II GZ 388/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 czerwca 2015 r.; sygn. akt I SA/Gl 379/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2015 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 8 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 379/15 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2015 r., w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oznaczoną w sentencji postanowienia skarżąca G. B. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podała, że wykonanie decyzji wobec doświadczonej przez los i ciężko schorowanej osoby generowałoby realne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że objęta żądaniem wstrzymania wykonania decyzja ZUS, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie tego organu o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne, nie stanowi aktu, który może podlegać wykonaniu, bowiem nie nakłada na skarżącą żadnych nowych obowiązków oraz nie zmienia wysokości powstałego wcześniej zobowiązania. Zażalenie na powyższe orzeczenie wniosła G. B. żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu środka prawnego wytknęła błędne - jej zdaniem - stanowisko Sądu pierwszej instancji, przejawiające się w niedostrzeżeniu niebezpieczeństwa prowadzenia określonych działań windykacyjnych wobec skarżącej, ukierunkowanych na odzyskanie spłaty należności w postaci zaległych składek, co w konsekwencji może rodzić negatywne i bezpośrednie skutki w sferze praw i obowiązków materialnoprawnych wnoszącej zażalenie. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: ppsa), daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przepis art. 61 § 3 ppsa obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-7 ppsa, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 61 § 3 ppsa mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a takiej cechy nie mają decyzje odmowne. Decyzja, której dotyczył rozpatrzony w zaskarżonym postanowieniu wniosek o wstrzymanie jej wykonania, została wydana w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, miała więc charakter odmowny i nie nadawała się do wykonania, ani w drodze dobrowolnej, ani w drodze postępowania egzekucyjnego. Decyzje odmowne co do zasady, od której wyjątki w sprawie nie zachodzą, nie mają cech wykonalności polegającej na spowodowaniu stanu rzeczy, który byłby zgodny z rozstrzygnięciem (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 122). Zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie wcześniej powstałych należności nie wykreowało nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków. Stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji, a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.