II OSK 782/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-11
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Marta Laskowska - Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, może zostać wydany, nawet jeśli istnieje techniczna możliwość jego remontu, ale właściciel nie wyraża woli jego przeprowadzenia?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego, na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać wydany, gdy obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, a właściciel nie wyraża woli podjęcia i wykonania takich prac. Sama techniczna możliwość remontu nie jest wystarczająca do rezygnacji z nakazu rozbiórki, jeśli właściciel nie przedstawi wiarygodnego zapewnienia o zamiarze przeprowadzenia remontu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nieużytkowanego wiaduktu drogowego, który zdaniem organów nadzoru budowlanego znajdował się w złym stanie technicznym i nie nadawał się do remontu. Gmina Miejska Piechowice, będąca zarządcą dróg, wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę, argumentując, że wiadukt nadaje się do remontu, co potwierdzała ekspertyza. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Piechowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 733/15 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Piechowice na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 733/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę Gminy Miejskiej Piechowice (dalej Gmina) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2015 r.), wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wyrok wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2014 r.), na podstawie art. 67 ust. 1 w związku art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej pr.bud.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.), nakazał Burmistrzowi Miasta Piechowice (dalej Burmistrz) rozbiórkę nieużytkowanego wiaduktu drogowego łączącego drogi gminne, tj. ul. [...] i ul. [...] w miejscowości P., usytuowanego na działce nr [...], obręb [...], P., nad linią kolejową nr [...] w km 13,748 oraz uporządkowanie terenu.
W uzasadnieniu decyzji DWINB wskazał, że jego upoważnieni pracownicy przy udziale przedstawicieli Gminy Piechowice oraz [...]S.A. Zakład [...]w W. przeprowadzili kontrolę wiaduktu drogowego łączącego drogi gminne, tj. ul. [...] i ul. [...] w miejscowości P., usytuowanego na działce nr [...], obręb [...],[...], nad linią kolejową nr [...] w km 13,748. Podczas kontroli stwierdzono nieodpowiedni stan wiaduktu, polegający m.in. na: powierzchniowej korozji stalowej konstrukcji belek dwuteowych spękaniu głównych filarów, korozji i ubytkach w blachach nieckowych. Ponadto kontrolujący stwierdzili, że obiekt nie ma założonej książki obiektu budowlanego oraz nie był w czasie użytkowania poddawany przez właściciela lub zarządcę okresowym kontrolom, zgodnie z art. 62 pr.bud. Wiadukt znajduje się w centrum miasta, został wyłączony przez zarządcę drogi z ruchu kołowego, ale odbywa się na nim ruch pieszy. W trakcie przeprowadzanej kontroli przedstawiciele [...] S.A. oświadczyli, że linia kolejowa nr [...] na odcinku przebiegającym pod wiaduktem jest obecnie wyłączona z ruchu kolejowego ze względu na jej remont.
Przedstawiając przebieg postępowania w niniejszej sprawie. DWINB podkreślił konieczność wydania decyzji na podstawie art. 67 pr.bud., ponieważ wiadukt stanowi obiekt nieużytkowany, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, to zaś wiąże się z koniecznością nakazu rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu oraz wyznaczenia terminu wykonania tego obowiązku.
Adresatem decyzji został wskazany zarządca drogi, w skład której wchodzi wiadukt, będący przedmiotem niniejszego postępowania. Skoro bowiem wiadukt, zgodnie z art. 4 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222, dalej u.d.p.), stanowi część ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w P., decyzję wydaną w trybie art. 67 ust. 1 pr.bud. należało skierować do zarządcy ustalonego zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 u.d.p.
W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez Gminę, GINB decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części podmiotu nakazu i w tym zakresie orzekł o nałożeniu obowiązków na Gminę, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podzielił argumentację organu I instancji co do konieczności wydania nakazu na podstawie art. 67 pr.bud. i wskazał, że adresatem decyzji wydanej w tym przedmiocie jest zarządca drogi, w skład której wchodzi wiadukt, będący przedmiotem postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wniosła Gmina, wnosząc o jej uchylenie w całości i nakazanie rozbiórki właścicielowi wiaduktu, to jest przedsiębiorstwu [...] S.A. - [...] S.A. W przypadku nieuwzględnienia tego żądania, Gmina wniosła o uchylenie decyzji w części, to jest w zakresie terminu wszczęcia robót oraz wskazanie konieczności zmiany decyzji oraz wyznaczenie późniejszego terminu do wszczęcia prac rozbiórkowych i - stosownie do tego - przedłużenie terminu ich zakończenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
W toku postępowania, w piśmie procesowym z 4 maja 2015 r., skarżąca Gmina podniosła zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a. wobec braku właściwego ustalenia przez organ, że obiekt nadaje się do remontu.
Wyrokując w niniejszej sprawie, WSA podzielił argumentację organów obu instancji, która legła u podstaw podjętego rozstrzygnięcia, w tym argumentację organu II instancji w zakresie potrzeby uchylenia części decyzji organu I instancji. Zdaniem sądu I instancji, rozstrzygnięcie oparto na prawidłowo zastosowanym przepisie art. 67 pr.bud., po ustaleniu zaistnienia wszystkich do tego przesłanek.
Organ przeprowadził rozprawę administracyjną, a na podstawie odebranych oświadczeń od pełnomocników stron postępowania, w bezsporny sposób ustalił, że wiadukt, jako nieużytkowany obiekt budowlany, nie nadaje się do remontu, a to obliguje organ do wydania decyzji nakazującej właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającej terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Organ zasadnie również dokonał ustalenia, w świetle których obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków oraz nie jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydanie decyzji rozbiórkowej poprzedziły oględziny obiektu odzwierciedlone w stosownym protokole, przeprowadzone w celu ustalenia stanu technicznego obiektu, a ponadto sporządzona została także stosowna ekspertyza.
Organ wydał decyzję o nakazie rozbiórki na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku oględzin, rozprawy, ekspertyzy technicznej oraz po jednoznacznym ustaleniu, że obiekt budowlany nie nadaje się do remontu. Na rozprawie administracyjnej pełnomocnik skarżącej Gminy oświadczył, że ta nie jest zainteresowana remontem, a wiadukt nie jest konieczny dla utrzymania ruchu na drogach tego terenu. Wobec takiego stanowiska Gminy, bez wpływu na ww. ustalenia pozostaje wskazanie autora opinii o stanie technicznym wiaduktu - nadaje się do remontu lub przebudowy, nie jest to obiekt perspektywiczny, decyzja o dalszym losie zawsze zależy od właściciela czy zarządcy.
Zdaniem WSA, podmiot zobowiązany do utrzymania obiektu i remontu a jednocześnie niezainteresowany jego przeprowadzeniem musi zostać zobowiązany do rozbiórki nieużytkowanego obiektu. W takim przypadku należy uznać bowiem, że obiekt nie nadaje się do remontu. Taki właśnie stan bezsprzecznie zaistniał w niniejszej sprawie.
Będący przedmiotem niniejszego postępowania wiadukt drogowy łączy drogi gminne ul. [...] i ul. [...] w P. i stanowi obiekt drogowy jako element ciągu dróg gminnych. Wiadukt ten jest usytuowany w ciągu dróg publicznych, których zarządcą jest skarżąca Gmina. Bez znaczenia są powoływane w toku postępowania okoliczności o tym, że to połączenie drogowe nie ma znaczenia dla komunikacji na tym terenie, nie jest faktycznie użytkowane.
Zdaniem WSA, adresat obowiązku – Gmina Piechowice, został określony prawidłowo. Słusznie przyjęto, że posadowienie wiaduktu nad działką pozostającą w wieczystym użytkowaniu PKP nie ma znaczenia dla określenia Gminy jako adresata decyzji. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wiaduktem drogowym usytuowanym nad linią kolejową, po którym przebiega droga. Słusznie więc w orzeczeniach organów obu instancji wskazywano na przepisy u.d.p. Nie można przyjąć w sprawie, że droga przebiegająca przez wiadukt nie znajduje się w ciągu drogi gminnej. Do obiektu drogowego jakim jest wiadukt dochodzą drogi gminne, zatem wiadukt znajduje się w ciągu tej drogi gminnej. Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. wyznaczając kryteria, jakie powinna spełniać droga publiczna – droga gminna, wyraźnie odwołują się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, a nie do dowolnego uznania organu podejmującego uchwały w trybie art. 7 ust. 2 i 3 u.d.p.
Dla wyniku sprawy nie byłoby też istotne i to, że droga gminna kończy się na granicy z działką na której znajduje się wiadukt. Zasadnicze znaczenie przy zaliczeniu drogi do określonej kategorii dróg publicznych ma kwestia własności gruntu nieruchomości gruntowej zajętej pod drogę i od prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę zależy, czy dana droga jest gminną, a więc drogą publiczną lub drogą wewnętrzną. Ponadto nie każda droga, która formalnie uchwałą rady gminy nie została zaliczona do kategorii dróg gminnych, jest drogą wewnętrzną. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.p., ulice leżące w ciągu dróg publicznych (m.in. drogi gminne), należą do tej samej kategorii co te drogi. Stosownie do art. 4 pkt 3 u.d.p., ulica jest drogą na terenie zabudowanym lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W myśl powyższego przepisu, o zaliczeniu drogi do określonej kategorii dróg publicznych decyduje okoliczność faktyczna, jaką jest położenie w ciągu dróg publicznych danej drogi. W niniejszej sprawie nie ulega zaś wątpliwości, że wiadukt leży w ciągu dróg gminnych.
Wbrew zarzutom skargi, nie doszło także do nieprawidłowego zastosowania w sprawie przepisu art. 4 ust. 2 u.d.p. Organ słusznie ocenił bowiem, że wiadukt stanowi przedłużenie ulic - [...],[...] i [...] i tym samym przebiega przez niego droga publiczna, choć w związku ze stanem technicznym wiaduktu nie może być obecnie użytkowana. Zasadnie organy przyjęły, że obiekt nie jest związany z ruchem kolejowym. Wiadukt drogowy usytuowany nad linią kolejową, nie jest obiektem niezbędnym do realizacji zadań wynikających z ustawy o transporcie kolejowym, jest natomiast obiektem budowlanym umożliwiającym przeprowadzenie po nim drogi. Ten, kto odpowiada za realizację funkcji obiektu musi być adresatem przedmiotowej decyzji, jako zarządca w rozumieniu art. 67 pr.bud.
Sąd nie stwierdził w niniejszym postępowaniu i okolicznościach sprawy naruszenia prawa będącego podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego, co powodowałoby uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), można łączyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Sąd zaś stwierdził, że postępowanie przeprowadzono z udziałem podmiotów, które miały w nim przymiot stron.
Nie znajdował również uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszania § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 198, poz. 2043, dalej rozporządzenie z 2004 r.). Organ I instancji orzekł, że do robót rozbiórkowych należy przystąpić w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji, a zakończyć w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Gminy, że termin nie pozwalał na przystąpienie do robót rozbiórkowych. Możliwe było bowiem z zachowaniem tego terminu przystąpienie do dokonania ewentualnych uzgodnień. Na wykonanie nałożonego obowiązku przewidziano zaś termin półroczny.
W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, wbrew sformułowanemu zarzutowi, nie doszło do naruszenia zasad procesowych wynikających z przepisów art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał starannie materiał dowodowy w sprawie, rozważył stanowiska stron postępowania, podjął orzeczenie zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a., tak co do ustaleń faktycznych, jak i rozważań w zakresie zastosowania przepisów prawa.
W skardze kasacyjnej Gmina, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła w całości wyrok z dnia 22 grudnia 2015 r., zarzucając:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego to jest przepisu art. 67 ust. l pr.bud., przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, albowiem jak wynika z ekspertyzy dołączonej do skargi oraz fragmentu ekspertyzy złożonej na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r., obiekt nadaje się do remontu czy odbudowy, co stoi w sprzeczności z dyspozycją przepisu art. 67 pr.bud.,
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
a) naruszenie przepisów postępowania, tj. art 141 § 4 p.p.s.a., które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego rozstrzygnięcia w treści uzasadnienia zarzutów skarżącego w przedmiocie naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz naruszenia art. 67 ust. 1 pr.bud., tj. brak wnikliwego ustalenia stanu faktycznego w tym w szczególności:
- zupełne pominięcie faktu dołączenia do akt sprawy ekspertyzy z grudnia 2014 r., a ponadto
- brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia co do tych zarzutów (naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również naruszenia art. 67 ust. 1 pr.bud.), i tym samym
- brak wyjaśnienia podstawy prawnej podniesionych zarzutów w szczególności brak wyjaśnienia zasadności zastosowania art. 67 ust. 1 pr.bud.
b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., które to miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego rozstrzygnięcia w treści uzasadnienia, co do zarzutu skarżącego w przedmiocie naruszenia przez organy administracji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., brak dokonania należytych wyjaśnień umożliwiających kontrolę dlaczego Skarb Państwa nie musiał być i uczestniczyć w niniejszym postępowaniu w charakterze strony rozbiórki,
c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 67 ust. 1 pr.bud., poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji w związku z nieprawidłowym zastosowaniem przez organy przepisu art. 67 ust. 1 pr.bud., wobec możliwości remontu lub odbudowy wiaduktu, co potwierdza ekspertyza,
d) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji w związku z faktem, iż jak wynika z ekspertyzy, możliwy do wykonania jest remont wiaduktu, tym samym wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,
e) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji w związku z faktem, że organy nie zastosowały się do rygorów postępowania, a w szczególności przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a., nie dokonały dokładnej i wyczerpującej analizy stanu faktycznego, co spowodowało wydanie decyzji, nieuwzględniających ekspertyzy z grudnia 2014 r.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do powtórnego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, ograniczony pozostawał do sformułowanych w środku odwoławczym podstaw kasacyjnych, które nie okazały się zasadne.
Na uwzględnienie nie zasługiwał podstawowy zarzut podstaw kasacyjnych., wskazany samodzielnie w ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego oraz w powiązaniu z uregulowaniami natury procesowej. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, dla którego podstawą jest art. 67 ust. 1 pr.bud. stanowi każdorazowo następstwo dwojakiego rodzaju przyczyn. Do pierwszej grupy należą kwestie łączące się ze stanem technicznym obiektu, co wyraża się w sformułowaniu ustawowym, że "nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia". W ramach drugiej grupy przyczyn, niezbędnym pozostaje ustalenie intencji właściciela odnośnie podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. Jeżeli wykonanie takich robót byłoby obiektywnie i technicznie możliwe, wówczas organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 pr.bud., określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich realizacji, a w dalszej kolejności - w sytuacji niewywiązania się przez właściciela z nałożonego na niego obowiązku - wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 pr.bud. (zob. A. Despot-Mładanowicz w: red. A. Gliniecki, Pr. bud. Komentarz, Warszawa 2016, s. 863). Sama tylko techniczna możliwość przeprowadzenia remontu obiektu budowlanego przy bierności jego właściciela nie jest wystarczająca do rezygnacji przez organ nadzoru z wydania decyzji nakazującej jego rozbiórkę.
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd, że dla wystąpienia skutku w postaci umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 67 ust. 1 pr.bud. niezbędnym pozostaje uzyskanie przez organ prowadzący postępowanie wiarygodnego zapewnienia właściciela lub zarządcy obiektu o możliwości wykonania robót związanych z jego doprowadzeniem do legalnego i technicznie właściwego stanu jego użytkowania (E. Janiszewska-Kuropatwa w: red. Z. Niewiadomski, Pr.bud. Komentarz, Warszawa 2011, s. 658). W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego nie uzyskały takiego zapewnienia od skarżącej kasacyjnie. Wprost przeciwnie, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego podmiot ten opowiadał się za koniecznością rozbiórki wiaduktu, argumentując to jego złym stanem technicznym. Zwrócił na to trafnie uwagę sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślając, że pełnomocnik Gminy podczas przeprowadzonej przed organem I instancji rozprawy administracyjnej jednoznacznie stwierdził, że Gmina nie jest zainteresowana remontem wiaduktu, który nie jest konieczny dla utrzymania ruchu na jej drogach.
Pogląd ten nie uległ modyfikacji po sporządzeniu w grudniu 2014 r. przez dr. inż. J. R. ekspertyzy technicznej wiaduktu, na zlecenie skarżącej kasacyjnie, z której wynika, że obiekt ten "nadaje się do remontu lub przebudowy, lecz z pewnością nie jest to obiekt perspektywiczny". Skarżąca kasacyjnie ani przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, ani do chwili obecnej nie przedstawiła nie tylko wiarygodnego zapewnienia, lecz także jakichkolwiek bądź dalszych szczegółów ew. remontu wiaduktu. Miałoby to o tyle znaczenie, o ile zarówno w ekspertyzie mgr inż. K. K., jak i w przywołanej ekspertyzie dr. inż. J. R., stan techniczny wiaduktu został określony jako poważny.
Z przedstawionych względów na usprawiedliwienie nie zasługiwały zarzuty dokonania błędnych ustaleń faktycznych przez sąd I instancji, który zaakceptował ustalenia organów obu instancji, dostrzegając zarówno zły stan techniczny wiaduktu, jak i brak rzeczywistej chęci skarżącej kasacyjnie do przeprowadzenia jego remontu.
Na uwzględnienie nie zasługiwały ponadto zarzuty naruszenia przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie zwracając uwagę na potrzebę uczestnictwa Skarbu Państwa w niniejszym postępowaniu nie wyjaśniła na jakiej podstawie podmiot ten miał ku temu interes prawny. Poza tym, Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd zgodnie z którym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym trzeba uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone (wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., II OSK 1628/08, OSP 2011/2/23 z aprobującą glosą J. Borkowskiego). Oznacza to, że ewentualny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mógłby zostać skutecznie podniesiony przed sądem administracyjnym przez podmiot, który został pominięty w postępowaniu administracyjnym.
Tak jak zostało to już powyżej zauważone, z samej tylko relacji czasowej pomiędzy wydaniem ekspertyzy technicznej autorstwa dr. inż. J. R. oraz datą decyzji organu II instancji wynika, że wnioski płynące z ekspertyzy nie mogą być potraktowane w kategorii nowych okoliczności faktycznych, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Poza tym, w opinii tej nie został zanegowany poważny stan techniczny wiaduktu. Jej ustalenia pozostają niezależne od prezentowanego konsekwentnie w postępowaniu administracyjnym stanowiska skarżącej kasacyjnie na temat braku chęci wykonania remontu wiaduktu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku sądu I instancji jest spójne i logiczne. Zawiera ono wszystkie elementy składowe, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji miał pełne podstawy ku temu, ażeby oprzeć swoje rozważania na stanie faktycznym ustalonym przez organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło