II OSK 96/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-25
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Barbara Adamiak, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, uznając go za oparty na tych samych podstawach faktycznych co poprzedni wniosek, mimo że skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących oceny sytuacji w kraju pochodzenia oraz braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, uznając go za oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek pierwszy. Krótki odstęp czasu między wnioskami oraz brak wskazania przez skarżącego na zmianę sytuacji w kraju pochodzenia uzasadniały umorzenie bez ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów proceduralnych ani materialnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy po tym, jak jego pierwszy wniosek został odrzucony, a następnie utrzymany w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców i oddalony przez WSA. Organy administracji umorzyły postępowanie w sprawie drugiego wniosku, uznając go za oparty na tych samych podstawach co pierwszy. WSA oddalił skargę skarżącego, a NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Skarżący podnosił, że jest narażony na prześladowania w kraju pochodzenia z powodu swojej przynależności do grupy społecznej i działalności krewnych, a także zarzucał naruszenia proceduralne dotyczące oceny dowodów i braku przesłuchania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Beata Ziomek Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1301/15 w sprawie ze skargi G. U. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. oddalił skargę G. U. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] maja 2013 r. W jego uzasadnieniu wskazywał, że wyjechał z kraju pochodzenia w [...] r., gdyż zabili jego brata oraz brata ciotecznego. Twierdził, że w F. R. nie ma możliwości spokojnego życia i nie chce tam dalej żyć. W [...] r. był zatrzymywany przez Policję, bity i znęcano się nad nim psychicznie i fizycznie. Wskazywał, że czuł się prześladowany w kraju pochodzenia i był poddawany przemocy. Nie wskazał jednak, na czym ta przemoc polegała i nie podał jej przykładów.
W trakcie przesłuchania skarżący zeznał, że powodem wnioskowania o nadanie statusu uchodźcy jest działalność jego krewnych oraz obawa o własne bezpieczeństwo z powodu dwóch zatrzymań w [...] r. Wskazał, że w czasie [...] walczyli jego bracia - A., który został oskarżony o [...] i wyniku amnestii ułaskawiony oraz R. U., który jest inwalidą i mieszka w [...]. Skarżący zeznał, że ludzie [...] zaczęli nachodzić i grozić ludności cywilnej, z tego też powodu zaczęły powstawać małe grupy opozycyjne we wsi. Skarżący pomagał im zapewniając transport i przewożąc broń. Dodatkowo jego wujek, B. U. otrzymał polecenie od przełożonego, aby "coś zrobić z osobami, których nazwiska otrzymał". W dniu [...] r. zginął on w wybuchu samochodu wraz z bratem ciotecznym skarżącego - R. Inny brat cioteczny skarżącego przeżył ten wypadek, ale rok później w niewyjaśnionych okolicznościach zginął od strzału. Skarżący wskazywał, że w kraju pochodzenia padł ofiarą stosowania przemocy fizycznej - bicia, znęcania się i poniżania podczas zatrzymań, które miały miejsce w [...] r. Cudzoziemiec doświadczył wielokrotnych zatrzymań w [...] z powodu swojego nazwiska, kojarzonego z [...]. Na temat zatrzymania w [...] r. wskazywał, że nastąpiło to kiedy wracał do wsi. Zabrano mu dowód i przewieziono do [...]. Przetrzymywany był tam około 4 godzin. Wypytywano go na temat brata A. oraz o broń. Stosowano względem niego tortury: rażenie prądem, sadzano na mokrym krześle i podłączano palce do prądu, po czym został wypuszczony. Do drugiego zatrzymania doszło w [...] w [...] r. Został posądzony o związek z wybuchem, który nastąpił nieopodal jego miejsca przebywania. W bagażniku samochodu został przewieziony w nieznane mu miejsce. Sprawcy zatrzymania przetrzymywali go ok. 2 doby. Podczas zatrzymania skarżący był poddawany torturom psychicznym i fizycznym, nakłaniany był do przyznania się do ww. wybuchu. W latach [...] mieszkał [...], pomagał [...]. Zdarzało się, że gościli tam znani mu z widzenia pracownicy [...] i z tego powodu skarżący zaczął mieć obawy o własne bezpieczeństwo. Skarżący wyjaśnił, że starał się ukryć swoją prawdziwą tożsamość.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, nie udzielił zgody na pobyt tolerowany oraz orzekł o wydaleniu skarżącego z terytorium RP.
Wskutek odwołania wniesionego przez skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej i nieudzielania zgody na pobyt tolerowany oraz uchyliła decyzję i umorzyła postępowanie organu I instancji w przedmiocie wydalenia skarżącego z terytorium RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. oddalił skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2014 r.
W uzasadnieniu wskazano, że organy administracji publicznej zasadnie uznały, że z materiału dowodowego nie wynika, aby u skarżącego istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniami, o których mowa w art. 13 ust. 1 ustawy. Słusznie uznano, że zatrzymania w [...] r. nie mogły mieć związku z zaangażowaniem krewnych skarżącego w walkę z władzami. Zasadnie nie dano wiary, że w czasie zatrzymań skarżący był rażony prądem, ponieważ on sam nie był konsekwentny w tej mierze (składał podczas przesłuchań w postępowaniu administracyjnym odmienne oświadczenia na ten temat). Sąd przyznał rację organowi, że nawet w świetle nie do końca stabilnej sytuacji w [...]– zbyt daleko idące są twierdzenia o możliwości wystąpienia prześladowań określonych w art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
Drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2014 r. W jego uzasadnieniu wskazywał, że władze w [...] nie mogą mu zapewnić bezpieczeństwa. W [...] r. zatrzymały go służby bezpieczeństwa w związku z zamieszkami w [...]. Kuzynowi, który pracował w [...] podłożono bombę, w wyniku której zginął cioteczny brat skarżącego oraz wujek. Sprawcy zamachu grozili, że rozprawią się ze skarżącym, jeśli ich ujawni.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny jako oparty na tej samej podstawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że obecnie rozpatrywana sprawa jest tożsama ze sprawą pierwotnie rozstrzygniętą decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2014 r. Obydwa złożone wnioski dotyczą tego samego żądania i oparte są na tej samej podstawie prawnej. Ta sama jest również podstawa faktyczna, na którą składają się informacje odnoszące się do indywidualnej sytuacji cudzoziemca tj. aresztowania w [...] r. oraz obawa przed ewentualnym prześladowaniem i aresztowaniem po powrocie do [...].
Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemca, decyzją z dnia [...] marca 2015 r., obejmującą również małoletnie dziecko skarżącego, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie skarżącego jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ponowny wniosek statusowy oparty został na tych samych podstawach. Organ podkreślił, że w tym postępowaniu dokonuje się porównania materiału dowodowego przedstawionego w ramach drugiego postępowania, z materiałem dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania wszczętego pierwotnym wnioskiem. W ocenie Rady, w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, czy udzielenia ochrony uzupełniającej. Zdaniem organu z oświadczeń złożonych w nowym wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz zawartych we wniesionym odwołaniu, wynika iż brak było jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że drugi wniosek dawał podstawę do wydania kolejnej decyzji rozstrzygającej co do istoty. W pierwszej sprawie cudzoziemiec przedstawiał okoliczności odnoszące się do prześladowań, zatrzymywania go, torturowania w związku z zaangażowaniem jego krewnych oraz w pewnym stopniu jego samego, w czasie [...]. Następnie opisywał wydarzenia związane ze śmiercią wuja oraz kuzyna, którzy byli [...]. W przedmiotowej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych nowych wątków w relacji do całego materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszym postępowaniu i tamże ocenionego. Odnosząc się do kwestii zbadania aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, organ odwoławczy uznał, że w tym zakresie zauważono braki w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym. Jednak w przekonaniu Rady w ciągu ostatnich dwóch lat w [...] nie odnotowano okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie tezy o pojawieniu się nowej podstawy wniosku, dowodzącej lub uprawdopodobniającej obawę cudzoziemca przed prześladowaniem. Zdaniem organu ocena sytuacji w kraju pochodzenia zawarta w ostatecznej decyzji Rady do Spraw Uchodźców kończącej pierwsze postępowanie uchodźcze, jest adekwatna również w tym postępowaniu. Nie nastąpiły żadne nowe okoliczności, ze względu na które można przyjąć, że nastąpiło pogorszenie stanu przestrzegania praw człowieka i wzrostu niebezpieczeństw o charakterze powszechnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na decyzję z dnia [...] marca 2015 r. uznał za prawidłowe ustalenia organu administracji w kwestii tego, że podstawą faktyczną drugiego wniosku są te same okoliczności, jakie wskazywał cudzoziemiec pierwotnie. Zarówno poprzednio, jak i obecnie eksponuje obawę przed prześladowaniem ze względu na zaangażowanie jego krewnych oraz jego samego w [...], kwestię śmierci wuja oraz kuzyna, którzy byli [...] i zatrzymania w [...] r. Cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych wątków w stosunku do całego materiału dowodowego zgromadzonego w ramach pierwszego postępowania. W obu postępowaniach wskazywał, że boi się powrotu do kraju pochodzenia ze względu na ewentualne prześladowania przez struktury siłowe. Sąd I instancji uznał również za prawidłowe odniesienie się organu odwoławczego do sytuacji w kraju pochodzenia. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie jest wyczerpujące, jednak możliwe jest wywiedzenie z niego, że sytuacja w [...] omówiona w poprzedniej decyzji uchodźczej o odmowie, nie uległa zmianie. Tym samym nie uległa zmianie podstawa żądania uzyskania statusu uchodźcy. W kwestii objęcia skarżącego ochroną międzynarodową Sąd uznał, że wniosek został oparty na tych samych podstawach, co obligowało organ do umorzenia postępowania i tym samym wyłączyło możliwość orzekania o statusie uchodźcy, czy ochronie uzupełniającej. Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, w tym zeznań skarżącego składanych w pierwszym postępowaniu oraz wszystkich okoliczności i dowodów przedstawionych przez cudzoziemca w postępowaniu wszczętym ostatnim wnioskiem. Podkreślono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono w sposób logiczny, dlaczego odmówiono przeprowadzenia dowodu z przesłuchania cudzoziemca.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku z 22 października 2015 r. Cudzoziemiec podniósł zarzuty:
I. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezasadne przyjęcie, że wniosek skarżącego jest oparty na tych samym podstawach, co złożony przez niego poprzedni wniosek;
2. art.13 ust. 1 oraz art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddalenie skargi skarżącego w sytuacji, gdy skarga ta była w pełni zasadna, ponieważ, zdaniem skarżącego, wystąpiły przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, albowiem w kraju swojego pochodzenia jest on narażony na użycie w stosunku do niego przemocy fizycznej i psychicznej z powodu jego przynależności do określonej grupy społecznej, przy czym nie może on korzystać z ochrony tego kraju;
II. naruszenia przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj.
1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wskutek zaniechania rzetelnej kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji poprzez nieuwzględnienie przez sąd wojewódzki skargi skarżącego, pomimo rażącego naruszenia przez orzekające w sprawie organy administracji przepisów postępowania, tj.
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na nieprawidłowej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego prowadzącego do błędnego przyjęcia, że wniosek skarżącego opiera się na tej samej podstawie faktycznej, co jego poprzedni wniosek, pomimo że organy administracji nie dokonały rzetelnej oceny okoliczności wskazujących na zmianę warunków panujących w kraju pochodzenia skarżącego od czasu złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, jak również nie wykazały żadnej inicjatywy dowodowej w tym zakresie, przyjmując, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie;
b) art. 7, 8, 10 § 1, 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., polegające na nie przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony, w sytuacji gdy o przeprowadzenie tego dowodu wnosił na etapie postępowania statusowego, nie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki do zaniechania jego przeprowadzenia, a obowiązek ten spoczywał na organach administracji celem zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w toczącym się w jego sprawie postępowaniu; konieczność przeprowadzenia tego dowodu wynikała z potrzeby dokonania oceny przez organ wystąpienia zmiany okoliczności faktycznych w postaci sytuacji w kraju pochodzenia, która to okoliczność jest kluczowa z punktu widzenia zasadności umorzenia postępowania;
2. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wskutek braku rozpoznania wszystkich zarzutów skarżącego i jego pełnomocnika, skierowanych przeciwko decyzji z dnia [...] marca 2015 r.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że wniosek, który był przedmiotem rozpoznania w sprawie jest kolejnym wnioskiem cudzoziemca o udzielenie mu statusu uchodźcy. Obowiązkiem organu w takim postępowaniu jest zatem w pierwszej kolejności zbadanie czy toczyło się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, a jeśli tak, to jakie okoliczności były w tym postępowaniu rozważane. Dopiero ustalenie powyższego pozwoli na stwierdzenie czy kolejny wniosek oparty jest na tych samych podstawach, przy czym "te same podstawy" to takie, co do których organ stwierdza tożsamość podmiotową oraz przedmiotową sprawy. Zmiana stanu faktycznego co do choćby jednego z elementów ochrony międzynarodowej dotyczących zarówno sytuacji w kraju pochodzenia jak i indywidualnej sytuacji cudzoziemca powoduje, że wniosek przestaje być oparty na tych samych podstawach. Zaznaczyć należy, że brak merytorycznego rozpoznania wniosku cudzoziemca o udzielenie ochrony na terytorium RP, przewidziany w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, znajduje zastosowanie w sytuacjach jednoznacznych, w których wnioskodawca powołuje się na dokładnie te same okoliczności, które podlegały badaniu w poprzedniej procedurze. Jak przyjęto w orzecznictwie, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z tego powodu, że nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach, wymaga dodatkowo stwierdzenia, iż sytuacja w kraju pochodzenia wnioskodawcy nie zmieniła się (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 557/10, ONSAiWSA 2011/6/130). Stwierdzenie to wymaga przede wszystkim oparcia o aktualne na dzień rozpoznawania wniosku informacje dotyczące kraju pochodzenia osoby, której dotyczy postępowanie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało przede wszystkim uwzględnić, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył wkrótce po merytorycznym rozpoznaniu jego poprzedniego wniosku. Od podjęcia przez Radę do Spraw Uchodźców ostatecznej decyzji ([...] maja 2014 r.) do złożenia ponownego wniosku ([...] czerwca 2015 r.) upłynęło zaledwie [...] dni. Cudzoziemiec zaś nie powołał się we wniosku na zmianę sytuacji w kraju pochodzenia. Mając na uwadze krótki odstęp czasu, jaki upłynął od merytorycznego rozpoznania wcześniejszego wniosku, nie było potrzeby prowadzenia ponownie postępowania wyjaśniającego na temat sytuacji w kraju pochodzenia, gdy sam skarżący we wniosku nie twierdzi, że uległa ona zmianie.
W świetle powyższego uznać należy, że materiał dowodowy w sprawie jest kompletny, zaś zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - bezzasadny.
Nie można podzielić kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 3 § 1 p.ps.a. w zw.z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesiono się do wszystkich zarzutów skarżącego oraz jego pełnomocnika. Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji odniósł się do kwestii sytuacji panującej w kraju skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 141 § 4 p.p.s.a.a. Z tego względu zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić uprawnionej podstawy do kwestionowania ocen merytorycznych przyjętych przez Sąd I instancji w odniesieniu do ustaleń stanowiących podstawę faktyczną kontrolowanych decyzji administracyjnych.
Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony należy wskazać, że w tym zakresie zarzucono jedynie naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim należy zauważyć, że biorąc pod uwagę treść art. 86 k.p.a. wykorzystanie środka dowodowego w postaci przesłuchania strony ma charakter subsydiarny i pozostaje w dyspozycji organu. Znajdzie on zastosowanie w sytuacji, gdy organ mimo zgromadzonego materiału dowodowego będzie miał nadal wątpliwość co do istotnych okoliczności w sprawie. W świetle przywołanego w podstawie skargi kasacyjnej art. 86 k.p.a. przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania strony uzależnione jest od łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: wyczerpania dostępnych środków dowodowych lub ich braku w ogóle oraz niewyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie ustalenie czy nastąpiła zmiana okoliczności nie wymagało przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony ale porównania drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z materiałem dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania wszczętego pierwotnym wnioskiem. Nie wystąpiła zatem przesłanka pozwalająca skutecznie zakwestionować przeprowadzone przez organy w tym zakresie postępowanie dowodowe. Na marginesie należy wskazać, że określony w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony (art. 43 ust. 1) obowiązek przesłuchania strony dotyczy jedynie sytuacji gdy organ rozstrzyga sprawę merytorycznie. W rozpoznawanej sprawie organ oceniał jedynie czy miała miejsce zmiana okoliczności, a zatem nie było obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 2 pkt 2, art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, należy uznać je za nieuzasadnione.
Przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nakazuje umorzyć postępowanie w przedmiocie udzielenia ochrony ze względu na niedopuszczalność wniosku stwierdzoną w wyniku ustalenia, że cudzoziemiec wystąpił z nowym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, gdy organ odmownie rozpatrzył już takie żądanie, a nowy wniosek został oparty na tych samych podstawach. Natomiast zgodnie z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.
Podsumowując Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ administracji publicznej dokonał prawidłowej analizy podstaw drugiego wniosku skarżącego o udzielenie ochrony, który jest tożsamy z pierwotnym wnioskiem. W pierwszym wniosku skarżący wskazywał, że wyjechał z [...], bowiem zabili jego brata ciotecznego, nie ma normalnego życia w [...] i nie chce tam żyć. Dodatkowo wskazał, że był zatrzymywany w [...] r., był bity i znęcano się nad nim psychicznie i fizycznie. W drugim wniosku skarżący wskazywał, że w [...] zabito jego brata ciotecznego i wuja, a władze [...] nie są w stanie zapewnić mu bezpieczeństwa. Wskazał również, że w [...] r. był zatrzymywany przez Policję. Powyższy powód ubiegania się o ochronę międzynarodową został wnikliwie rozważony przez Sąd w ramach kontroli pierwszego wniosku, w kontekście przesłanki uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Wobec powyższego, Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że wniosek został oparty na tych samych podstawach, co obligowało organ do umorzenia postępowania i tym samym wyłączyło możliwość orzekania o statusie uchodźcy, czy ochronie uzupełniającej.
W konsekwencji stwierdzić należy, iż podstawy kasacyjne na których oparta została skarga, nie mogły zostać uznane za usprawiedliwione, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji.
Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.) za udział w postępowaniu kasacyjnym zostanie przyznane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło