarzają wrażenie, że mamy do czynienia z dużą fabryką, która w rzeczywistości jest magazynem z jedną linią produkcyjną rzekomo wykorzystywaną przy oczyszczaniu krzemu. Inne zdjęcia wskazują na to, że w firmie jest laboratorium, którego w rzeczywistości nie ma. Z informacji uzyskanych przez OLAF wynika, że eksporter celowo zamieścił różne zdjęcia na stronie aby podnieść pozycję firmy na rynku i zrobić wrażenie na potencjalnych klientach. Zanieczyszczony krzem może być oczyszczany poprzez ługowanie kwasem z roztworem kwasu fluorowodorowego w wodzie. Kwas ten charakteryzuje się dużą korozyjnością i zdolnością do rozpuszczania wielu materiałów, szczególnie tlenków. Aby zastosować tę metodę należy pokruszyć bryłki krzemu na proszek lub bardzo drobne ziarna. Natomiast bryłki nie mogą być oczyszczane za pomocą tej metody, ponieważ w ten sposób zostaną usunięte jedynie zanieczyszczenia na ich powierzchni, a nie zanieczyszczenia wewnątrz bryłek. W tym miejscu należy przypomnieć, że krzem eksportowany do Unii nie miał postaci proszku bądź ziaren natomiast bryłek o rozmiarach: 10-100mm- średnio 60mm.Tym samym powyższy proces oczyszczania również nie miał zastosowania. W czasie audytu przedstawicielom OLAF został zaprezentowany demonstracyjny proces, któremu poddawany jest krzem importowany z Chin. Proces ten został zademonstrowany w firmie G. i składał się czterech etapów. W pierwszym etapie importowany krzem został wsypany do bębna wirowego. Z uwagi na dużą ilość pyłu członkowie misji musieli opuścić pomieszczenie na około 30 minut. Wg dyrektora firmy wewnątrz bębna odbywał się proces oczyszczania [...]. W drugim etapie po procesie wirowania, bryłki krzemu zostały przesłane taśmociągiem do zbiornika. Zadaniem zbiornika jest kontrolowanie i przesiewanie bryłek krzemu zanim zostaną wysypane na drugi przenośnik taśmowy, który przenosi bryłki do rozdrabniacza. W trzecim etapie bryłki większych rozmiarów spadają z przenośnika do maszyny rozdrabniającej i zostają rozkruszone na bryłki o rozmiarach od10mm-100mm- tj. takich jakie są eksportowane do Unii. W czwartym etapie bryłki spadają do worka, w którym są transportowane. Zespół z Unii Europejskiej pobrał próbki krzemu z przenośników taśmowych oraz skruszonych "oczyszczonych", zgromadzonych w worku oraz próbkę pyłu, który zbierał się w worku podłączonym do wirnika. Próbki zostały poddane badaniom w Holenderskim Laboratorium Celnym oraz w I. W wyniku badań ustalono, że wyżej opisany proces oczyszczenia wykonany w tajwańskiej firmie usuwa z zewnętrznej powierzchni bryłek około od 50% do 60% zanieczyszczeń według masy. Procent usunięcia zanieczyszczeń jest mniejszy niż 80% według masy, a zatem produkt taki nie spełnia warunków do nabycia pochodzenia zgodnie z przepisami unijnymi. Ponadto w firmie eksportującej krzem do Unii Europejskiej nie odbywa się kontrola jakości eksportowanego towaru pomimo, iż z informacji zawartych na stronie internetowej wynika, że są prowadzone badania laboratoryjne w tym zakresie. Dla niektórych odbiorców z Europy były wystawiane tzw. "pisma oficjalne", które sprawiały wrażenie, że została przeprowadzona wewnętrzna i zewnętrzna analiza krzemu metalicznego przed i po usunięciu żużlu. Tak jednak nie było bowiem jak już wyżej wspomniano w firmie nie było działu kontroli jakości. Przykładowe pisma zostały zamieszczone w załączniku nr 10 do raportu uzupełniającego. W trakcie wizyty przedstawicieli OLAF na Uniwersytecie Tajpejskim pracownik Uniwersytetu dr K. potwierdził, że na zlecenie firm G., C. i H. analizował próbki krzemu w ramach partnerstwa nie pobierając opłat za wykonane badania, bowiem był bliskim przyjacielem prezesa zarządu firmy. Badania czystości krzemu dr K. przeprowadzał korzystając z metody trawienia krzemu w kwasie. Próbki były pobierane wyrywkowo z różnych partii, a eksporter nie prowadził dokumentacji związanej z pobieraniem próbek i ich wynikami. Wprawdzie testy wykonane przez dr K. wskazują , że krzem został oczyszczony w ponad 90% (załącznik 6.2) należy jednak uznać je za niewiarygodne z uwagi na:
brak profesjonalnej niezależności między firmami zlecającymi testy, a dr K., który dokonywał badań,
metodę trawienia w kwasie wykorzystaną przez Dr K..
Zastosowana przez niego metoda polegała na kruszeniu bryłek na proszek, a następnie ługowaniu mieszaniną kwasu solnego i kwasu azotowego zgodnie z tajwańskimi standardami testów NIEA R355.00C. Zastosowana metoda nie doprowadziła do rozpuszczenia wszystkich zanieczyszczeń i w związku z tym wyniki dotyczące poziomu obniżenia zanieczyszczeń są nieprecyzyjne.
Ponadto w sprawozdaniach wykonanych przez dr K. i udostępnionych grupie weryfikującej OLAF (tam gdzie stosowano metodę NIEA R355.00C ) nie podano niepewności pomiaru. Mgr W. S. z Holenderskiego Laboratorium Celnego w swoim sprawozdaniu potwierdził, że bez znajomości niepewności dokonanego pomiaru określenie poziomu zanieczyszczeń w krzemie jest praktycznie niemożliwe (patrz załącznik 10 do raportu uzupełniającego).W tym miejscu należy zauważyć, że dr K. z Uniwersytetu Tajwańskiego, który dokonywał analizy próbek krzemu nie brał jednak udziału w sporządzaniu wyżej opisanych "oficjalnych listów" wystawianych dla europejskich odbiorców, rzekomo wystawianych przez Wydział Kontroli Jakości, który przecież nie istniał w firmie eksportującej".
Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że w sprawie ustalono pochodzenie towaru, pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie ustalono przeznaczania krzemu, co w świetle orzecznictwa TSUE było konieczne dla sprecyzowania, co stanowi faktyczne "zanieczyszczenie" towaru importowanego przez stronę skarżącą, z uwagi na cel gospodarczy, do jakiego ten towar ma być wykorzystany.
Sąd stwierdza, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej należy uznać za zasadny. Dokonane przez organy ustalenie stanu faktycznego było bowiem niewystarczające w zakresie prawidłowego stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu metalicznego, stwierdzenia redukcji zanieczyszczeń krzemu w procesie jego przerobu na Tajwanie, a także braku rozpatrzenia twierdzeń i wskazań strony odnośnie zanieczyszczeń krzemu, przeznaczenia tego towaru, wykorzystywania i cech jakie krzem posiadał po i przed obróbką, jakiej podlegał na Tajwanie, jak również zaniechania rozpatrzenia części dowodów wskazanych przez stronę oraz oparcia decyzji o dane zawarte wyłącznie w dokumentach sporządzonych przez OLAF. Powyższe braki powodują, że przypisanie towarowi chińskiego pochodzenia należy uznać za co najmniej przedwczesne.
Strona skarżąca podnosi, że z uwagi na przeznaczenie krzemu w wytopie aluminium, przyjęte przez OLAF założenie, że za oczyszczenie krzemu można uznać jedynie redukcję zanieczyszczeń metali, jest nieadekwatne. W toku postępowania strona skarżąca konsekwentnie wskazuje, że oczyszczanie krzemu, które przeprowadzano na Tajwanie miało przede wszystkim na celu zmniejszenie zanieczyszczeń niemetalicznych (szlaki). Importer podkreśla, że takie zmniejszenie tego rodzaju zanieczyszczeń ma istotne znaczenie dla samego towaru i jego dalszego wykorzystania. Zdaniem strony obróbka, która prowadzi do wyeliminowania składników niemetalicznych jest celowa. Prowadzi bowiem do istotnego obniżenia temperatury topnienia krzemu, co umożliwia jego zastosowanie w procesie wytwarzania aluminium i skraca ten proces. Druga operacja to kruszenie krzemu, której celem jest uzyskanie odpowiedniego granulatu o śr. wielkości 60 mm, którego właściwości są uzależnione od kalibracji. Trzeci proces technologiczny spowodował odsianie pyłów i kawałków mniejszych niż 10 mm, a większych niż 100 mm i jest celowym zabiegiem sortowania i w ocenie strony, podobnie jak operacja kruszenia, również wpływał na cechy produktu, bo zawartość pyłów dyskwalifikuje możliwość stosowania krzemu w wytopie aluminium. Czwarta operacja polegała zaś na pakowaniu poszczególnych wystandaryzowanych gatunków. Reasumując w ocenie strony zmieniające się cechy, obniżona zawartość zanieczyszczeń, nowe kierunki zagospodarowania pokazują, że proces technologiczny stanowił istotny etap produkcji, bez którego przydatność krzemu byłaby ograniczona.
Mając na uwadze powyższe Sąd wskazuje, że strony są zgodne, co do przebiegu procesu, któremu krzem był poddany na Tajwanie. Organy na podstawie raportu OLAF przyjęły jednak, że proces nie doprowadził do usunięcia 80 % zanieczyszczeń krzemu.
Strona skarżąca stoi natomiast na stanowisku, że w postępowaniu nie przeprowadzono żadnych wnioskowanych przez nią dowodów, które wskazują, że towar nabył preferencyjne pochodzenie, w szczególności nie powołano biegłego z zakresu metalurgii dla jednoznacznego rozstrzygnięcia tej kwestii dla potrzeb toczącego się postępowania, pomimo aktywnego kwestionowania przez stronę skarżącą przydatności wyników misji OLAF dla określenia poziomu redukcji zanieczyszczeń w importowanym towarze z uwagi na jego przeznaczenie. W toku postępowania skarżąca, poza wnioskiem o powołanie biegłego, wniosła o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: 1. Ekspertyzy wykonanej przez Centrum Badania Kruszyw i Zasobów mineralnych Państwowego Uniwersytetu w Tajpej, gdzie wykazano redukcję innych pierwiastków niż krzem na poziomie 90,8 % ;2. Opinii specjalisty z dziedziny metalurgii prof. Dr. Inż. B. F. na okoliczność istotnych różnic w składzie krzemu po i przed obróbką, 3. Protokołu rozprawy przed Sądem Skarbowym w D. z dnia 1 grudnia 2010 r., 4. Wyroku Sądu Skarbowego w H. z dnia 16 sierpnia 2013 r. [...] 5. Postanowienia Głównego Urzędu Celnego H.- P. z dnia 10 lutego 2014 r. umarzającego należności celne w sprawie importu przez niemieckiego importera krzemu z Tajwanu. Organ nie uwzględnił, a de facto – pominął wnioski strony, stwierdzając, że przeprowadzenie dodatkowych dowodów jest zbędne, ponieważ Raport OLAF stanowi dokument urzędowy, który w wystarczający sposób stwierdza wykazane w nim fakty. W ocenie organu treść raportu nie podlega zatem swobodnej ocenie i wszystko, co z tego rodzaju dokumentu wynika należy uznać za udowodnione W aktach sprawy brak jest postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów. Przedstawione stanowisko organu o braku przydatności zgłaszanych przez stronę dowodów wynika zaś z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić.
Sąd wskazuje, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, ograniczenie przez organ materiału dowodowego do raportu OLAF, stanowi o brakach postępowania wyjaśniającego.
Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) ustanowiony został decyzją Komisji z dnia 28 kwietnia 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.20), a kwestie dotyczące prowadzonych przezeń dochodzeń normowało rozporządzenie nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. (Dz. U. UE z 1999 r., Nr L 136.1).
Art. 9 tego rozporządzenia stanowił, że na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd opracowuje on raport, oraz że raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania.
Obecnie Rozporządzenie nr 1073/1999 zastąpione zostało rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) Nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r., dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999, które weszło w życie w dniu 1 października 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.248.1).
Także to rozporządzenie - Nr 883/2013 - stanowi w art. 11 ust. 1, że po zakończeniu dochodzenia przez Urząd, sporządza się raport. W myśl art. 11 ust.2 Rozporządzenia raporty stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach co raporty urzędowe sporządzane przez krajowych kontrolerów administracyjnych.
Tak więc z przywołanych przepisów wynika wprost, że raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi.
Ponadto z art. 11 ust. 4 przywołanego rozporządzenia wynika, że wskazany raport, jak również wszystkie związane z nim dokumenty przekazywane są danej instytucji, organowi, urzędowi lub agencji, które podejmują działania, w szczególności dyscyplinarne lub prawne, uzasadnione wynikami dochodzenia. Normatywna treść przywołanych przepisów musi też uwzględniać cele wyraźnie deklarowane przez prawodawcę unijnego, zwłaszcza w pkt 31, pkt 28 i pkt 49 wprowadzenia do przywołanego rozporządzenia.
Z przywołanych regulacji wynika więc, że wskazany raport OLAF i we wcześniejszym stanie prawnym i obecnie stanowi dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie organy postępowaniu celnym, ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Nie jest to jednak dowód niepodważalny, czy jak wskazują organy, nie podlegający ich swobodnej ocenie. Zauważyć należy, że w sytuacji, gdy strona postępowania wnioskuje o przeprowadzenie dowodów, które w jej ocenie skutecznie podważają ustalenia raportu OLAF, organ winien uwzględnić wnioski dowodowe. Zobligowany jest bowiem wyjaśnić sprawę w sposób niebudzący wątpliwości. Fakt wydania przez OLAF raportu, z takiego obowiązku organów celnych nie zwalnia. Wynika to wprost z treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ celny obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei art. 191 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę swobodniej oceny dowodów, według której organ celny prowadzący postępowanie podatkowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym.
Nie determinując wyniku ponownego postępowania dowodowego, w ocenie Sądu zauważyć należy, że znajdujący w aktach raport OLAF w zakresie, w jakim odnosi się do objętego przedmiotowym zgłoszeniem towaru, zawiera ustalenia, które budzą wątpliwości nie dające się - w oparciu o materiał dowodowy sprawy - usunąć. Badanie procesu technologicznego w ramach misji OLAF nie zostało bowiem przeprowadzenie przy uwzględnieniu przeznaczenia towaru.
Jak wskazano wyżej raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym, podlegającym takim samym regułom oceny jak reguły mające zastosowanie w zakresie dowodów zgromadzonych w prowadzonym przez krajowe organy celne postępowaniu. Innymi słowy, aby na podstawie dowodu poczynić ustalenia istotne dla rozstrzygnięcia musi on być wiarygodny i weryfikowalny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W sytuacji gdy materiał dowodowy ogranicza się tylko do raportu OLAF taka weryfikacja nie została przeprowadzona i nie była możliwa. Niezależnie od zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, uzasadnionym przede wszystkim było powołanie biegłego dla oceny stopnia usunięcia zanieczyszczeń z importowanego towaru przy uwzględnieniu konkretnego przeznaczenia sprowadzanego surowca.
Na mocy postanowienia Sądu, jako dowód w przedmiotowej sprawie został dopuszczony, przedłożony przez stronę skarżącą wyrok Federalnego Sądu Finansowego z Austrii wraz z tłumaczeniem z dnia 4 marca 2015 r. , symbol akt [...]. Sąd austriacki uchylił decyzję nakładającą cło antydumpingowe na podmiot austriacki importujący krzem z Tajwanu od spółki C. W wyroku podkreślono, że decyzja Federalnego Trybunału Finanowego nie bazuje na wynikach misji wspólnotowej OLAF, stąd też postępowanie oraz ustalenia misji były w ocenie austriackiego sądu niestotne dla wyniku rozstrzyganej przed nim sprawy. Opierając się na opinii biegłego z zakresu metalurgii B. F., na którą powołuje się również strona skarżąca, w wyroku przyjęto, że krzem wykazuje właściwości pozwalające na jego stosownie w produkcji aluminium dopiero po usunięciu zanieczyszczeń niemetalicznych. Przy produkcji stopów aluminium zawarte w krzemie składniki metaliczne są ważnymi elementami stopów i dlatego w przypadku tych składników metalicznych w importowanym krzemie nie może być zdaniem austriackiego sądu mowy o zanieczyszczeniach.
Wskazany wyrok zrealizował wynikającą z orzecznictwa TSUE zasadę, że ustalenie procentowego stopnia oczyszczenia krzemu, zależy od przeznaczenia krzemu. Na okoliczność stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu z uwagi na jego przeznaczenie jako dowód w sprawie dopuszczono opinię biegłego z zakresu metalurgii. W będącym przedmiotem kontroli tutejszego Sądu postępowaniu nie ustalono przeznaczenia importowanego krzemu. Jak zasadnie wskazuje zaś strona skarżąca w badaniach możliwej redukcji poziomu zanieczyszczeń krzemu przeprowadzonych w ramach misji OLAF za zanieczyszczenia krzemu uznano zarówno składniki niemetaliczne, jak i metaliczne. Opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na wynikach raportu OLAF, organy w istocie nie ustaliły poziomu redukcji tych składników krzemu, które można uznać za jego zanieczyszczenia z uwagi na dalsze przeznaczenie towaru.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Organ zobowiązany jest przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie przeznaczenie importowanego krzemu oraz stopnia usunięcia zanieczyszczeń krzemu na skutek obróbki surowca na Tajwanie. Następnie na podstawie art. 24 WKC i przy uwzględnieniu interpretacji tego przepisu przez TSUE rozstrzygnąć, czy importowany krzem został poddany ostatniej, istotnej i ekonomicznie uzasadnionej obróbce, a tym samym nabył preferencyjne pochodzenie. Reasumując, Sąd podkreśla, że wyroki TSUE mają za zadanie ujednolicenie orzecznictwa w sądach krajowych. Powołany wyżej wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 lutego 2010 r., C-737/08 ma istotne znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ w trybie prejudycjalnym dokonano w nim interpretacji art. 24 WKC, będącego postawą wydania zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji. Strona skarżąca w toku postępowania powoływała się na wyroki sądów krajowych innych państw, wskazując na przypadki umorzenia postępowań lub uchylenia decyzji dotyczących importu krzemu od tego samego eksportera tj. formy C.. Co prawda dwa wskazane przez stronę wyroki sądów niemieckich tj. Sądu Skarbowego w D. z dnia 1 grudnia 2010 , sygn. [...] oraz Sądu Finansowego w H. z dnia 4 września 2013 r., sygnatura [...] nie mają istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, podjęte w nich rozstrzygnięcia nastąpiły bowiem z innych przyczyn niż na kanwie interpretacji art. 24 WKC. Niemniej przedłożony przez stronę na rozprawie wyrok Federalnego Sądu Finansowego z Austrii z dnia 4 marca 2015 r., symbol akt [...] dotyczy tożsamego problemu. Dotyczy bowiem nałożenia cła antydumpingowego na importera austriackiego, który w zbliżonym do strony skarżącej czasie, również importował krzem z Tajwanu od firmy C. w celu wykorzystania go w przemyśle aluminiowym.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instnacji.
Na zasadzie art. 152 p.p.s.a. zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło