II FZ 658/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-08-28
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, biorąc pod uwagę przedstawione przez niego dane dotyczące sytuacji materialnej i poniesione wcześniej koszty sądowe?Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne. Skarżący nie wykazał rzetelnie swojej sytuacji materialnej, a przedstawione przez niego dane dotyczące dochodów i wydatków są sprzeczne i nielogiczne. Ponadto, skarżący w przeszłości uiścił znaczące kwoty tytułem kosztów sądowych, co podważa jego twierdzenia o braku środków finansowych. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując trudną sytuacją materialną, brakiem dochodów i sporadycznymi wpływami ze sprzedaży złomu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił ten wniosek, wskazując na sprzeczności w oświadczeniach skarżącego, nielogiczność wydatków w stosunku do dochodów oraz fakt uiszczenia przez niego w przeszłości znaczących kwot tytułem kosztów sądowych w innych sprawach. Skarżący wniósł zażalenie, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 127/15 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2014 r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 127/15, mocą którego oddalono wniosek P. C. (dalej: skarżący, strona) o przyznanie prawa pomocy.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że skarżący złożył wniosek o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podał, że wynajmuje mieszkanie od firmy H. Sp. z o.o., której prezesem jest jego ojciec, z miesięcznym czynszem 500 zł. Aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, jedynie sporadycznie zbiera złom, na dowód czego przedłożył stosowne dokumenty (rachunek na kwotę 367,92 zł). Z zeznania podatkowego za 2014 r. wynika, iż jego przychód w 2014 r. wyniósł 2200,00 zł, a dochód 1543,75 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Okazjonalnie korzysta z pomocy mamy w formie posiłków. Od rodziców oraz rodzeństwa nie otrzymuje pomocy. Nie ma samochodu, nieruchomości, cennych ruchomości ani oszczędności. Nie ma kont ani lokat bankowych.
Z oświadczeń skarżącego wynika, iż miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami ograniczają się do niezbędnego minimum, tj. opłaty za czynsz. Koszty związane z wyżywieniem niemalże nie istnieją, z uwagi na pomoc matki. Dzienne wydatki określił na kwotę 75 zł. Ponadto dużo choruje i wydaje znaczne sumy na leki. W piśmie uzupełniającym podkreślił, iż nie uzyskuje już pomocy finansowej od rodziców, ponieważ oni sami jej teraz potrzebują.
Obecnie skarżący nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej (przedstawił stosowne zaświadczenie o wykreśleniu z centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 9 lipca 2014 r. ). Nie jest też wspólnikiem w żadnej spółce ani nie ma żadnych udziałów. Obecnie nie studiuje, gdyż nie był w stanie pokryć opłat za studia i został zmuszony do ich przerwania.
Według danych znanych z urzędu, m.in. z zaświadczenia o wynagrodzeniu wystawionego przez firmę C. Sp. z o.o., której prezesem jest również ojciec strony, miesięczne wynagrodzenie wnioskodawcy wynosiło w 2014 r. 420 zł brutto. Natomiast z zeznania PIT za 2013 r. wynika, że dochód skarżącego wyniósł 8673,46 zł, a skarżący był udziałowcem Spółki z o.o. Sp. komandytowa G., której przychody w 2013 r. wynosiły 2.283.917,54 zł (na podatnika 1.119.119,59 zł), przy jednoczesnym dochodzie/stracie przypadającej na podatnika w wysokości – 32 505,57 zł. Obecnie – jak podkreśla pełnomocnik skarżącego, nie jest on wspólnikiem ani udziałowcem żadnej spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wniosek nie jest zasadny. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę dane są niepełne i sprzeczne.
Zdaniem Sądu udostępnione przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego miesięcznych wydatków nie dają się pogodzić ze wskazaniami logicznego rozumowania. Przy praktycznym braku dokumentowanych dochodów skarżący wydaje miesięcznie 500 zł na czynsz i 2250 zł na bieżące potrzeby (75 zł x 30 dni), co jest nielogiczne. Wymienione wydatki nie znajdują bowiem pokrycia w jego dochodach, uwzględniając nawet kwotę uzyskaną ze sprzedaży złomu. Tym bardziej niewytłumaczalny jest fakt, że przy tym rzekomym braku środków finansowych wnioskodawca był w stanie uiścić 21 lipca 2014 r. wpis od skargi w wysokości 4128 zł, a 24 października 2014 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W innej sprawie, o sygn. akt I SA/Kr 1262/14, wpłacił 6 lutego 2014 r. wpis od skargi w wysokości 400 zł, 27 lutego 2014 r. wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł, 10 kwietnia 2014 r. wpis od zażalenia w wysokości 100 zł, a 20 listopada 2014 r. opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł (sygn. akt I SA/Kr 1801/13, I SA/Kr 1262/14).
Zdaniem Sądu zrekonstruowana w oparciu o przedstawione przez skarżącego twierdzenia sytuacja majątkowa jawi się w sposób oczywisty jako wyrwana ze znacznie szerszego kontekstu i nie pozwala na realną jej ocenę z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu na to postanowienie skarżący stwierdził, że wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Skarżący powtórzył zawarte we wniosku informacje dotyczące jego dochodów i wydatków oraz wsparcia od rodziców, polegającego na zrobieniu drobnych zakupów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Jak prawidłowo wyjaśnił skarżącemu Sąd pierwszej instancji, przyznanie prawa pomocy może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której wnioskodawca wykaże, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 p.p.s.a. Aby zrealizować ten wymóg, należy rzetelnie opisać i udokumentować swoją sytuację materialną. Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, które rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych we wnioskach.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłanki z art. 246 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznaje ocenę Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą skarżący jedynie wybiórczo przedstawił swoją sytuację materialną. Skarżący nie odniósł się przy tym w zażaleniu do żadnej z okoliczności podnoszonych przez Sąd pierwszej instancji, a dotyczących przede wszystkim rozbieżności między informacjami o jego dochodach i wydatkach, gdzie te drugie przewyższają pierwsze. W takich okolicznościach logiczna i uzasadniona była konstatacja Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którą skoro skarżący nie zobrazował rzetelnie swojej sytuacji materialnej, to nie jest możliwa jej weryfikacja z punktu widzenia art. 246 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie jako bezzasadne oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło